Financial Times: Τα 5 σενάρια για την εξέλιξη του πολέμου στο Ιράν- Ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι ο πόλεμος θα τελειώσει «πολύ σύντομα», αλλά αυτή τη στιγμή δείχνει ανίκανος να τον σταματήσει

Από την αρχή των στρατιωτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, οι στόχοι που έχει θέσει ο πρόεδρος Τραμπ ποικίλλουν: από την καταστροφή του βαλλιστικού οπλοστασίου και του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν μέχρι την αλλαγή ηγεσίας, σε στυλ Βενεζουέλας, και την επιβολή «άνευ όρων παράδοσης».

Financial Times: Τα 5 σενάρια για την εξέλιξη του πολέμου στο Ιράν- Ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι ο πόλεμος θα τελειώσει «πολύ σύντομα», αλλά αυτή τη στιγμή δείχνει ανίκανος να τον σταματήσει

Ο Τραμπ περιέγραψε την επιχείρηση ως «μαζική», με χρονοδιάγραμμα που κυμαίνεται από λίγες ημέρες έως εβδομάδες ή όσο χρειαστεί. Τη Δευτέρα, ωστόσο, δήλωσε ότι ο πόλεμος θα τελειώσει «πολύ σύντομα».

Οι Financial Times τονίζουν ότι η αδυναμία του Αμερικανού προέδρου να προσδιορίσει πώς θα μετρηθεί η επιτυχία αυτών των στόχων αφήνει ασαφή την εικόνα για το πότε ή πώς θα τερματιστεί η σύγκρουση.

Ποιος θα κηρύξει τη νίκη;

Οι αναλυτές στις ΗΠΑ εκτιμούν ότι ο Τραμπ θα διεκδικήσει τη «νίκη» ανεξάρτητα από την πραγματική κατάληξη του πολέμου. Αμέσως μετά την άνοδο των τιμών του πετρελαίου, δήλωσε ότι η σύγκρουση «σχεδόν ολοκληρώθηκε», προσθέτοντας, όμως, ότι οι ΗΠΑ «θα μπορούσαν να προχωρήσουν περαιτέρω».

Παράλληλα, επέμεινε ότι δεν υπάρχει πρόθεση για συμβιβασμό. Ωστόσο, όπως εξηγεί ο Μάικλ Ντόραν, ανώτερος ερευνητής του Hudson Institute, «το Ιράν έχει μια πολύ συνεκτική στρατηγική» και ασκεί μέγιστη πίεση στις ΗΠΑ, υποβαθμίζοντας τις αμυντικές δυνατότητες της περιοχής και αυξάνοντας το κόστος ενέργειας παγκοσμίως.

Ο Στιβ Γουίτκοφ, ανώτερος σύμβουλος του Τραμπ για θέματα Ιράν, αναγνώρισε ότι υπάρχει ακόμη περιθώριο για συμφωνία, αλλά η τελική απόφαση «εναπόκειται στον πρόεδρο». Ο Τραμπ αντιμετωπίζει επίσης αυξανόμενη εσωτερική πίεση όσο παρατείνεται η σύγκρουση, ενώ δεν θέλει να τερματίσει τον πόλεμο αφήνοντας στο Ιράν την αίσθηση της νίκης.

Σενάριο «Βενεζουέλας»;

Πρόσφατα, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι θα ήθελε να παίξει ρόλο στην επιλογή του επόμενου ηγέτη του Ιράν, όπως έκανε στη Βενεζουέλα με τον Νικολά Μαδούρο. Η σύγκριση όμως είναι περιορισμένη: η στρατιωτική επέμβαση στο Καράκας διήρκεσε λίγες ώρες, δεν υπήρξαν αμερικανικές απώλειες, και ο Μαδούρο αντικαταστάθηκε από τη συνεργαζόμενη με την Ουάσινγκτον Ντέλσι Ροντρίγκες.

Στην περίπτωση του Ιράν, η σύγκρουση έχει ήδη προκαλέσει επτά θανάτους Αμερικανών στρατιωτών, χάος στις μεταφορές και το εμπόριο στον Κόλπο και αύξηση των τιμών της ενέργειας. Παράλληλα, το Ιράν φαίνεται να ενισχύει τον επικοινωνιακό του ρόλο, επιλέγοντας τον γιο του Αλί Χαμενεΐ, Μοτζτάμπα, ως ανώτατο ηγέτη μετά τη δολοφονία του πατέρα του.

