«Ασπίδα του Αχιλλέα»: Έπεσαν οι υπογραφές στο Τελ Αβίβ για τον νέο ελληνικό αντιαεροπορικό θόλο

Σε 28 μήνες η ανάπτυξη των συστημάτων στην Ελλάδα και πώς θα «κουμπώσουν» με τα υφιστάμενα οπλικά συστήματα των Ενόπλων Δυνάμεων.

«Ασπίδα του Αχιλλέα»: Έπεσαν οι υπογραφές στο Τελ Αβίβ για τον νέο ελληνικό αντιαεροπορικό θόλο

Ένα ακόμη σημαντικό βήμα για τη δημιουργία της νέας ελληνικής «ομπρέλας» αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής προστασίας έγινε σήμερα, Δευτέρα 31 Αυγούστου, στο Τελ Αβίβ, όπου έπεσαν οι υπογραφές για την υλοποίηση της «Ασπίδας του Αχιλλέα».

Πρόκειται για ένα από τα πλέον φιλόδοξα εξοπλιστικά προγράμματα που περιλαμβάνονται στην «Ατζέντα 2030» και φιλοδοξεί να αλλάξει σε σημαντικό βαθμό τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται και λειτουργεί η ελληνική αεράμυνα.

Η νέα αρχιτεκτονική έρχεται να απαντήσει σε ένα περιβάλλον όπου οι απειλές εξελίσσονται με ταχύτατους ρυθμούς, τόσο σε επιχειρησιακό όσο και σε τεχνολογικό επίπεδο. Στόχος είναι η δημιουργία ενός πολυεπίπεδου πλέγματος προστασίας, ικανού να εντοπίζει και να αντιμετωπίζει διαφορετικού τύπου απειλές, ενισχύοντας παράλληλα την αποτρεπτική ισχύ της χώρας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προστασία κρίσιμων υποδομών, στρατιωτικών εγκαταστάσεων και μονάδων, μέσα από ένα ενιαίο και διασυνδεδεμένο σύστημα, στο οποίο τα διαφορετικά μέσα των Ενόπλων Δυνάμεων θα λειτουργούν συμπληρωματικά.

Σύμφωνα με την ΕΡΤ, η ανάπτυξη των συστημάτων στην Ελλάδα αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα σε 28 μήνες. Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, δεν αφορά μόνο την εγκατάσταση των νέων συστημάτων, αλλά κυρίως την ενσωμάτωσή τους στο ήδη υπάρχον ελληνικό οπλοστάσιο.

Η νέα αρχιτεκτονική θα λειτουργεί ως ένα ενιαίο δίκτυο, στο οποίο θα μπορούν να «επικοινωνούν» μεταξύ τους διαφορετικά οπλικά συστήματα και πλατφόρμες των Ενόπλων Δυνάμεων.

Στο ίδιο πλέγμα προβλέπεται να ενταχθούν οι φρεγάτες Belharra, τα μαχητικά Rafale και F-16 Viper, το ισραηλινής προέλευσης πυραυλικό σύστημα PULS, καθώς και οι υφιστάμενες συστοιχίες Patriot.

Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να δημιουργηθεί ένα πολυεπίπεδο «τείχος» άμυνας, στο οποίο κάθε σύστημα θα αναλαμβάνει διαφορετικό ρόλο, ανάλογα με την απόσταση, το είδος και την ταχύτητα της απειλής.

Τα τέσσερα ισραηλινά συστήματα που συγκροτούν την «Ασπίδα του Αχιλλέα»

Στην καρδιά της νέας αρχιτεκτονικής αεράμυνας βρίσκονται τέσσερα ισραηλινά συστήματα, τα οποία καλύπτουν διαφορετικές ζώνες προστασίας και επιχειρούν να δημιουργήσουν διαδοχικά επίπεδα αντιμετώπισης των εναέριων απειλών.

Στην κορυφή της «ομπρέλας» βρίσκεται το David’s Sling («Σφεντόνα του Δαβίδ»), το οποίο θα λειτουργεί συμπληρωματικά με τους Patriot και θα αναλαμβάνει την αντιμετώπιση απειλών μεγάλης εμβέλειας.

Η επιχειρησιακή του εμβέλεια φτάνει έως και τα 150 χιλιόμετρα, ενώ η τελική δυνατότητα αναχαίτισης διαφοροποιείται ανάλογα και με τον τύπο των πυραύλων που θα χρησιμοποιούνται.

Στο επόμενο επίπεδο βρίσκεται το Barak MX, ένα σύστημα μέσης εμβέλειας, το οποίο έχει επιλεγεί και από την Κύπρο. Ανάλογα με τη διαμόρφωσή του, μπορεί να προσφέρει εμβέλεια από 35 έως και 150 χιλιόμετρα, δίνοντας μεγαλύτερη ευελιξία στην κάλυψη διαφορετικών περιοχών και στόχων.

Για την εγγύς προστασία προβλέπεται η αξιοποίηση του Spyder, το οποίο θα λειτουργεί σε συνδυασμό με τους υφιστάμενους πυραύλους Hawk. Το συγκεκριμένο επίπεδο άμυνας θα μπορεί να αντιμετωπίζει απειλές σε αποστάσεις έως και 50 χιλιομέτρων, ενισχύοντας την προστασία των μονάδων και των εγκαταστάσεων που βρίσκονται στο εσωτερικό της αμυντικής «ομπρέλας».

