Ασπίδα του Αχιλλέα: Το βίντεο της ισραηλινής εταιρείας Rafael με τον Δαβίδ και οι διεθνείς αντιδράσεις για την αμυντική συμφωνία Ελλάδος- Ισραήλ (Βίντεο)

Οι λεπτομέρειες του προγράμματος για τον νέο πολυεπίπεδο αντιαεροπορικό θόλο της Ελλάδας, το μήνυμα του Ισραήλ, ο αντίκτυπος στα τουρκικά και διεθνή ΜΜΕ και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.

Ασπίδα του Αχιλλέα: Το βίντεο της ισραηλινής εταιρείας Rafael με τον Δαβίδ και οι διεθνείς αντιδράσεις για την αμυντική συμφωνία Ελλάδος- Ισραήλ (Βίντεο)

Με την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας μεταξύ του ελληνικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και του Ισραήλ, περνά πλέον στη φάση της υλοποίησης ένα από τα πλέον φιλόδοξα εξοπλιστικά προγράμματα της Ελλάδας: η ανάπτυξη ενός πολυεπίπεδου αντιαεροπορικού, αντι-drone και αντιβαλλιστικού θόλου, που έχει γίνει γνωστός ως «Ασπίδα του Αχιλλέα».

Το πρόγραμμα, συνολικού ύψους 3,035 δισ. ευρώ, αποτελεί τη μεγαλύτερη αμυντική εξαγωγική συμφωνία στην ιστορία των διμερών σχέσεων Ελλάδας και Ισραήλ, σηματοδοτώντας παράλληλα μια νέα φάση στη στρατηγική αμυντική συνεργασία των δύο χωρών.

Η φιλοσοφία του νέου συστήματος βασίζεται στη δημιουργία μιας ενιαίας και πολυεπίπεδης «ομπρέλας» προστασίας, ικανής να αντιμετωπίζει διαφορετικού τύπου εναέριες απειλές, από μικρά drones και πυραύλους έως πιο σύνθετες βαλλιστικές απειλές.

Το προωθητικό βίντεο της Rafael και ο συμβολισμός του Δαβίδ

Η επισημοποίηση της συμφωνίας συνοδεύτηκε από ένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικό επικοινωνιακό μήνυμα από την ισραηλινή αμυντική βιομηχανία.

Η Rafael, η εταιρεία που κατασκευάζει το σύστημα «David’s Sling» (Σφεντόνα του Δαβίδ), δημοσίευσε προωθητικό βίντεο με έντονο συμβολισμό. Σε αυτό, ο βιβλικός Δαβίδ εμφανίζεται να περιστρέφει τη σφεντόνα του και να εκτοξεύει μια πέτρα. Στη συνέχεια, η πέτρα μετατρέπεται συμβολικά σε πύραυλο, ο οποίος αναχαιτίζει και καταρρίπτει εναέρια απειλή.

Η επιλογή της συγκεκριμένης εικόνας δεν πέρασε απαρατήρητη. Ο Δαβίδ, που σύμφωνα με τη βιβλική αφήγηση αντιμετώπισε τον Γολιάθ με τη σφεντόνα του, χρησιμοποιείται εδώ ως διαχρονικό σύμβολο της αντιμετώπισης μιας ισχυρότερης απειλής, συνδέοντας με ευθύ τρόπο την ονομασία του ισραηλινού συστήματος με τη σύγχρονη τεχνολογία αντιπυραυλικής άμυνας.

Πέρα όμως από την επικοινωνιακή διάσταση, η συμφωνία έχει σαφείς γεωπολιτικές προεκτάσεις.

Σε πολιτικό επίπεδο, η ισραηλινή ηγεσία ανέδειξε τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας, αφήνοντας παράλληλα έμμεσες αιχμές προς την Άγκυρα. Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατς, έκανε λόγο για «παράγοντες με ηγεμονικές φιλοδοξίες που επιδιώκουν να υπονομεύσουν τη σταθερότητα», υπογραμμίζοντας την κοινή προσέγγιση Ελλάδας και Ισραήλ απέναντι στις εξελίξεις και στις προκλήσεις που διαμορφώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου παρουσίασε τη συμφωνία ως άμεση συνέχεια της περιφερειακής συνεργασίας που έχει αναπτυχθεί την τελευταία δεκαετία μεταξύ Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου. Έτσι, το εξοπλιστικό πρόγραμμα αποκτά μια διάσταση που ξεπερνά τα στενά όρια μιας αμυντικής προμήθειας και εντάσσεται στη γενικότερη αρχιτεκτονική ασφαλείας της περιοχής.

