Ακόμη και μια καταιγιστική πολεμική θύελλα από τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα ήταν ικανή να ξεριζώσει το βαθιά ριζωμένο θεοκρατικό σύστημα εξουσίας της Τεχεράνης: Απόρρητη αμερικανική ανάλυση προειδοποιεί ότι το Ιρανικό καθεστώς διαθέτει μηχανισμούς επιβίωσης ακόμη και απέναντι σε συντριπτική στρατιωτική επίθεση

Μια άκρως εμπιστευτική έκθεση του Εθνικό Συμβούλιο Πληροφοριών των ΗΠΑ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ακόμη και μια εκτεταμένη στρατιωτική επίθεση των Ηνωμένες Πολιτείες εναντίον του Ιράν δύσκολα θα μπορούσε να ανατρέψει το βαθιά εδραιωμένο θρησκευτικό και στρατιωτικό σύστημα εξουσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Η εκτίμηση αυτή δημοσιοποιείται σε μια περίοδο όπου η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ αφήνει να εννοηθεί ότι η στρατιωτική επιχείρηση ενδέχεται να εξελιχθεί σε μακροχρόνια εκστρατεία. Αμερικανοί αξιωματούχοι μάλιστα έχουν δηλώσει ότι οι επιχειρήσεις «βρίσκονται ακόμη στα αρχικά τους στάδια».

Σύμφωνα με την The Washington Post, η οποία επικαλείται τρεις πηγές με γνώση της μυστικής αξιολόγησης, τα συμπεράσματα της έκθεσης ενισχύουν τις επιφυλάξεις γύρω από το σχέδιο του Τραμπ να αποδυναμώσει την ιρανική ηγεσία και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια νέα κυβέρνηση πιο συμβατή με τα αμερικανικά συμφέροντα. Το έγγραφο ολοκληρώθηκε περίπου μία εβδομάδα πριν από την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου και ανέλυε πιθανά σενάρια διαδοχής εξουσίας, τόσο μετά από περιορισμένες επιθέσεις εναντίον της ιρανικής ηγεσίας όσο και μετά από ευρύτερη στρατιωτική εκστρατεία που θα στόχευε το πολιτικό σύστημα και τους κρατικούς θεσμούς της χώρας.

Η ίδια ανάλυση εκτιμά ότι σε κάθε πιθανό σενάριο το θρησκευτικό και στρατιωτικό κατεστημένο της χώρας θα ενεργοποιούσε ειδικούς μηχανισμούς διαδοχής σε περίπτωση δολοφονίας του ανώτατου ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ, με στόχο να διασφαλιστεί η συνέχεια της εξουσίας.

Αδύναμη προοπτική για την αντιπολίτευση

Η πιθανότητα να περάσει η εξουσία στην κατακερματισμένη ιρανική αντιπολίτευση θεωρείται επίσης εξαιρετικά μικρή. Πηγές που μίλησαν ανώνυμα, λόγω της ευαίσθητης φύσης της έκθεσης, σημειώνουν ότι το Συμβούλιο αποτελείται από ανώτερους αναλυτές που συνθέτουν τις εκτιμήσεις και των 18 αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Η CIA απέφυγε να σχολιάσει το περιεχόμενο της έκθεσης και παρέπεμψε στο Γραφείο του Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών, το οποίο επίσης αρνήθηκε να τοποθετηθεί. Ο Λευκός Οίκος δεν διευκρίνισε αν ο πρόεδρος είχε ενημερωθεί για τα συμπεράσματα πριν εγκρίνει την επιχείρηση, η οποία στη συνέχεια επεκτάθηκε με επιχειρήσεις υποβρυχίων στον Ινδικό Ωκεανό και αναχαιτίσεις πυραύλων κοντά στην Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ.

Η θέση της αμερικανικής κυβέρνησης

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, δήλωσε ότι η κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει τους στόχους της επιχείρησης «Epic Fury». Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η καταστροφή των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, η εξάλειψη της παραγωγικής τους ικανότητας, η διάλυση του ιρανικού ναυτικού, ο τερματισμός της δυνατότητας της Τεχεράνης να εξοπλίζει συμμάχους στην περιοχή και η οριστική αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου. Όπως υποστήριξε, «το ιρανικό καθεστώς βρίσκεται υπό συντριπτική πίεση».

Τι δείχνουν οι αναλύσεις

Αμφιβολίες σχετικά με το κατά πόσο μια στρατιωτική επίθεση θα μπορούσε να οδηγήσει σε άμεση αλλαγή καθεστώτος είχαν καταγραφεί και σε δημοσιεύματα των The New York Times και The Wall Street Journal. Ωστόσο, η εμπλοκή του Εθνικού Συμβουλίου Πληροφοριών και η αναλυτική του εξέταση για τα αποτελέσματα μικρότερων ή ευρύτερων επιθέσεων δεν είχε αποκαλυφθεί μέχρι σήμερα.

Η ειδικός για το Ιράν και αντιπρόεδρος του Brookings Institution, Σούζαν Μαλόνεϊ, εκτίμησε ότι η πρόβλεψη πως οι ιρανικοί θεσμοί θα αντέξουν στηρίζεται σε βαθιά κατανόηση του πολιτικού συστήματος της χώρας και στους μηχανισμούς που έχουν διαμορφωθεί επί δεκαετίες για τη διατήρηση της εξουσίας.

Ερωτήματα που παραμένουν

Η έκθεση δεν φαίνεται να εξετάζει άλλα πιθανά σενάρια, όπως μια εισβολή χερσαίων δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ιράν ή την υποστήριξη εξέγερσης μέσω των κουρδικών πληθυσμών της χώρας. Παραμένει επίσης ασαφές αν το σενάριο μεγάλης κλίμακας στρατιωτικής εκστρατείας που περιγράφεται στο απόρρητο έγγραφο ταυτίζεται με τις επιχειρήσεις που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.

Την ίδια ώρα, η διαδικασία διαδοχής που περιγράφεται στην έκθεση φαίνεται να έχει αρχίσει να ενεργοποιείται, υπό το βάρος των εκτεταμένων αεροπορικών και ναυτικών βομβαρδισμών που πραγματοποιούν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.