Γαλλία: «Στα σκοινιά» ο Μακρόν-«Αγώνας δρόμου» για προϋπολογισμό μέσα στον Οκτώβριο, αλλιώς… shutdown αλά γαλλικά

Η Γαλλία βαδίζει ολοταχώς προς ένα θεσμικό και δημοσιονομικό αδιέξοδο, με το κράτος να λειτουργεί εδώ και έναν μήνα χωρίς σταθερή κυβέρνηση και χωρίς εγκεκριμένο σχέδιο προϋπολογισμού για το 2026.

Γαλλία: «Στα σκοινιά» ο Μακρόν-«Αγώνας δρόμου» για προϋπολογισμό μέσα στον Οκτώβριο, αλλιώς… shutdown αλά γαλλικά

Πολιτική αστάθεια και οικονομική ασφυξία

Οι υπουργοί έχουν παραιτηθεί, πρωθυπουργός ουσιαστικά δεν υπάρχει, και το Παρίσι καλείται να αποφύγει το ενδεχόμενο μιας «παράλυσης» του κράτους, τύπου αμερικανικού shutdown. Η κρίση δεν είναι καινούρια. Πέρυσι τέτοια εποχή, ο τρίτος πρωθυπουργός της δεύτερης θητείας Μακρόν, Μισέλ Μπαρνιέ, επιχειρούσε να πείσει τα κόμματα της αντιπολίτευσης για έναν προϋπολογισμό λιτότητας, με σημαντικές περικοπές δαπανών, ώστε να αποκατασταθούν τα δημοσιονομικά μεγέθη της χώρας. Η προσπάθεια απέτυχε, η Εθνοσυνέλευση τον καταψήφισε και ο Μπαρνιέ οδηγήθηκε σε παραίτηση τον Δεκέμβριο, με τον Φρανσουά Μπαϊρού να παίρνει τη σκυτάλη.

Ένα χρόνο μετά, το σκηνικό επαναλαμβάνεται σχεδόν με ακρίβεια, μόνο που η οικονομική κατάσταση είναι πλέον ακόμη πιο οριακή. Ο προϋπολογισμός που τελικά ψήφισε ο Μπαϊρού, με ανοχή των Σοσιαλιστών, χαρακτηρίστηκε «μπαλωματικός» και δεν έλυσε κανένα από τα βαθιά διαρθρωτικά προβλήματα της γαλλικής οικονομίας. Για να διατηρηθεί η στοιχειώδης λειτουργία του κράτους, ψηφίστηκε ειδικός νόμος που επέτρεψε τη συνέχιση του δανεισμού για την πληρωμή μισθών, συντάξεων και προμηθευτών.

Η Εθνοσυνέλευση αρνείται να «βάλει πλάτη»

Τον περασμένο Σεπτέμβριο, ο Μπαϊρού ζήτησε τη στήριξη της Εθνοσυνέλευσης για ένα νέο, αυστηρό σχέδιο λιτότητας ύψους 44 δισ. ευρώ. Η αντιπολίτευση ωστόσο απέρριψε το αίτημα, κατηγορώντας το «μακρονικό» στρατόπεδο για οκτώ χρόνια οικονομικής στασιμότητας και πολιτικής αλαζονείας. Ο Μπαϊρού αποχώρησε, ο Σοζάν Λεκορνί ανέλαβε — για να βρεθεί σύντομα στην ίδια θέση, χωρίς ριζοσπαστικές προτάσεις ή πολιτικό έρεισμα.

Σήμερα, η Γαλλία βρίσκεται χωρίς ενεργό κυβέρνηση και χωρίς προϋπολογισμό, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν πάρει θέσεις μάχης ενόψει πιθανών πολιτικών εξελίξεων. Ο Εμανουέλ Μακρόν δέχεται πυρά όχι μόνο από τους αντιπάλους του αλλά και από πρώην συνεργάτες του, που ζητούν ανοιχτά την παραίτησή του. Από το προεδρικό μέτωπο απαντούν πως μια τέτοια κίνηση δεν θα έλυνε το αδιέξοδο, απλώς θα το βάθαινε.

Γαλλία: «Στα σκοινιά» ο Μακρόν-«Αγώνας δρόμου» για προϋπολογισμό μέσα στον Οκτώβριο, αλλιώς… shutdown αλά γαλλικά

Αγορές σε εγρήγορση, προθεσμίες που πιέζουν

Με τον Οκτώβριο να έχει ήδη ξεκινήσει, η Γαλλία εξακολουθεί να μην έχει σχέδιο προϋπολογισμού για το 2026, προκαλώντας έντονη ανησυχία στις αγορές. Η απόδοση του γαλλικού 10ετούς ομολόγου ανήλθε στο 3,59%, ξεπερνώντας για πρώτη φορά το ιταλικό (3,58%), ενώ το δημόσιο χρέος έχει εκτοξευθεί στα 3,4 τρισ. ευρώ — ποσοστό που αντιστοιχεί στο 114% του ΑΕΠ.

Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι και οι προθεσμίες στενεύουν. Το γαλλικό Σύνταγμα (άρθρο 47) προβλέπει ότι το σχέδιο προϋπολογισμού πρέπει να κατατεθεί στο υπουργικό συμβούλιο έως την πρώτη Τρίτη του Οκτωβρίου και στην Εθνοσυνέλευση το αργότερο ως τις 13 του μήνα, ώστε να υπάρχει περιθώριο 70 ημερών για τη συζήτηση και ψήφιση. Με τις τωρινές πολιτικές συνθήκες, αυτό φαντάζει απίθανο.

Τελευταία ευκαιρία για αποφυγή «λουκέτου»

Παρά το θεσμικό χάος, αναλυτές στο Παρίσι εκτιμούν ότι η παραιτηθείσα κυβέρνηση ίσως προχωρήσει σε μια συμβολική κατάθεση του προϋπολογισμού, δεδομένου ότι το προσχέδιο έχει ήδη σταλεί στο Ανώτατο Συμβούλιο Δημοσίων Οικονομικών. Αν αυτό δεν συμβεί, το πιθανότερο σενάριο είναι η ψήφιση ενός νέου «νόμου-γέφυρας», που θα επιτρέπει τη συνέχιση της είσπραξης φόρων και τον προσωρινό δανεισμό, ώστε να αποφευχθεί η παράλυση του κράτους.

Η Γαλλία βρίσκεται, έτσι, στο χείλος μιας πρωτόγνωρης κρίσης: με πολιτική αστάθεια, δημοσιονομικά αδιέξοδα και έναν πρόεδρο που βλέπει το πολιτικό του κεφάλαιο να φθίνει ταχύτερα από ποτέ. Το ερώτημα που τίθεται πλέον στο Παρίσι είναι αν ο Μακρόν μπορεί να βρει –ή να επιβάλει– τη λύση, προτού οι αγορές και οι θεσμοί την επιβάλουν αντ’ αυτού.