Η Διεθνής Διαιτησία δικαιώνει την Ελλάδα για τη σύμβαση των υποβρύχιων – Οι Γερμανοί θα καταβάλουν 150 εκατ. ευρώ

Η είδηση που «έσκασε» ήταν σαφής και ενθαρρυντική: «Μεγάλη νίκη για το Ελληνικό Δημόσιο στο θέμα των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά – αποζημίωση 150 εκατ. ευρώ προς την Ελλάδα».

Η Διεθνής Διαιτησία δικαιώνει την Ελλάδα για τη σύμβαση των υποβρύχιων – Οι Γερμανοί θα καταβάλουν 150 εκατ. ευρώ

Πρόκειται για ένα κεφάλαιο που έχει ταλαιπωρήσει το ελληνικό κράτος επί σχεδόν δύο δεκαετίες, ξεκινώντας πριν από 20 χρόνια, όταν επί κυβέρνησης Καραμανλή και με υπουργό Άμυνας τον Βαγγέλη Μεϊμαράκη, η παράδοση των υποβρυχίων είχε καθυστερήσει δραματικά λόγω τεχνικών προβλημάτων που υποστήριζε η ελληνική πλευρά, πως τα σκάφη «έγερναν». Τότε, η Ελλάδα είχε ήδη καταβάλει 1,2 δισ. ευρώ στους Γερμανούς, χωρίς να παραλάβει ούτε ένα υποβρύχιο.

Καθώς πλησίαζε το τέλος της δεκαετίας του 2000 και η οικονομική κρίση άρχιζε να χτυπά την πόρτα, οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην ελληνική κυβέρνηση και τη γερμανική εταιρεία HDW είχαν παγώσει. Οι Γερμανοί απαιτούσαν επιπλέον χρηματικά ποσά, ενώ το ελληνικό υπουργείο Οικονομικών είχε αρχίσει να παγώνει τις πληρωμές για τα εξοπλιστικά προγράμματα.

Η κυβέρνηση Καραμανλή παραιτήθηκε πρόωρα, παραδίδοντας τη σκυτάλη στον Γιώργο Παπανδρέου, ο οποίος από τις πρώτες ημέρες κυβέρνησής του κινήθηκε για να ξεμπλοκάρει την υπόθεση, παραχωρώντας τα ναυπηγεία Σκαραμαγκά στον Λιβανέζο επιχειρηματία Ισκαντάρ Σάφα. Η στρατηγική ήταν να δημιουργηθεί συνεργασία με τους Γερμανούς και να προχωρήσουν οι παραδόσεις: τα δύο πρώτα υποβρύχια, που είχαν κατασκευαστεί στο Κίελο της Γερμανίας, να παραδοθούν στο Πολεμικό Ναυτικό και τα υπόλοιπα δύο να ολοκληρωθούν στα ναυπηγεία του Σκαραμαγκά.

Ωστόσο, η οικονομική κρίση είχε ήδη πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις και με τις πιέσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ειδικά τον Όλι Ρεν, η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με πρωτόγνωρες δυσκολίες.

Από τη μία πλευρά, ο τότε υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ασκούσε πιέσεις στον «σπάταλο» ελληνικό λαό, ενώ από την άλλη ο Σάφα ζητούσε υπέρογκες αποζημιώσεις από το ελληνικό Δημόσιο, δημιουργώντας μια δυσβάσταχτη κατάσταση.

Εντός της διακυβέρνησης Παπανδρέου, οι καθαρές οφειλές προς την HDW δεν ξεπερνούσαν τα 750 εκατομμύρια ευρώ, αλλά η γερμανική πλευρά πρόσθετε ρήτρες καθυστέρησης που ανέβαζαν το συνολικό ποσό κοντά στα 2 δισεκατομμύρια ευρώ!

Η πολιτική σκηνή άλλαξε με την ξαφνική πτώση της κυβέρνησης Παπανδρέου και την ανάδειξη της κυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου. Στο υπουργείο Άμυνας ανέλαβε ο νομικός και στενός συνεργάτης του Αντώνη Σαμαρά, Αντώνης Οικονόμου, που σύντομα κέρδισε την εμπιστοσύνη και του Ευάγγελου Βενιζέλου.