Ασπίδα του Αχιλλέα: Το βίντεο της ισραηλινής εταιρείας Rafael με τον Δαβίδ και οι διεθνείς αντιδράσεις για την αμυντική συμφωνία Ελλάδος- Ισραήλ (Βίντεο)

Από το Politico έως τη Hürriyet: Η διεθνής και η τουρκική κάλυψη

Η συμφωνία βρέθηκε σχεδόν αμέσως στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος, καθώς η κλίμακα του προγράμματος και η επιλογή των ισραηλινών συστημάτων προσδίδουν ιδιαίτερο βάρος στην ελληνική επένδυση στην αεράμυνα.

Το Politico εστίασε κυρίως στο γεγονός ότι η Ελλάδα καθίσταται το πρώτο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αποκτά αντίστοιχη πολυεπίπεδη υποδομή αεράμυνας. Παράλληλα, διεθνή πρακτορεία και μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων το Reuters, η Le Monde και η Deutsche Welle, ενέταξαν την προμήθεια στο ευρύτερο σχέδιο εκσυγχρονισμού των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, συνολικού ύψους 28 δισ. ευρώ έως το 2036.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν, ωστόσο, οι αντιδράσεις από την Τουρκία.

Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης έδωσαν σημαντική έκταση στη συμφωνία, αντιμετωπίζοντάς την όχι μόνο ως μια μεγάλη ελληνική εξοπλιστική επένδυση, αλλά και ως εξέλιξη με σαφές περιφερειακό αποτύπωμα. Η εφημερίδα Hürriyet έκανε λόγο για «τεράστια πώληση», σχολιάζοντας επικριτικά την επιλογή της Αθήνας.

Σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα, η Ελλάδα επέλεξε να προχωρήσει σε συνεργασία με το Ισραήλ αντί να στραφεί σε ευρωπαϊκές εταιρείες, σε μια κίνηση που, κατά την ίδια ανάγνωση, εντάσσεται στην προσπάθεια συγκρότησης ενός «άξονα» στην Ανατολική Μεσόγειο, απέναντι στην ενίσχυση και τη διεύρυνση των δυνατοτήτων της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας.

Με αυτόν τον τρόπο, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» μετατρέπεται σε ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα με πολλαπλές αναγνώσεις: επιχειρησιακή, τεχνολογική, οικονομική, αλλά και γεωπολιτική.

Τα συστήματα που συνθέτουν τον νέο αντιαεροπορικό θόλο

Ο νέος αντιαεροπορικός θόλος σχεδιάζεται ως ένα ενιαίο πλέγμα άμυνας, με διαφορετικά επίπεδα αναχαίτισης και κοινό σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Στόχος είναι τα επιμέρους μέσα να λειτουργούν συμπληρωματικά, δημιουργώντας πολλαπλές γραμμές άμυνας απέναντι σε διαφορετικές κατηγορίες απειλών.

Στον πυρήνα της αρχιτεκτονικής περιλαμβάνονται:

• Το David’s Sling, το οποίο προορίζεται για το ανώτατο επίπεδο της υποδομής αεράμυνας και αποτελεί το πλέον προηγμένο σκέλος της αντιβαλλιστικής προστασίας.
• Το Barak MX, που θα καλύπτει το ενδιάμεσο επίπεδο, προσθέτοντας ακόμη μία δυνατότητα αναχαίτισης εναέριων απειλών.
• Το SPYDER, το οποίο, σε συνδυασμό με τους υφιστάμενους πυραύλους Hawk, θα συμβάλλει στην κάλυψη των μεσαίων αποστάσεων και στη δημιουργία μεγαλύτερου βάθους στην ελληνική αεράμυνα.
• Το Drone Dome, ένα σύστημα εξειδικευμένο στην αντιμετώπιση μικρών και χαμηλού ίχνους drones. Το κόστος του συγκεκριμένου σκέλους ανέρχεται στα 26 εκατ. ευρώ και η λειτουργία του βασίζεται, μεταξύ άλλων, στη διακοπή της επικοινωνίας του drone με τον χειριστή του ή στην παρεμβολή στο σήμα GPS.

