Ανατολική Μεσόγειος: Κοινές ναυτικές ασκήσεις Αιγύπτου – Τουρκίας στις αρχές Νοεμβρίου – Έμμεση αναγνώριση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από το Κάιρο;- Η «Θάλασσα Φιλίας» και το διπλωματικό «πρέσινγκ» του Ερντογάν που φαίνεται να αποδίδει!- Προβληματίζεται κανένας στην Αθήνα ή μας αρκούν οι διαμαρτυρίες στον ΟΗΕ;

Σε τροχιά περαιτέρω στρατιωτικής προσέγγισης κινούνται Άγκυρα και Κάιρο, με την Αίγυπτο να προγραμματίζει κοινές ναυτικές ασκήσεις με την Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο, από τις 4 έως τις 9 Νοεμβρίου.

Ανατολική Μεσόγειος: Κοινές ναυτικές ασκήσεις Αιγύπτου – Τουρκίας στις αρχές Νοεμβρίου – Έμμεση αναγνώριση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από το Κάιρο;- Η «Θάλασσα Φιλίας» και το διπλωματικό «πρέσινγκ» του Ερντογάν που φαίνεται να αποδίδει!- Προβληματίζεται κανένας στην Αθήνα ή μας αρκούν οι διαμαρτυρίες στον ΟΗΕ;

Μια εξέλιξη που προκαλεί εύλογο προβληματισμό στην Αθήνα, καθώς επαναφέρει στο προσκήνιο το κρίσιμο ζήτημα της τουρκολιβυκής συμφωνίας για τις θαλάσσιες ζώνες και τις πιθανές προεκτάσεις της για τις ελληνικές θέσεις στην περιοχή.

Το ερώτημα που ανακύπτει είναι εάν η συμμετοχή της Αιγύπτου σε μια τέτοια δραστηριότητα, η οποία φέρεται να λαμβάνει υπόψη τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της Άγκυρας, συνιστά ένα ακόμη βήμα έμμεσης αποδοχής των τουρκικών θέσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, η κοινή άσκηση με την ονομασία «Θάλασσα Φιλίας 2026» (Sea of Friendship 2026) θα πραγματοποιηθεί με τη συμμετοχή πολεμικών μονάδων και στελεχών των ναυτικών δυνάμεων των δύο χωρών.

Το επιχειρησιακό σκέλος περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, από επιχειρήσεις κατά πλοίων επιφανείας και ανθυποβρυχιακό πόλεμο έως ασκήσεις αντιαεροπορικής άμυνας και υποβρύχιες επιθετικές αποστολές, στις οποίες θα συμμετάσχουν και βατραχάνθρωποι.

Την ίδια στιγμή, στο πλαίσιο της ενίσχυσης των στρατιωτικών επαφών, η τουρκική κορβέτα TCG Burgazada αναμένεται να καταπλεύσει στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας το διάστημα από 1 έως 3 Νοεμβρίου. Την επίσκεψη γνωστοποίησε ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, Ζεκί Ακτούρκ.

Εμβάθυνση της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Άγκυρας και Καΐρου

Η προσέγγιση των δύο χωρών δεν περιορίζεται στις κοινές ασκήσεις, αλλά επεκτείνεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα αμυντικής συνεργασίας. Στο επίκεντρο βρίσκονται συμφωνίες στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, η ανταλλαγή τεχνογνωσίας, η μετακίνηση και εκπαίδευση στρατιωτικών στελεχών, καθώς και η ανάπτυξη κοινών εκπαιδευτικών προγραμμάτων.

Ενδεικτικό της νέας πορείας των διμερών σχέσεων είναι η επανέναρξη των ασκήσεων «Θάλασσα Φιλίας» τον Σεπτέμβριο του 2025, στη ναυτική βάση Ακσάζ, στη νοτιοδυτική Τουρκία, ύστερα από διακοπή 13 ολόκληρων ετών.

Οι συγκεκριμένες ασκήσεις διεξάγονταν κάθε χρόνο από το 2009 έως το 2013, όταν και διακόπηκαν εξαιτίας της σοβαρής επιδείνωσης των σχέσεων μεταξύ Άγκυρας και Καΐρου. Αιτία αποτέλεσε τότε η ανατροπή της κυβέρνησης της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στην Αίγυπτο, γεγονός που είχε οδηγήσει τις δύο πλευρές σε παρατεταμένη διπλωματική αντιπαράθεση.

