Από τα υπόγεια της Χούντας στο φως της αλήθειας: Ανοίγουν τα σφραγισμένα αρχεία της Ιστορίας και αποκαλύπτονται τα σκοτεινά μυστικά της τραγωδίας – Ντοκουμέντα-φωτιά για το πραξικόπημα, τις διπλωματικές αυταπάτες και το μοιραίο μονοπάτι που οδήγησε στην εισβολή και τον εθνικό ακρωτηριασμό της Κύπρου

Η ολοκλήρωση της ψηφιοποίησης του Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών σηματοδοτεί ένα καθοριστικό βήμα για την κατανόηση της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Για πρώτη φορά, τεράστιος όγκος εγγράφων –που φτάνει σε εκατομμύρια σελίδες– οργανώνεται και καθίσταται προσβάσιμος, ανοίγοντας τον δρόμο για βαθύτερη ιστορική έρευνα.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι φάκελοι της περιόδου της Ελληνική Χούντα 1967-1974, οι οποίοι μέχρι σήμερα παρέμεναν σε μεγάλο βαθμό άγνωστοι. Η σταδιακή αποδέσμευσή τους αναμένεται να φωτίσει κρίσιμες πτυχές της εξωτερικής πολιτικής και των αποφάσεων που οδήγησαν σε εθνικές τραγωδίες.

Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκεται το Κυπριακό και ιδιαίτερα τα γεγονότα που κορυφώθηκαν με το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 εναντίον του Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄, το οποίο άνοιξε τον δρόμο για την Τουρκική εισβολή στην Κύπρο 1974 λίγες ημέρες αργότερα.

Τα νέα στοιχεία αναμένεται να αναδείξουν όχι μόνο τις ευθύνες και τα λάθη της χούντας, αλλά και το χάσμα μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας, καθώς και την αδυναμία των τότε ηγεσιών να αντιληφθούν τις γεωπολιτικές συνέπειες των ενεργειών τους.

Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και παλαιότερα αρχεία, όπως εκείνα της περιόδου 1955-1960, όταν διαμορφώθηκαν οι βάσεις του Κυπριακού ζητήματος. Εκεί καταγράφονται κομβικές εξελίξεις, όπως η δράση της ΕΟΚΑ και οι διεθνείς διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στις συμφωνίες Ζυρίχης και Λονδίνου.

Σημαντική ήταν και η πρόσφατη κίνηση της Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών να δημοσιοποιήσει δελτία της τότε ΚΥΠ για τα γεγονότα του 1974, σπάζοντας ένα διαχρονικό ταμπού γύρω από τη διαχείριση ευαίσθητων ιστορικών δεδομένων.

Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν την εσωτερική σύγχυση, τις λανθασμένες εκτιμήσεις και τις επικίνδυνες επιλογές της περιόδου, που οδήγησαν σε τραγικές εξελίξεις. Η πρόσβαση στα νέα αρχεία αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στην αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας και στην κατανόηση των γεγονότων που σημάδεψαν τον Ελληνισμό.