Wall Street Journal: Οι σκληροπυρηνικοί της Χαμάς δεν θέλουν να παραδώσουν τα όπλα- Πως ο διχασμός στο εσωτερικό της μπορεί να «βάλει φωτιά» στην ειρήνη

Οι πολιτικοί δείχνουν διάθεση συμβιβασμού, αλλά η στρατιωτική πτέρυγα βλέπει την αποδοχή του σχεδίου ως πράξη παράδοσης.

Wall Street Journal: Οι σκληροπυρηνικοί της Χαμάς δεν θέλουν να παραδώσουν τα όπλα- Πως ο διχασμός στο εσωτερικό της μπορεί να «βάλει φωτιά» στην ειρήνη

Η Χαμάς βρίσκεται αντιμέτωπη με το βαθύτερο ίσως εσωτερικό της ρήγμα από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα. Ενώ η πολιτική ηγεσία της οργάνωσης φέρεται να αποδέχεται βασικά σημεία του ειρηνευτικού σχεδίου του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, η ένοπλη πτέρυγα, που παραμένει ενεργή στο πεδίο των μαχών, αρνείται να συναινέσει, βλέποντας τους όρους του αφοπλισμού ως ταπεινωτική συνθηκολόγηση.

Η ανακοίνωση της Χαμάς ότι «εν γένει» αποδέχεται την πρόταση Τραμπ γέννησε στιγμιαία κύμα αισιοδοξίας για την πιθανότητα λήξης του πολέμου και έναρξης μιας πολιτικής διαδικασίας για την «επόμενη μέρα» στη Γάζα. Ωστόσο, πίσω από τις διπλωματικές διατυπώσεις παραμένει ένα τοπίο εσωτερικής αμφιθυμίας και στρατηγικής σύγχυσης, που απειλεί να εκτροχιάσει κάθε προοπτική ειρήνευσης.

Η Χαμάς, που χαρακτηρίζεται από τις ΗΠΑ ως τρομοκρατική οργάνωση, δηλώνει έτοιμη να παραδώσει την πολιτική εξουσία στη Γάζα και να προβεί στην απελευθέρωση ομήρων, στηρίζοντας —έστω και υπό όρους— τη διεθνή πρωτοβουλία των ΗΠΑ. Όμως, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές του αραβικού κόσμου, δεν έχει υπάρξει καμία εσωτερική συμφωνία σχετικά με το αν και πώς θα εφαρμοστούν οι δύο κρίσιμες προϋποθέσεις του αμερικανικού σχεδίου: ο πλήρης αφοπλισμός και η απελευθέρωση των Ισραηλινών ομήρων.

Ο ανώτερος διαπραγματευτής της Χαμάς, Χαλίλ αλ-Χάγια, και άλλοι πολιτικοί αξιωματούχοι στηρίζουν την κατεύθυνση συμβιβασμού, αν και με επιφυλάξεις. Ωστόσο, η επιρροή τους είναι περιορισμένη: βρίσκονται εκτός της Λωρίδας της Γάζας και δεν ασκούν ουσιαστικό έλεγχο στην ένοπλη πτέρυγα, που συνεχίζει να λειτουργεί αυτόνομα υπό συνθήκες πολέμου.

Ο Εζεντίν αλ-Χαντάντ, ο οποίος ανέλαβε την ηγεσία της οργάνωσης στη Γάζα μετά τον θάνατο των αδελφών Σινουάρ, εμφανίζεται πρόθυμος για έναν «πραγματιστικό» συμβιβασμό: σύμφωνα με μεσολαβητές, προτείνει την παράδοση βαρέων όπλων και πυραυλικών συστημάτων σε διεθνή εποπτεία (Αίγυπτο και ΟΗΕ), διατηρώντας ωστόσο ελαφρύ οπλισμό «για λόγους αυτοάμυνας».

Η πρόταση αυτή, ωστόσο, συναντά έντονη αντίσταση στους κόλπους των μαχητών εντός της Γάζας. Οι περισσότεροι διοικητές φοβούνται πως η συμφωνία θα εκληφθεί ως ταπείνωση, υπονομεύοντας κάθε πειθαρχία στις γραμμές τους. Πολλοί νεαροί μαχητές, που έχουν χάσει συγγενείς ή τα σπίτια τους, δηλώνουν αποφασισμένοι να πολεμήσουν «μέχρι τέλους».

Το ειρηνευτικό σχέδιο του Λευκού Οίκου προβλέπει την πλήρη αποστρατιωτικοποίηση της Χαμάς και την απελευθέρωση 48 Ισραηλινών ομήρων —νεκρών και ζωντανών— εντός 72 ωρών από την υπογραφή της συμφωνίας. Στελέχη της οργάνωσης χαρακτηρίζουν τους όρους «ανακωχή περιορισμένου χρόνου» και όχι ουσιαστική ειρηνευτική συμφωνία, επικαλούμενοι την απουσία εγγυήσεων από το Ισραήλ.

Wall Street Journal: Οι σκληροπυρηνικοί της Χαμάς δεν θέλουν να παραδώσουν τα όπλα- Πως ο διχασμός στο εσωτερικό της μπορεί να «βάλει φωτιά» στην ειρήνη

Η Χαμάς ζητά νέες διαπραγματεύσεις για τις λεπτομέρειες, ιδίως για το ζήτημα των ομήρων και το χρονοδιάγραμμα αποχώρησης των ισραηλινών στρατευμάτων.

Ο πρόεδρος Τραμπ, σε ανάρτησή του, υποστήριξε πως «η Χαμάς δείχνει έτοιμη για διαρκή ειρήνη», καλώντας το Ισραήλ να αναστείλει προσωρινά τις επιχειρήσεις στη Γάζα, ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή της συμφωνίας.

Ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου αντέδρασε με φειδώ, τονίζοντας ότι το Ισραήλ θα συνεργαστεί με τις ΗΠΑ «υπό τους δικούς του όρους». Ο ισραηλινός στρατός επιβεβαίωσε πως βρίσκεται σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας για ενδεχόμενη επιχείρηση απελευθέρωσης ομήρων.

Από την πλευρά του, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκρέιαμ χαρακτήρισε τη στάση της Χαμάς «προβλέψιμη τακτική υπεκφυγής», σημειώνοντας ότι η «αμφίσημη αποδοχή» ισοδυναμεί στην ουσία με απόρριψη της πρότασης.

Παρά τις διπλωματικές διεργασίες, οι μάχες στη Γάζα συνεχίζονται με σφοδρότητα. Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι η Χαμάς έχει χάσει τον κεντρικό επιχειρησιακό έλεγχο, με μικρές ομάδες να δρουν ανεξάρτητα, υιοθετώντας τακτικές ανταρτοπόλεμου. Η οικονομική ασφυξία και η αδυναμία πληρωμής των μαχητών έχουν επιτείνει το χάος στο εσωτερικό της οργάνωσης.

Το ερώτημα που πλανάται είναι αν η Χαμάς διαθέτει την πολιτική συνοχή και τον επιχειρησιακό έλεγχο για να εφαρμόσει όσα υπόσχεται. Η εσωτερική διάσπαση —ανάμεσα σε όσους βλέπουν το τέλος του πολέμου ως ευκαιρία πολιτικής επανόρθωσης και σε όσους το αντιλαμβάνονται ως πράξη παράδοσης— ενδέχεται τελικά να αποδειχθεί το μεγαλύτερο εμπόδιο στην ίδια την ειρήνη που διακηρύσσει ότι επιδιώκει.