Η Διεθνής Διαιτησία δικαιώνει την Ελλάδα για τη σύμβαση των υποβρύχιων – Οι Γερμανοί θα καταβάλουν 150 εκατ. ευρώ

Ο Οικονόμου, έχοντας άριστες σχέσεις με τους κύκλους της γερμανικής πλευράς, κλήθηκε να «σπάσει τον πάγο» και να επιλύσει το ακανθώδες ζήτημα των υποβρυχίων τύπου 214, που είχε μείνει στάσιμο από την εποχή Καραμανλή. Παρόλα αυτά, η HDW, με την αίσθηση του απόλυτου μονοπωλίου και την στήριξη της γερμανικής κυβέρνησης, πίεζε ασφυκτικά, βάζοντας τον Σάφα να καταθέσει προσφυγή στη Διεθνή Διαιτησία (ISDS) απαιτώντας από το Ελληνικό Δημόσιο αποζημίωση ύψους 2 δισ. ευρώ – δηλαδή, αντί να αναγνωρίσουν την ελληνική απαίτηση για τα πληρωμένα υποβρύχια που δεν παραδόθηκαν, ζητούσαν να λάβουν και επιπλέον ποσά!

Η ελληνική πλευρά, με συντονισμένες ενέργειες της κυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου και τη συμβολή του Οικονόμου, αποφάσισε να μην υποκύψει στους εκβιασμούς. Προχώρησε σε δύο κρίσιμες κινήσεις:

1. Προσέφυγε με τη σειρά της στη Διεθνή Διαιτησία, αξιώνοντας αποζημίωση 1,5 δισεκατομμυρίων από την HDW λόγω των τεχνικών δυσλειτουργιών και των καθυστερήσεων στην παράδοση των υποβρυχίων «Παπανικολής» τύπου 214.

2. Παράλληλα, το Πολεμικό Ναυτικό ανέλαβε το δύσκολο έργο του εκσυγχρονισμού των παλαιότερης γενιάς υποβρυχίων τύπου 209, με την εποπτεία του Βαγγέλη Αποστολάκη από το Ναυτικό και του Αντώνη Οικονόμου από το υπουργείο Άμυνας, που συνεργάστηκαν στενά και ανέπτυξαν μια σχέση εμπιστοσύνης που διαρκεί.

Η πρώτη απόφαση της Διεθνούς Διαιτησίας επιδίκασε το ποσό των 150 εκατομμυρίων ευρώ προς το ελληνικό Δημόσιο, εκ των οποίων τα 75 εκατομμύρια αναγνωρίστηκαν ως οφειλές της ελληνικής πλευράς προς την HDW και τον Σάφα. Δηλαδή, από το αρχικό υπέρογκο αίτημα των Γερμανών, το ελληνικό Δημόσιο κλήθηκε να καταβάλει μόλις 75 εκατομμύρια ευρώ.

Εννέα χρόνια μετά, ήρθε η δεύτερη απόφαση που δικαιώνει πλήρως την Ελλάδα, επιδικάζοντας αποζημίωση ύψους 150 εκατομμυρίων ευρώ από την HDW προς το Ελληνικό Δημόσιο.

Από το πολύπλοκο και αμφίρροπο «πινγκ-πονγκ» προσφυγών στη Διεθνή Διαιτησία μεταξύ των γερμανικών και ελληνικών συμφερόντων, τελικά η Ελλάδα βγαίνει καθαρά κερδισμένη. Τα 150 εκατομμύρια ευρώ θα μπουν στα δημόσια ταμεία – ένα ποσό που μάλλον δεν θα είχε επιτευχθεί αν δεν υπήρχε η επιμονή του τότε Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας να προχωρήσει στην προσφυγή στη διεθνή διαιτησία ISDS, παρά τη διάχυτη αμφιβολία και μεμψιμοιρία που επικρατούσε στην ελληνική κοινωνία εκείνη την εποχή.