Wall Street Journal: Πώς και γιατί ο Τραμπ αποφάσισε να αλλάξει ρότα μέσα σε τέσσερις μέρες για την Ουκρανία

Σε μια εντυπωσιακή στροφή μέσα σε λίγες ημέρες, ο Ντόναλντ Τραμπ πέρασε από την υπόσχεση για «άμεση ειρήνη» στην Ουκρανία στις κατηγορίες προς τον Μπάιντεν που δεν άφησε την Ουκρανία να χτυπήσει βαθιά μέσα στη Ρωσία.

Wall Street Journal: Πώς και γιατί ο Τραμπ αποφάσισε να αλλάξει ρότα μέσα σε τέσσερις μέρες για την Ουκρανία

Η αντίφαση αυτή υπογραμμίζει την αβεβαιότητα που χαρακτηρίζει πλέον τις διπλωματικές του πρωτοβουλίες, αλλά και την έλλειψη ξεκάθαρου σχεδίου για μια βιώσιμη επίλυση της σύγκρουσης.

Τη Δευτέρα, ο Τραμπ εμφανιζόταν πεπεισμένος ότι οι προσωπικές του διαμεσολαβητικές προσπάθειες οδηγούσαν τον πόλεμο στο Κίεβο προς τερματισμό. Ωστόσο, μόλις τέσσερις ημέρες αργότερα, η ρητορική του είχε μεταβληθεί: σε ανάρτησή του στα social media τόνισε ότι η Ουκρανία δεν έχει πιθανότητες να νικήσει χωρίς να προχωρήσει σε επιθέσεις εντός της ρωσικής επικράτειας. «Είναι σαν μια ομάδα με εξαιρετική άμυνα, που όμως δεν της επιτρέπεται να παίξει επίθεση», σχολίασε, κατηγορώντας τον πρόεδρο Μπάιντεν ότι εμπόδισε ουσιαστικά αυτή τη στρατηγική.

Η αλλαγή αυτή αντικατοπτρίζει την υποχώρηση της αισιοδοξίας γύρω από τις τελευταίες πρωτοβουλίες του Τραμπ, όπως η συνάντηση με τον Πούτιν στην Αλάσκα και οι συνομιλίες με Ευρωπαίους ηγέτες στον Λευκό Οίκο. Οι ελπίδες για κορυφαίες συνόδους με τον Πούτιν και τον Ζελένσκι ή για απευθείας συνάντηση των δύο ηγετών παραμένουν ανεκπλήρωτες, ενώ η ιδέα δημιουργίας ειρηνευτικής δύναμης στη μεταπολεμική Ουκρανία έχει απορριφθεί κατηγορηματικά από τη Μόσχα.

Αδιέξοδο και αβεβαιότητα
Επτά μήνες μετά την εκκίνηση των διπλωματικών του προσπαθειών, ο Τραμπ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τα ίδια κρίσιμα ερωτήματα: πόσο αποφασισμένος είναι να πιέσει τον Πούτιν και ποιο επίπεδο στήριξης μπορεί να προσφέρει στον Ζελένσκι. Ο πρώην αξιωματούχος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας Τόμας Γκράχαμ επισημαίνει ότι «δεν φαίνεται να αντιλαμβάνεται πλήρως την πολυπλοκότητα των ζητημάτων και συχνά υιοθετεί τις θέσεις του Πούτιν».

Στο έδαφος, η κατάσταση παραμένει κρίσιμη: η ανατολική και νότια Ουκρανία βιώνουν σύγκρουση φθοράς, με τη Ρωσία να προχωρά σε κατακτήσεις εδαφών με βαρύ κόστος και την Ουκρανία να περιορίζεται σε στρατηγικές όπως η ανάπτυξη πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς και η ενίσχυση της βιομηχανίας drones.

Η διπλωματία δείχνει να παραμένει σε αδιέξοδο. Ο Τραμπ επιδιώκει ταχεία συμφωνία μέσω προσωπικών σχέσεων και αυτοσχεδιασμού, σε αντίθεση με τον μεθοδικό και ψυχρό τρόπο προσέγγισης του Πούτιν, ο οποίος θεωρεί ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ του και δεν βιάζεται να διαπραγματευθεί.

Wall Street Journal: Πώς και γιατί ο Τραμπ αποφάσισε να αλλάξει ρότα μέσα σε τέσσερις μέρες για την Ουκρανία

Περιορισμένες κινήσεις και ασάφεια
Παρά τις φωνές περί αποφασιστικότητας, οι πρακτικές κινήσεις του Τραμπ παραμένουν περιορισμένες: δεν έχει εγκρίνει ακόμα την αποστολή πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς ή νέων οπλικών συστημάτων προς την Ουκρανία, επιλέγοντας αντίθετα να ζητήσει από την Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερο βάρος, π.χ. με τα συστήματα Patriot. Παράλληλα, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ανακοίνωσε αύξηση 10% στις τιμές των όπλων που αγοράζουν οι Ευρωπαίοι, με στόχο την ενίσχυση αμερικανικής αεροπορικής υποστήριξης.

Σε επίπεδο κυρώσεων, ο Τραμπ επέβαλε δασμούς μόνο στην Ινδία για τις αγορές ρωσικού πετρελαίου, αφήνοντας ανέγγιχτη την Κίνα, τον μεγαλύτερο πελάτη της Μόσχας, ενώ ταυτόχρονα επικρίνει τους Ευρωπαίους για τις εισαγωγές ρωσικού αργού.

Η ασάφεια αυτή αντικατοπτρίζεται και στις δημόσιες δηλώσεις: από τη μία διαβεβαιώνει ότι αμερικανικές δυνάμεις δεν θα πατήσουν ουκρανικό έδαφος, ενώ από την άλλη ενθαρρύνει το Κίεβο να εξαπολύσει επιθέσεις εντός Ρωσίας.

Αναλυτές όπως ο Αλεξάντερ Βέρσμποου επισημαίνουν ότι ο Τραμπ επιδιώκει να ανακτήσει διαπραγματευτική ισχύ, αλλά χωρίς ουσιαστική στρατιωτική στήριξη οι δηλώσεις του παραμένουν περιορισμένης αξίας. Η Φιόνα Χιλ σχολιάζει ότι η σύγχυση αυτή αξιοποιείται από τον Πούτιν, ενώ οι συνομιλίες παραμένουν στάσιμες.

Όπως συνοψίζει ο πρώην ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Κουρτ Βόλκερ: «Βρισκόμαστε στο ίδιο σημείο με πριν δύο εβδομάδες ή έξι μήνες. Ο Πούτιν δεν πρόκειται να συναινέσει σε συμφωνία».