Επιχείρηση Fordow: Το σχέδιο των Αμερικανών για χτύπημα στην υπόγεια πυρηνική βάση του Ιράν και το περιβαλλοντικό ρίσκο

Ο  πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εμφανίζεται αποφασισμένος να προχωρήσει στην εξουδετέρωση της ιρανικής μονάδας εμπλουτισμού ουρανίου στο Φορντό, ένα υπόγειο συγκρότημα που βρίσκεται θαμμένο βαθιά στο ιρανικό υπέδαφος.

Επιχείρηση Fordow: Το σχέδιο των Αμερικανών για χτύπημα στην υπόγεια πυρηνική βάση του Ιράν και το περιβαλλοντικό ρίσκο

Σύμφωνα με πληροφορίες των Times του Λονδίνου, η τελική απόφαση αναμένεται εντός των επόμενων δύο εβδομάδων, με τις ΗΠΑ να έχουν ήδη αρχίσει να ενισχύουν την παρουσία τους στη Μέση Ανατολή. Εφόσον δοθεί η έγκριση, τέσσερα προηγμένης τεχνολογίας στρατηγικά βομβαρδιστικά B-2 Spirit θα απογειωθούν από τη βάση Diego Garcia στον Ινδικό Ωκεανό – μια βάση που λειτουργεί υπό την από κοινού εποπτεία ΗΠΑ και Ηνωμένου Βασιλείου. Καθένα από αυτά τα «αόρατα» για τα ραντάρ αεροσκάφη θα μεταφέρει δύο γιγαντιαίες διατρητικές βόμβες GBU-57 (ή MOP – Massive Ordnance Penetrator), μήκους έξι μέτρων και βάρους σχεδόν 14 τόνων.

Αυτές οι βόμβες είναι ειδικά σχεδιασμένες για την καταστροφή ισχυρά θωρακισμένων υπόγειων εγκαταστάσεων, όπως το Fordow, διαπερνώντας πολλαπλά επίπεδα ενισχυμένου σκυροδέματος. Ο σχεδιασμός της επιχείρησης στοχεύει στο να φτάσουν τα αεροσκάφη στον στόχο γύρω στις 3:30 π.μ., την ώρα που η ετοιμότητα των αμυντικών συστημάτων και του προσωπικού βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο της.

Πριν την άφιξη των βομβαρδιστικών, μαχητικά αεροσκάφη –πιθανώς τύπου F-35– θα επιχειρήσουν επιθέσεις αποπροσανατολισμού σε διάφορες ιρανικές τοποθεσίες, επιδιώκοντας να διασπάσουν την αεράμυνα του Ιράν. Παράλληλα, το Ισραήλ, που αναμένεται να εμπλακεί ως βασικός σύμμαχος, φέρεται να σχεδιάζει κυβερνοεπιθέσεις για την παράλυση των συστημάτων διοίκησης και επικοινωνίας των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων.

Η χρήση τεχνασμάτων απόκρυψης, όπως φωτοβολίδες και ηλεκτρονικά αντίμετρα, θα επιχειρήσει να παραπλανήσει τα αντιαεροπορικά συστήματα. Ενισχυτικό παράγοντα αποτελεί το γεγονός ότι προηγούμενες ισραηλινές επιχειρήσεις φέρεται να έχουν ήδη καταστρέψει κρίσιμες ιρανικές αντιαεροπορικές μονάδες, εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων στον εναέριο χώρο.

Επιχείρηση Fordow: Το σχέδιο των Αμερικανών για χτύπημα στην υπόγεια πυρηνική βάση του Ιράν και το περιβαλλοντικό ρίσκο

Παρότι η καταστροφή μιας πυρηνικής μονάδας δημιουργεί ανησυχίες για πιθανή ραδιενεργό μόλυνση, οι ειδικοί υποβαθμίζουν τον κίνδυνο ευρείας διασποράς ραδιενέργειας. Το Fordow χρησιμοποιεί κυρίως φυσικό ουράνιο, το οποίο έχει χαμηλότερο επίπεδο ραδιενέργειας σε σχέση με πιο εμπλουτισμένες μορφές. Ωστόσο, το πραγματικό περιβαλλοντικό ρίσκο εντοπίζεται στη χρήση χημικών ουσιών, όπως το εξαφθοριούχο ουράνιο (UF6) και το υδροφθορικό οξύ, τα οποία είναι εξαιρετικά τοξικά και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες σε ανθρώπινα όργανα, αλλά και στο φυσικό περιβάλλον.

Η γεωπολιτική διάσταση της επιχείρησης είναι εξαιρετικά εύθραυστη. Η στρατιωτική κινητοποίηση των ΗΠΑ ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη, με τα αεροπλανοφόρα USS Nimitz και USS Carl Vinson να πλέουν προς την περιοχή, συνοδευόμενα από καταδρομικά, αντιτορπιλικά και μαχητικά αεροσκάφη.

Η Βρετανία, διατηρώντας στρατιωτικές δυνάμεις στην Κύπρο (RAF Akrotiri), πιθανώς να παρέχει υποστήριξη, ενώ η παρουσία Αμερικανών και Βρετανών στρατιωτών σε Ιράκ και Συρία αυξάνει την ευαλωτότητά τους σε ενδεχόμενα αντίποινα από ιρανικούς συμμάχους.

Ταυτόχρονα, στρατηγικές βάσεις των ΗΠΑ στο Κατάρ και στο Μπαχρέιν βρίσκονται εντός του βεληνεκούς ιρανικών πυραύλων και ενδέχεται να αποτελέσουν στόχους σε περίπτωση γενικευμένης σύρραξης.

Η πιθανή επίθεση στο Fordow ενδέχεται να σηματοδοτήσει μια νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση στις σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με απρόβλεπτες επιπτώσεις τόσο στο διπλωματικό επίπεδο όσο και στην ασφάλεια της περιοχής. Παρά τις τεχνικές διαβεβαιώσεις για περιορισμένο περιβαλλοντικό κίνδυνο, το πολιτικό και στρατιωτικό ρίσκο παραμένει εξαιρετικά υψηλό.