Εθνικό πένθος: Τι ισχύει και πότε άλλοτε έχει κηρυχθεί στην Ελλάδα – Δεν επηρεάζονται τα σχολεία

Ο Κώστας Σημίτης απεβίωσε σε ηλικία 88 ετών και κηρύχθηκε τετραήμερο εθνικό πένθος. Η κηδεία του πρώην Πρωθυπουργού της χώρας θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 9 Ιανουαρίου 2025. Με απόφαση της Κυβέρνησης, η κηδεία του Κώστα Σημίτη θα γίνει με δημόσια δαπάνη, θα αποδοθούν τιμές ως εν ενεργεία Πρωθυπουργού και θα κηρυχθεί τετραήμερο εθνικό πένθος. Ποιο είναι όμως το εθνικό πένθος και ποιοι είναι οι αποδέκτες του;

Εθνικό πένθος: Τι ισχύει και πότε άλλοτε έχει κηρυχθεί στην Ελλάδα

Όταν το κράτος κηρύσσει εθνικό πένθος, οι σημαίες σε όλη τη χώρα ανεβαίνουν μεσίστιες. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτό συνοδεύεται από το κλείσιμο των δημοσίων υπηρεσιών και των σχολείων, ενώ αναστέλλονται όλες οι εορταστικές εκδηλώσεις. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχει διευκρινιστεί τι θα συμβεί με τα σχολεία, τα οποία είναι προγραμματισμένα να ανοίξουν στις 8 Ιανουαρίου 2025.

Το εθνικό και δημόσιο πένθος δεν είναι καινούριο φαινόμενο στην Ελλάδα, αν και από το 1974 και έπειτα η διάκριση μεταξύ αυτών έχει χάσει σε αυστηρότητα. Μία μικρότερη ένδειξη πένθους είναι η τήρηση ενός λεπτού σιγής σε συγκεντρώσεις και εκδηλώσεις.

Εθνικό πένθος: Τι ισχύει και πότε άλλοτε έχει κηρυχθεί στην Ελλάδα

Παράλληλα, το δημόσιο πένθος στην Ελλάδα έχει κηρυχθεί σε αρκετές περιπτώσεις για σημαντικά γεγονότα και θανάτους, όπως για τον Ανδρέα Παπανδρέου (1996), τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη (2017), τον Κωνσταντίνο Καραμανλή (1998), και άλλους, ενώ το εθνικό πένθος έχει κηρυχθεί σε περιπτώσεις που αφορούν μεγάλη εθνική τραγωδία, όπως οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου (2001) και οι φονικές πυρκαγιές του 2007.

Πότε έχει κηρυχθεί δημόσιο πένθος στην Ελλάδα

• Τον Ιούνιο του 1996, έπειτα από τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, κηρύχθηκε τετραήμερο δημόσιο πένθος.
• Τον Ιούλιο του 1996, έπειτα από τον θάνατο του Παρθενίου Γ΄ Αλεξανδρείας, κηρύχθηκε τριήμερο δημόσιο πένθος.
• Τον Απρίλιο του 1998, έπειτα από τον θάνατο του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Σεραφείμ, κηρύχθηκε τετραήμερο δημόσιο πένθος (10, 11, 12, 13 Απριλίου).
• Τον Νοέμβριο του 2002, έπειτα από τον θάνατο του Μιχαήλ Στασινόπουλου, κηρύχθηκε τετραήμερο δημόσιο πένθος.
• Τον Σεπτέμβριο του 2004, έπειτα από τον θάνατο του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Πέτρου Ζ΄, κηρύχθηκε τριήμερο δημόσιο πένθος (13, 14, 15 Σεπτεμβρίου).
• Τον Ιανουάριο του 2008, έπειτα από τον θάνατο του Μακαριστού Αρχιεπίσκοπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χριστόδουλου, κηρύχθηκε τετραήμερο δημόσιο πένθος (28, 29, 30, 31 Ιανουαρίου).
• Τον Μάιο του 2017, έπειτα από τον θάνατο του πρώην πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, κηρύχθηκε τετραήμερο δημόσιο πένθος (29, 30, 31 Μαΐου & 1 Ιουνίου).
• Τον Δεκέμβριο του 2021, έπειτα από τον θάνατο του Καρόλου Παπούλια, κηρύχθηκε τετραήμερο δημόσιο πένθος (26, 27, 28 & 30 Δεκεμβρίου).
• Τον Φεβρουάριο του 2022, έπειτα από τον θάνατο του Χρήστου Σαρτζετάκη, κηρύχθηκε τετραήμερο δημόσιο πένθος (3, 4, 5 & 7 Φεβρουαρίου).

Πότε έχει κηρυχθεί εθνικό πένθος στην Ελλάδα

• Τον Μάρτιο του 1994 έπειτα από τον θάνατο της Μελίνας Μερκούρη, κηρύχθηκε τριήμερο εθνικό πένθος.
• Τον Απρίλιο του 1998, έπειτα από τον θάνατο του Κωνσταντίνου Καραμανλή, κηρύχθηκε τριήμερο εθνικό πένθος.
• Τον Σεπτέμβριο του 2001, έπειτα από τις Επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, η 14η Σεπτεμβρίου κηρύχθηκε ημέρα εθνικού πένθους.
• Τον Αύγουστο του 2005, έπειτα από το Αεροπορικό δυστύχημα της Helios, η 16η Αυγούστου κηρύχθηκε ημέρα εθνικού πένθους.
• Τον Αύγουστο του 2007, έπειτα από τις εκτενείς πυρκαγιές που έπληξαν την χώρα.
  Τον Νοέμβριο του 2017, έπειτα από τις φονικές πλημμύρες της Δυτικής Αττικής.
  Τον Ιούλιο του 2018, έπειτα από τις καταστροφικές πυρκαγιές της Αττικής, κηρύχθηκε τριήμερο εθνικό πένθος (24, 25, 26 Ιουλίου).
  Τον Σεπτέμβριο του 2021, έπειτα από τον θάνατο του Μίκη Θεοδωράκη, κηρύχθηκε τριήμερο εθνικό πένθος (2, 3, 4 Σεπτεμβρίου).
• Τον Οκτώβριο του 2021, έπειτα από τον θάνατο της Φώφης Γεννηματά, η 27η Οκτωβρίου κηρύχθηκε ημέρα εθνικού πένθους.
• Τον Μάρτιο του 2023, έπειτα από τη πολύνεκρη σύγκρουση δύο αμαξοστοιχιών στα Τέμπη, κηρύχθηκε τριήμερο εθνικό πένθος (1, 2 και 3 Μαρτίου).
• Τον Ιούνιο του 2023, έπειτα από το πολύνεκρο ναυάγιο με πρόσφυγες και μετανάστες ανοιχτά της Πύλου, κηρύχθηκε τριήμερο εθνικό πένθος (14, 15 και 16 Ιουνίου).