Η συνύπαρξη των παραπάνω συστημάτων κάτω από μια ενιαία αρχιτεκτονική διοίκησης και ελέγχου αποτελεί ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος. Η λογική δεν είναι η ανάπτυξη μεμονωμένων «νησίδων» αεράμυνας, αλλά η δημιουργία ενός δικτύου στο οποίο τα διαφορετικά όπλα θα μπορούν να λειτουργούν ως διαδοχικά επίπεδα προστασίας.

Το χρονοδιάγραμμα: Σταδιακή ένταξη έως τον Ιούλιο του 2029

Η ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα» δεν θα γίνει μονομιάς, αλλά σταδιακά, καθώς τα επιμέρους τμήματα του συστήματος θα εντάσσονται προοδευτικά στο ελληνικό οπλοστάσιο.

Με βάση τον σχεδιασμό, η πλήρης ανάπτυξη του συστήματος αναμένεται να ολοκληρωθεί σε διάστημα 35 μηνών, με ορίζοντα τον Ιούλιο του 2029. Παράλληλα, σε σαφώς συντομότερο χρονικό διάστημα, περίπου 18 μηνών, προβλέπεται η παράδοση του πυραυλικού συστήματος PULS.

Η σταδιακή παράδοση επιτρέπει την επιχειρησιακή αξιοποίηση τμημάτων της νέας υποδομής πριν από την ολοκλήρωση ολόκληρου του προγράμματος, ενισχύοντας προοδευτικά τις δυνατότητες της ελληνικής αεράμυνας.

Ο ρόλος της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας

Ιδιαίτερη βαρύτητα στη συμφωνία δίνεται και στη συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Δεν πρόκειται, επομένως, μόνο για μια προμήθεια οπλικών συστημάτων από το εξωτερικό, αλλά για ένα πρόγραμμα που προβλέπει τη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων στην αλυσίδα υλοποίησης.

Ήδη 19 ελληνικές εταιρείες συμμετέχουν στη διαδικασία, με το ποσοστό της εγχώριας συμμετοχής να ξεπερνά το 25% του συνολικού προϋπολογισμού. Σε απόλυτους αριθμούς, το ποσό αυτό αγγίζει τα 750 εκατ. ευρώ.

Το μέγεθος της συμμετοχής δημιουργεί προσδοκίες για κάτι περισσότερο από μια πρόσκαιρη οικονομική δραστηριότητα. Η επιδίωξη είναι να δημιουργηθεί μια νέα παραγωγική και τεχνολογική βάση στην Ελλάδα, με τη μεταφορά τεχνογνωσίας, την ανάπτυξη συνεργασιών και τη συμμετοχή ελληνικών εταιρειών σε ένα πρόγραμμα μεγάλης κλίμακας.

Έτσι, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» διαμορφώνεται σε ένα πρόγραμμα με τρεις παράλληλες διαστάσεις: την ενίσχυση της ελληνικής αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής άμυνας, την εμβάθυνση της στρατηγικής σχέσης Ελλάδας και Ισραήλ και την προσπάθεια να αποκτήσει η ελληνική αμυντική βιομηχανία μεγαλύτερο ρόλο στην υλοποίηση σύνθετων εξοπλιστικών προγραμμάτων.

Το τελικό στοίχημα, πάντως, θα κριθεί στην πράξη: από την ταχύτητα με την οποία θα παραδοθούν και θα διασυνδεθούν τα επιμέρους συστήματα, από την επιχειρησιακή τους ενσωμάτωση και, τελικά, από το κατά πόσο ο πολυεπίπεδος αυτός «θόλος» θα μπορέσει να προσφέρει την προστασία για την οποία σχεδιάστηκε.