Αποκάλυψη-σοκ από το ΟΠΑ: Δεκάδες «φαντάσματα» άρθρα σε επιστημονικό περιοδικό γράφτηκαν από Τεχνητή Νοημοσύνη

Μια αποκαλυπτική μελέτη που διεξήχθη από καθηγητή του Τμήματος Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών έφερε στο φως ένα ανησυχητικό φαινόμενο: πλήθος επιστημονικών δημοσιεύσεων σε γνωστό περιοδικό φαίνεται πως δεν γράφτηκαν από ανθρώπους, αλλά από εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης.

Αποκάλυψη-σοκ από το ΟΠΑ: Δεκάδες «φαντάσματα» άρθρα σε επιστημονικό περιοδικό γράφτηκαν από Τεχνητή Νοημοσύνη

Αφορμή για την έρευνα αποτέλεσε περιστατικό του 2024, όταν εντοπίστηκε άρθρο που είχε αποδοθεί ψευδώς στον καθηγητή Διομήδη Σπινέλλη, χωρίς ποτέ ο ίδιος να το έχει γράψει. Η εν λόγω εργασία αποδείχθηκε κατασκευασμένη από ΤΝ.

Η μελέτη αποκάλυψε πως από 53 άρθρα με εξαιρετικά χαμηλή απήχηση (σε επίπεδο παραπομπών), τα 48 έφεραν όλα τα χαρακτηριστικά κειμένων που έχουν δημιουργηθεί από Τεχνητή Νοημοσύνη. Ακόμα πιο ανησυχητικό: αρκετά άρθρα αποδόθηκαν σε ψεύτικες ταυτότητες ερευνητών, με δήθεν προέλευση από έγκριτα πανεπιστήμια σε ΗΠΑ, Καναδά και Κίνα — μάλιστα, σε δύο περιπτώσεις, τα ονόματα που εμφανίζονταν ως συγγραφείς ανήκαν σε άτομα που είχαν πεθάνει πριν από τη δημοσίευση!

Η έρευνα του καθηγητή Σπινέλλη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Research Integrity and Peer Review υπό τον τίτλο “False authorship: an explorative case study around an AI-generated article published under my name”, αναδεικνύει τους σοβαρούς κινδύνους που ενέχει η ανεξέλεγκτη χρήση ΤΝ στην επιστημονική παραγωγή. Όπως επισημαίνεται, η μαζική κυκλοφορία ψευδών άρθρων απειλεί την αξιοπιστία των ερευνητικών περιοδικών και υπονομεύει την εμπιστοσύνη στη γνώση και την ακαδημαϊκή ακεραιότητα.

Αποκάλυψη-σοκ από το ΟΠΑ: Δεκάδες «φαντάσματα» άρθρα σε επιστημονικό περιοδικό γράφτηκαν από Τεχνητή Νοημοσύνη

Για την τεκμηρίωση της μελέτης, χρησιμοποιήθηκαν αυτοματοποιημένα εργαλεία ανάλυσης περιεχομένου, τα οποία ανέλυσαν τις βιβλιογραφικές παραπομπές, τις διευθύνσεις e-mail, αλλά και τα ιδρύματα των φερόμενων συγγραφέων. Κομβικό ρόλο έπαιξε ένα ευρετικό μοντέλο που αξιοποίησε το γεγονός ότι συστήματα όπως το ChatGPT συνήθως παρουσιάζουν δυσκολία στην παραγωγή πειστικών και τεκμηριωμένων παραπομπών. Επιπλέον, επιλεγμένα άρθρα εξετάστηκαν χειροκίνητα, ενώ η εγκυρότητα της ανάλυσης ενισχύθηκε με τη χρήση του Turnitin, εργαλείου ανίχνευσης AI-παραγωγής.

Η μελέτη καταλήγει με ένα σαφές μήνυμα: χωρίς άμεση λήψη μέτρων για την επαλήθευση της ταυτότητας των συγγραφέων και την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, η επιστήμη κινδυνεύει να πλημμυρίσει από «φαντάσματα» άρθρα, χωρίς ανθρώπινη υπογραφή.