Η σταδιακή εξομάλυνση των σχέσεων, η οποία επιταχύνθηκε το 2024, άνοιξε τον δρόμο για μια νέα περίοδο προσέγγισης, με τις δύο κυβερνήσεις να προχωρούν σε συγκεκριμένες κινήσεις αποκατάστασης και διεύρυνσης της συνεργασίας τους.

Στο πλαίσιο αυτό, τον Ιούλιο του 2026 υπογράφηκε επιστολή προθέσεων για την αμυντική συνεργασία, κατά την επίσκεψη του Αιγύπτιου υπουργού Άμυνας, Ασράφ Σάλεμ Ζάχερ, στην τουρκική πρωτεύουσα.

Ανατολική Μεσόγειος: Κοινές ναυτικές ασκήσεις Αιγύπτου – Τουρκίας στις αρχές Νοεμβρίου – Έμμεση αναγνώριση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από το Κάιρο;- Η «Θάλασσα Φιλίας» και το διπλωματικό «πρέσινγκ» του Ερντογάν που φαίνεται να αποδίδει!- Προβληματίζεται κανένας στην Αθήνα ή μας αρκούν οι διαμαρτυρίες στον ΟΗΕ;

Η συμφωνία αυτή ακολουθήθηκε από σειρά κοινών στρατιωτικών δραστηριοτήτων. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η άσκηση «Golden Eagle», στην οποία έλαβαν μέρος Αιγύπτιοι αλεξιπτωτιστές και καταδρομείς, μαζί με στελέχη των τουρκικών ειδικών δυνάμεων.

Επιπλέον, αιγυπτιακά πολεμικά αεροσκάφη συμμετείχαν τον Ιούνιο του 2026 στην αεροπορική άσκηση «Anatolian Eagle 2026», η οποία πραγματοποιήθηκε στο Ικόνιο, επιβεβαιώνοντας ότι η στρατιωτική συνεργασία των δύο χωρών αποκτά πλέον πολλαπλές διαστάσεις.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο στο επίκεντρο και οι γεωπολιτικές προεκτάσεις

Η ενίσχυση των στρατιωτικών δεσμών Τουρκίας και Αιγύπτου αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς εξελίσσεται παράλληλα με τις συνεχιζόμενες διαφωνίες για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το ζήτημα περιπλέκεται περαιτέρω μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, στις 20 Οκτωβρίου, να επικυρώσει το μνημόνιο που είχαν υπογράψει στις 27 Νοεμβρίου 2019 η Τουρκία και η τότε Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης, υπό τον Φαγέζ αλ Σάρατζ.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η διεξαγωγή κοινών ναυτικών ασκήσεων Αιγύπτου και Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο δημιουργεί νέα δεδομένα και τροφοδοτεί ερωτήματα για τη στάση που ενδέχεται να υιοθετήσει το Κάιρο στο κρίσιμο ζήτημα των θαλάσσιων οριοθετήσεων.

Το βασικό ερώτημα για την Αθήνα είναι ποια θα είναι η επόμενη κίνηση της αιγυπτιακής πλευράς: Θα επιλέξει να προσεγγίσει περισσότερο τις τουρκικές θέσεις για την οριοθέτηση ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο, δεδομένου ότι η τουρκική πρόταση φέρεται να εξασφαλίζει για την Αίγυπτο περίπου 15.000 επιπλέον τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιας έκτασης σε σύγκριση με την ελληνική πρόταση;

Πρόκειται για μια παράμετρο με ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα, καθώς ενδεχόμενη μετατόπιση της αιγυπτιακής στάσης θα μπορούσε να επηρεάσει τις ισορροπίες στην περιοχή και να δημιουργήσει νέα δεδομένα στις ελληνοαιγυπτιακές σχέσεις.

Η «Θάλασσα Φιλίας» μπορεί να έχει ως επίσημο αντικείμενο τη στρατιωτική συνεργασία των δύο ναυτικών, ωστόσο η χρονική συγκυρία και το ευρύτερο διπλωματικό πλαίσιο μέσα στο οποίο πραγματοποιείται καθιστούν σαφές ότι η άσκηση αποκτά ευρύτερη στρατηγική σημασία.