Γαλλία: Πώς φτάσαμε στην παραίτηση του Λεκορνί μετά από μόλις 27 ημέρες πρωθυπουργίας-«Γελοία όσα συμβαίνουν» -«Υπάρχουν μόνο δύο επιλογές: Βουλευτικές εκλογές ή παραίτηση Μακρόν» λένε Γάλλοι αξιωματούχοι

Η ξαφνική παραίτηση του Σεμπαστιάν Λεκορνί, μετά από μόλις 27 ημέρες στη θέση του πρωθυπουργού, σηματοδοτεί μια νέα φάση αβεβαιότητας για τη Γαλλία, ενισχύοντας την πολιτική πίεση στον Εμανουέλ Μακρόν και φέρνοντας στο προσκήνιο τα θεσμικά αδιέξοδα της Πέμπτης Δημοκρατίας.

Γαλλία: Πώς φτάσαμε στην παραίτηση του Λεκορνί μετά από μόλις 27 ημέρες πρωθυπουργίας-«Γελοία όσα συμβαίνουν» -«Υπάρχουν μόνο δύο επιλογές: Βουλευτικές εκλογές ή παραίτηση Μακρόν» λένε Γάλλοι αξιωματούχοι

Η πολιτική αναταραχή δεν έγκειται αποκλειστικά στο γεγονός ότι ο Λεκορνί έγινε ο βραχυβιότερος πρωθυπουργός στη σύγχρονη γαλλική ιστορία, αλλά κυρίως στην αίσθηση ότι τα βραχύβια μέτρα και οι τεχνοκρατικές λύσεις δεν επαρκούν για να ξεπεραστεί το διαρκές αδιέξοδο της χώρας.

Η αποχώρηση του Λεκορνί δεν είναι απλώς ένα προσωπικό πολιτικό γεγονός· αποτελεί σύμπτωμα μιας βαθύτερης θεσμικής κρίσης που αποκαλύπτει τη διάρρηξη της ισορροπίας δυνάμεων μεταξύ Προέδρου, κυβέρνησης και Κοινοβουλίου.

Η κυβέρνηση Λεκορνί, η πέμπτη σε δύο χρόνια, ποτέ δεν κατάφερε να κερδίσει νομιμοποίηση. Η σύνθεσή της αντιμετώπισε άμεσα δυσπιστία από την αντιπολίτευση και αμφιθυμία από βουλευτές του προεδρικού στρατοπέδου. Ο Μακρόν, απομονωμένος πολιτικά, επιχείρησε έναν τεχνοκρατικό συμβιβασμό σε μια κοινωνία βαθιά διαιρεμένη, αλλά το αποτέλεσμα ήταν μια κυβέρνηση που κατέρρευσε προτού πραγματικά λειτουργήσει.

Οι εκλογές του 2024 είχαν ήδη αφήσει μια Εθνοσυνέλευση χωρίς πλειοψηφία. Κανένα κόμμα — ούτε η προεδρική πλειοψηφία, ούτε η αριστερή συμμαχία NUPES, ούτε η ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση της Μαρίν Λεπέν — δεν κατόρθωσε να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Η χώρα βρίσκεται τώρα σε ένα καθεστώς συνεχούς αβεβαιότητας, με κυβερνήσεις μειοψηφίας που επιβιώνουν μόνο μέσα από προσωρινές συμφωνίες και ψήφους εμπιστοσύνης.

Η πολιτική αυτή παράλυση αποκαλύπτει τα όρια ενός συστήματος που βασίζεται στην ισχύ του Προέδρου αλλά εξαρτάται από κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες που απουσιάζουν. Το Παρίσι μοιάζει πάλι με τη Ρώμη των δεκαετιών του ’50 και ’60 ή, πιο ανησυχητικά, με τη Γαλλία της περιόδου 1946-1958.

Η Πέμπτη Δημοκρατία είχε σχεδιαστεί για να αποφύγει τέτοιες κρίσεις. Ο Σαρλ ντε Γκωλ, το 1958, δημιούργησε ένα πολίτευμα με ενισχυμένες προεδρικές εξουσίες και περιορισμένο κοινοβουλευτικό ρόλο, εξασφαλίζοντας δεκαετίες πολιτικής σταθερότητας.

