Ξεπέρασαν κάθε όριο: Τουρκικό δημοσίευμα κατηγορεί την Ελλάδα ότι «σβήνει» την Οθωμανική περίοδο της Ακρόπολης! – Από την πολιτιστική κριτική στις διεκδικήσεις για τον Ιερό Βράχο

Αντιδράσεις και έντονη συζήτηση προκαλεί άρθρο της αγγλόφωνης, φιλοκυβερνητικής εφημερίδας Türkiye Today, το οποίο στρέφεται ευθέως κατά της Ελλάδας, κατηγορώντας τη ότι διαμορφώνει ένα «επιλεκτικό» και μονοδιάστατο πολιτιστικό αφήγημα γύρω από την Ακρόπολη και την ιστορία της Αθήνας.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι πρόσφατες πρωτοβουλίες του ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού για τη δημιουργία νέων πολιτιστικών διαδρομών πέριξ του Ιερού Βράχου –με αφορμή και την ανάδειξη της ιστορικής Κοίλης Οδού– επικεντρώνονται σχεδόν αποκλειστικά στην αρχαία κλασική περίοδο, αφήνοντας στο περιθώριο τη μακρά οθωμανική παρουσία στην πόλη.

«Επιλεκτική μνήμη» και κατηγορίες για αποσιώπηση της οθωμανικής περιόδου

Ο Τούρκος αρχαιολόγος Κοράι Ερντογάν, τον οποίο επικαλείται το άρθρο, υποστηρίζει ότι η Ελλάδα επιλέγει συνειδητά να προβάλλει μόνο εκείνα τα ιστορικά στρώματα που εξυπηρετούν το εθνικό της αφήγημα, αποφεύγοντας να ενσωματώσει ισότιμα τις μεταγενέστερες περιόδους, και ειδικά την οθωμανική.

Κατά τον ίδιο, το ελληνικό πολιτιστικό μοντέλο παρουσιάζεται ως ουδέτερο και επιστημονικό, στην πράξη όμως –όπως ισχυρίζεται– λειτουργεί αποκλειστικά υπέρ της αρχαιότητας, αντιμετωπίζοντας την οθωμανική κληρονομιά ως κάτι δευτερεύον ή ακόμα και ανεπιθύμητο.

Καταγγελίες για μνημεία, τζαμιά και ταφικούς χώρους

Το δημοσίευμα προχωρά ένα βήμα παραπέρα, κάνοντας λόγο για παραμέληση οθωμανικών μνημείων, για αλλαγές χρήσης ή κλείσιμο ιστορικών τζαμιών, καθώς και για ανεπαρκή συντήρηση μουσουλμανικών ταφικών μνημείων στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαχείριση οθωμανικών τεχνουργημάτων γύρω από την Ακρόπολη, τα οποία –σύμφωνα με την τουρκική πλευρά– δεν προβάλλονται επαρκώς στο πλαίσιο των νέων πολιτιστικών παρεμβάσεων.

Ο ισχυρισμός περί «τζαμιού» και το αφήγημα περί μισαλλοδοξίας

Σε ένα από τα πιο προκλητικά σημεία του άρθρου, η Türkiye Today υποστηρίζει ότι η Αθήνα είναι η μοναδική ευρωπαϊκή πρωτεύουσα χωρίς εν λειτουργία τζαμί, παρουσιάζοντας το γεγονός αυτό ως ένδειξη πολιτιστικής μισαλλοδοξίας – ισχυρισμός που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθώς στην ελληνική πρωτεύουσα λειτουργεί νόμιμος χώρος λατρείας, ενώ υπάρχουν και δεκάδες άλλοι ανεπίσημοι.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη αναφορά ενισχύει ένα αφήγημα που, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, δεν περιορίζεται στην πολιτιστική κριτική, αλλά ακουμπά επικίνδυνα σε συμβολικές και πολιτικές διεκδικήσεις, με φόντο τον ίδιο τον Ιερό Βράχο.

Πολιτισμός ή πολιτική πίεση;

Το άρθρο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι νέες παρεμβάσεις του ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού, αν και παρουσιάζονται ως φιλικές προς τον επισκέπτη και ιστορικά ουδέτερες, στην πράξη ενισχύουν μια ιεράρχηση της ιστορίας, όπου η οθωμανική περίοδος τοποθετείται στο περιθώριο.

Για την ελληνική πλευρά, πάντως, τέτοιου είδους δημοσιεύματα εκλαμβάνονται όχι ως επιστημονική κριτική, αλλά ως μέρος ενός ευρύτερου επικοινωνιακού και πολιτικού παιχνιδιού, που επιχειρεί να επαναφέρει ζητήματα ταυτότητας και «κληρονομιάς» ακόμη και σε σύμβολα παγκόσμιας πολιτιστικής αξίας, όπως η Ακρόπολη.