Δύο Πίτες σε 5 Λεπτά: Τυρόπιτα και Ζαμπονοτυρόπιτα

Οι πίτες είναι από τα αγαπημένα μου φαγητά με μεγάλη αδυναμία σε κάποιες όπως η χορτόπιτα.

Είναι συνδεδεμένες με μνήμες καταγωγής και οικογενειακές.

Στη Στερεά Ελλάδα, από όπου κατάγομαι, οι πίτες αποτελούσαν και ίσως συνεχίζουν να αποτελούν μέρος του κυρίως γεύματος, ιδιαίτερα σε μικρά χωριά.

Πολλές συνδέονται με κάποια έθιμα και γίνονται σε επετειακά γεύματα, όπως αυτά της Πρωτοχρονιάς, της Κυριακής της Τυρινής, σε γάμους, αλλά και για να συνοδεύσουν τα γεύματα στον αποχαιρετισμό του νεκρού.

Με τις πίτες έχω ασχοληθεί και παλιότερα γράφοντας ένα μικρό κείμενο σε ιστοσελίδα όπου τότε έδινα τις συνταγές μου.

Με την αφορμή της αναμόρφωσης της σελίδας σκέφτηκα να αρχίσω και πάλι να γράφω μικρά κείμενα για ομάδες τροφίμων, σύμφωνα με τις εμπειρίες της κουζίνας μου αλλά και της βιβλιογραφίας.

Σήμερα λοιπόν θα μεταφέρω εδώ το παλιό μου κείμενο προσπαθώντας να το εμπλουτίσω με περισσότερες πληροφορίες για τις πίτες της Ελλάδος και όχι μόνο.

Ιστορία της πίτας

Πίτα ονομάζεται επίπεδο άζυμο ή ελαφρά ένζυμο παρασκεύασμα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί αντί για ψωμί ή να τυλίξει διάφορα υλικά.
Φαγητό ή γλύκισμα με ή χωρίς φύλλο ζύμης που ψήνεται στο φούρνο ή τη γάστρα όταν είναι μεγάλο ή στο τηγάνι όταν είναι μικρό. Ορισμένες πίτες ψήνονται σε μεταλλική πλάκα ή καυτή πέτρα.
Παλιότερα που δεν υπήρχε φούρνος έβαζαν το ταψί σε πυροστιά και όταν η πίτα ψηνόταν στη μια πλευρά την αναποδογύριζαν και από την τοποθετούσαν από την άλλη.

Η πρώτη ονομασία της πίτας ήταν πλακούς, ονομασία η οποία στην διάρκεια των πρώτων Χριστιανικών χρόνων περιορίστηκε να σημαίνει τα παχιά γλυκίσματα φούρνου ή τηγανιού. Σταδιακά βέβαια κι αυτά εντάχτηκαν στην μεγάλη οικογένεια των πιτών

Είχαν διάφορα σχήματα, στρογγυλό ημικυκλικό, τετράγωνο, πυραμιδοειδές. Αυτές που περιλαμβάνονταν στις αναίμακτες θυσίες είχαν και άλλα σχήματα.

Οι αρχαιότερες πίτες σχηματίζοντας με τα χέρια αργότερα με φόρμες από μέταλλο, ξύλο ή πηλό. Η ζύμη περιείχε γάλα, ελαιόλαδο, λίπος τυρί, αυγά μέλι, βότανα,καρυκεύματα και ξηρούς καρπούς. Το όνομα τους το έπαιρναν από το σχήμα και τα υλικά.

Κατά άλλες πληροφορίες η πίτα που οι αρχαίοι Έλληνες έτρωγαν ειδικότερα το πρωί είχε για βάση το αλεύρι και το κρασί.

Στα πλούσια γεύματα των αρχαίων Αθηναίων τα επιδόρπια, που περιελάμβαναν φρέσκα και ξερά φρούτα, αλμυρά αμύγδαλα, τυρί, σκόρδα και κρεμμύδια τελείωναν με αλμυρές και γλυκές πίτες, που οι συνδαιτυμόνες εκτιμούσαν ιδιαίτερα.

Για το Μεσαίωνα είναι γνωστά σχετικά λίγα πράγματα. Ξέρουμε λόγου χάρη ότι στις νηστείες ήταν συχνότατες και στο καθημερινό διαιτολόγιο κυριαρχούσε η φυτική διατροφή. Πάντως από τότε συνδύαζαν τα λαχανικά και τα δημητριακά σαν σούπα ή πίτα.

Οι πίτες εξακολούθησαν να κάνουν την εμφάνιση τους στο τραπέζι και στους επόμενους αιώνες, σε όλες τις κοινωνικές τάξεις, αλλάζοντας μορφή από τόπο σε τόπο.

Υλικά για την τυρόπιτα

250 γρ. Γάλα πλήρες 3,5% λιπαρά
250 γρ. Φαρίνα κόκκινη
50 γρ. Ελαιόλαδο
2 Αυγά
300 γρ. Φέτα σπασμένη σε κομμάτια
Αλάτι
Φρεσκοτριμμένο πιπέρι
Σουσάμι για το πασπάλισμα
Υλικά για τη ζαμπονοτυρόπιτα
250 γρ. Γάλα πλήρες 3,5% λιπαρά
250 γρ. Φαρίνα κόκκινη
50 γρ. Ελαιόλαδο
2 Αυγά
250 γρ. Τριμμένη γκούντα
200 γρ. Ζαμπόν σε κύβους
Αλάτι
Φρεσκοτριμμένο πιπέρι

Για τις πίτες

• Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 180°C, στον αέρα.
• Προσθέτουμε σε δύο μπολ τα υγρά στοιχεία της κάθε πίτας, δηλ. το γάλα, τα αυγά, το ελαιόλαδο και ανακατεύουμε με ένα σύρμα χειρός, για μερικά δευτερόλεπτα.
• Προσθέτουμε έπειτα τη φαρίνα, το αλάτι, το πιπέρι σε κάθε μπολ και ομογενοποιούμε καλά.
• Στο ένα μπολ προσθέτουμε τη φέτα σπασμένη για την τυρόπιτα και στο άλλο μπολ την τριμμένη γκούντα, μαζί με το ζαμπόν κομμένο σε κύβους και ανακατεύουμε καλά.
• Σε δύο ορθογώνια ταψιά 26×32 εκ. απλώνουμε ένα φύλλο αντικολλητικό χαρτί και αδειάζουμε τα δύο μείγματα.
• Απλώνουμε καλά, για να ψηθούν ομοιόμορφα και πασπαλίζουμε την τυρόπιτα με μπόλικο σουσάμι.
• Ψήνουμε ταυτόχρονα στον φούρνο, για 25-30 λεπτά.
• Αφαιρούμε από τον φούρνο και κόβουμε σε κομμάτια.