Σήμερα, όμως, η προεδρική πλειοψηφία έχει διασπαστεί και οι θεσμοί δυσλειτουργούν. Ο Μακρόν εμφανίζεται παγιδευμένος μεταξύ της ανάγκης συναίνεσης και της έλλειψης συμμάχων. Το άρθρο 49.3, που θα μπορούσε να επιταχύνει τη νομοθετική διαδικασία, πλέον προκαλεί οργή και υπονομεύει τη νομιμοποίηση της κυβέρνησης.

Η κρίση δεν είναι μόνο πολιτική· έχει και οικονομικές διαστάσεις. Το χρηματιστήριο του Παρισιού (CAC 40) κατέγραψε πτώση 2%, το ευρώ υποχώρησε, και οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν, αντανακλώντας τη δυσπιστία των αγορών απέναντι στη θεσμική σταθερότητα της Γαλλίας.

Γαλλία: Πώς φτάσαμε στην παραίτηση του Λεκορνί μετά από μόλις 27 ημέρες πρωθυπουργίας-«Γελοία όσα συμβαίνουν» -«Υπάρχουν μόνο δύο επιλογές: Βουλευτικές εκλογές ή παραίτηση Μακρόν» λένε Γάλλοι αξιωματούχοι

Οι αναφορές στη Δ΄ Δημοκρατία είναι αναπόφευκτες. Η Γαλλία της δεκαετίας του ’50 υπέφερε από αστάθεια, πολυκομματισμό και κυβερνήσεις βραχύβιας διάρκειας. Η έλλειψη σταθερών πλειοψηφιών είχε οδηγήσει σε πολιτική κόπωση και κοινωνική απογοήτευση.

Η κρίση της Αλγερίας το 1958 οδήγησε στην επιστροφή του Ντε Γκωλ και σε θεσμική τομή. Εξήντα επτά χρόνια μετά, η Πέμπτη Δημοκρατία μοιάζει να φτάνει στα δικά της όρια αντοχής. Η «κόπωση του γκωλισμού» είναι πλέον αισθητή, καθώς το μοντέλο δεν ανταποκρίνεται στις σημερινές κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες.

Η πολιτική αστάθεια τροφοδοτεί τη δυσπιστία των πολιτών. Η αποχή, η οργή και η ριζοσπαστικοποίηση αυξάνονται, ενώ η δημόσια συζήτηση έχει μετατοπιστεί από την ουσία στις προσωπικές αντιπαραθέσεις. Η κοινωνική δυσαρέσκεια αντικατοπτρίζεται στις δημοσκοπήσεις, με την εμπιστοσύνη στα παραδοσιακά κόμματα να καταρρέει και τα άκρα να κερδίζουν έδαφος, καθιστώντας σχεδόν αδύνατη τη συγκρότηση συνεργατικών πλειοψηφιών.

Τα σενάρια για την επόμενη ημέρα

Μετά την παραίτηση Λεκορνί, η Γαλλία βρίσκεται ξανά στο σημείο μηδέν:

1. Ορισμός νέου πρωθυπουργού – Η επιλογή προσώπου από τον κύκλο Μακρόν φαίνεται αδύνατη, καθώς κάθε κίνηση θα δυσαρεστήσει σημαντικό μέρος των πολιτικών συμμάχων του.

2. Προκήρυξη εκλογών – Μια πρόωρη εκλογική αναμέτρηση ενέχει τον κίνδυνο ενίσχυσης της ακροδεξιάς Εθνικής Συσπείρωσης και περαιτέρω αποδυνάμωσης της προεδρίας.

3. Παραίτηση Μακρόν – Μοναδική λύση για ορισμένους αναλυτές, που θα οδηγούσε σε προεδρικές εκλογές, με αβέβαιο αποτέλεσμα.

Όποιο κι αν είναι το επόμενο βήμα, η ουσία παραμένει: η Γαλλία αντιμετωπίζει κρίση πολιτικής νομιμοποίησης, με την παραίτηση Λεκορνί να λειτουργεί ως καμπανάκι κινδύνου για τη χώρα και για ολόκληρη την Ευρώπη.