Όπως επισημαίνει ο Αλί Βαέζ του Crisis Group, «η επιλογή του Μοτζτάμπα δείχνει ότι η πίεση των ΗΠΑ δεν έχει φέρει καμία ουσιαστική αλλαγή». Ακόμη και σε περίπτωση δολοφονίας του, η Ουάσινγκτον δύσκολα θα βρει έναν «Ιρανό Ντέλσι».

Financial Times: Τα 5 σενάρια για την εξέλιξη του πολέμου στο Ιράν- Ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι ο πόλεμος θα τελειώσει «πολύ σύντομα», αλλά αυτή τη στιγμή δείχνει ανίκανος να τον σταματήσει

Η πιθανότητα συμφωνίας

Δεν υπάρχουν σημάδια ότι το Ιράν είναι έτοιμο για κατάπαυση του πυρός, ειδικά ενώ οι ΗΠΑ και το Ισραήλ συνεχίζουν τις επιθέσεις. Η απαίτηση για πλήρη διάλυση του πυρηνικού προγράμματος και περιορισμούς στο βαλλιστικό οπλοστάσιο παραμένει «κόκκινη γραμμή» για την Ισλαμική Δημοκρατία, η οποία θεωρεί τη συνθηκολόγηση απειλή μεγαλύτερη από τον ίδιο τον πόλεμο.

Για το Ιράν, η επιβίωση και η ικανότητα να συνεχίσει να αντεπιτίθεται αποτελούν από μόνες τους «νίκη». Ωστόσο, ένας περιφερειακός αξιωματούχος εκτιμά ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να επιτευχθεί «εφόσον οι συνθήκες είναι κατάλληλες».

Η επιβίωση του καθεστώτος

Το καθεστώς δείχνει να παραμένει ισχυρό: συνεχίζονται εκτοξεύσεις πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, δεν υπάρχουν μαζικές κοινωνικές αναταραχές και οι Ιρανοί φαίνεται να ανησυχούν κυρίως για την επιβίωση.

Οι αναλυτές προβλέπουν πόλεμο φθοράς: οι Ιρανοί ελπίζουν σε ελλείψεις εξοπλισμού για τα αμερικανικά και ισραηλινά συστήματα, ενώ η Ουάσινγκτον και το Ισραήλ επιδιώκουν την αποδυνάμωση του Ιράν, χωρίς όμως να το καταστρέψουν πλήρως.

Ο Εμίλ Χοκαγιέμ από το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών προβλέπει ότι το Ιράν θα επιβιώσει σε αδύναμη μορφή, παρόμοια με το Ιράκ μετά τον πρώτο πόλεμο του Κόλπου, διατηρώντας όμως τη δυνατότητα να προκαλεί αναστάτωση στην περιοχή.

Ο Μάικλ Ντόραν σημειώνει επίσης την πιθανότητα ενός αυταρχικού κράτους, όπως η μετασοβιετική Ρωσία, ή ακόμα και εμφυλίου πολέμου, με περιφερειακές πολιτοφυλακές και εξωτερικές παρεμβάσεις.

Το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ

Εάν οι ΗΠΑ τερματίσουν τη σύγκρουση, το Ισραήλ πιθανότατα θα ακολουθήσει την ίδια στρατηγική, αλλά προετοιμάζεται για εκτεταμένη επίθεση στον Λίβανο ενάντια στη Χεζμπολάχ, υποστηριζόμενη από το Ιράν. Οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν πλήξει πάνω από 600 τοποθεσίες, οδηγώντας σε μαζικές εκκενώσεις και περισσότερους από 480 νεκρούς, ενώ η Χεζμπολάχ έχει σκοτώσει δύο Ισραηλινούς στρατιώτες.

Ο Χοκαγιέμ προειδοποιεί ότι οι κοινωνικές εντάσεις στο Λίβανο μπορεί να αυξηθούν, με αντιπαραθέσεις ανάμεσα σε υποστηρικτές και επικριτές της Χεζμπολάχ. Ο στόχος του Ισραήλ είναι να ελέγξει εδάφη, να εκφοβίσει το πολιτικό σύστημα και να καθυστερήσει την ανασυγκρότηση της χώρας.