Κοινός παρονομαστής για τη λειτουργία του δικτύου θα είναι το ραντάρ ELM-2084. Πρόκειται για ραντάρ τεχνολογίας AESA ηλεκτρονικής σάρωσης, το οποίο θα αποτελεί κρίσιμο «μάτι» της νέας αρχιτεκτονικής και θα διασυνδέεται με τα επιμέρους συστήματα.

Η λογική πίσω από το εγχείρημα είναι ότι η αεράμυνα δεν θα βασίζεται πλέον σε μεμονωμένα και απομονωμένα συστήματα, αλλά σε ένα δίκτυο όπου η πληροφορία θα διαμοιράζεται και οι διαθέσιμες δυνατότητες θα μπορούν να αξιοποιούνται συνδυαστικά.

«Ασπίδα του Αχιλλέα»: Έπεσαν οι υπογραφές στο Τελ Αβίβ για τον νέο ελληνικό αντιαεροπορικό θόλο

Ρόλος και για τον ελληνικό «Κένταυρο»

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν περιορίζεται στην αναχαίτιση αεροσκαφών και πυραύλων. Η νέα αρχιτεκτονική περιλαμβάνει και δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου, διευρύνοντας το επιχειρησιακό της αποτύπωμα.

Σε αυτό το σκέλος αποκτά ιδιαίτερη σημασία ο ελληνικός «Κένταυρος», ένα σύστημα που έχει ήδη περάσει από επιχειρησιακές δοκιμές και μπορεί να διασυνδεθεί με τα υπόλοιπα στοιχεία της νέας αμυντικής αρχιτεκτονικής.

Η δυνατότητα συνεργασίας διαφορετικών συστημάτων θεωρείται κομβική, καθώς επιτρέπει στις Ένοπλες Δυνάμεις να αξιοποιούν όχι μόνο την κινητική ισχύ των πυραύλων και των αντιαεροπορικών συστημάτων, αλλά και τα μέσα ηλεκτρονικού πολέμου για τον εντοπισμό, την παρεμβολή και την αντιμετώπιση σύγχρονων απειλών.

Οι σχετικές συμφωνίες θα υπογραφούν μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και της SIBAT, της Διεύθυνσης Αμυντικής Συνεργασίας του υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ, καθώς και μεταξύ των αρμόδιων αμυντικών φορέων και των εταιρειών που συμμετέχουν στην υλοποίηση του προγράμματος.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» είχε εγκριθεί από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥΣΕΑ) στις 23 Ιουλίου 2026 και αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες του ευρύτερου σχεδιασμού για τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής αεράμυνας.

Η φιλοσοφία του προγράμματος, άλλωστε, δεν εξαντλείται στην απόκτηση νέων όπλων. Το ζητούμενο είναι η δημιουργία ενός ενιαίου οικοσυστήματος αεράμυνας, στο οποίο παλαιότερα και νεότερα μέσα θα μπορούν να λειτουργούν ως τμήματα ενός κοινού επιχειρησιακού δικτύου.

«Ασπίδα του Αχιλλέα»: Στα 3,1 δισ. ευρώ το κόστος – Οι ελληνικές εταιρείες που συμμετέχουν

Το οικονομικό αποτύπωμα του προγράμματος είναι ιδιαίτερα μεγάλο. Το συνολικό κόστος της «Ασπίδας του Αχιλλέα» αναμένεται να ανέλθει στα 3,1 δισ. ευρώ, ενώ σημαντικό μέρος της επένδυσης προβλέπεται να επιστρέψει στην ελληνική αμυντική και τεχνολογική βιομηχανία.

Ειδικότερα, ελληνικές εταιρείες αναμένεται να αναλάβουν έργο συνολικού ύψους άνω των 700 εκατ. ευρώ, γεγονός που προσδίδει στο πρόγραμμα και ισχυρή εγχώρια βιομηχανική διάσταση.

Συνολικά, στο εγχείρημα συμμετέχουν 12 ελληνικές επιχειρήσεις. Μεταξύ αυτών βρίσκονται οι Metlen, Scytalys, Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα, ΔΕΗ, ΕΑΒ, Prisma, Ionics, UniSystems και Sthenos.

Έτσι, πίσω από το μεγάλο εξοπλιστικό πρόγραμμα δεν βρίσκεται μόνο η προσπάθεια ενίσχυσης της ελληνικής αεράμυνας, αλλά και η επιδίωξη να αποκτήσει η εγχώρια αμυντική βιομηχανία μεγαλύτερο ρόλο στην ανάπτυξη, υποστήριξη και διασύνδεση των νέων δυνατοτήτων των Ενόπλων Δυνάμεων.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» περνά πλέον από το στάδιο του σχεδιασμού στην υλοποίηση, με τον ορίζοντα των 28 μηνών να σηματοδοτεί το επόμενο μεγάλο ορόσημο: τη σταδιακή ανάπτυξη στην Ελλάδα ενός πολυεπίπεδου δικτύου αεράμυνας, σχεδιασμένου να λειτουργεί ως μία ενιαία «ασπίδα» απέναντι στις απειλές του σύγχρονου πεδίου επιχειρήσεων.