Η Τουρκία ανοίγει «χρυσή εποχή» με περισσότερα από 90 υπερσύγχρονα πολεμικά πλοία, υπό ναυπήγηση, ενώ η Ελλάδα παλεύει να αναγεννήσει τα ναυπηγεία της σε μια μάχη βιομηχανικής επιβίωσης και εθνικής ασφάλειας

Μια φάση ραγδαίας ναυτικής ενίσχυσης διανύει η Τουρκία, υλοποιώντας ένα εκτεταμένο εξοπλιστικό και ναυπηγικό πρόγραμμα που μεταβάλλει τις ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή. Την ώρα που η Ελλάδα αναζητά ακόμη σταθερό βηματισμό στο νέο περιβάλλον της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, η Άγκυρα επενδύει συστηματικά σε στόλο, τεχνολογία και εξαγωγές.

60 πλοία ήδη στα ναυπηγεία – Στόχος τα 92

Η τουρκική ναυπηγική βιομηχανία βρίσκεται σε φάση πρωτοφανούς παραγωγικής άνθησης. Ενδεικτική είναι η πρόσφατη τελετή για το πολεμικό πλοίο «AL GHARIYAH» (Q52), τύπου MAC 50, που ναυπηγείται από το ναυπηγείο DEARSAN για τις Ένοπλες Δυνάμεις του Κατάρ, στο πλαίσιο συμφωνίας που υπεγράφη στη διεθνή έκθεση DIMDEX 2024.

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά:

• 60 πολεμικά πλοία βρίσκονται ήδη υπό κατασκευή (39 για το Τουρκικό Ναυτικό και 21 για ξένους πελάτες).

• Με τις νέες συμβάσεις που βρίσκονται σε διαπραγμάτευση και αναμένεται να υπογραφούν εντός του έτους, ο αριθμός των μονάδων υπό ναυπήγηση εκτιμάται ότι θα φτάσει τις 92.

Πέρα από τις μηχανές, τα περισσότερα κρίσιμα συστήματα — ηλεκτρονικά, αισθητήρες και πυρομαχικά — προέρχονται από την εγχώρια τουρκική αμυντική βιομηχανία. Το γεγονός αυτό ενισχύει όχι μόνο τη στρατιωτική αυτονομία της χώρας αλλά και τη διπλωματική της επιρροή, μέσω εξαγωγών και αμυντικών συνεργασιών.

Η ελληνική πρόκληση: Ναυπηγεία και εθνική ασφάλεια

Στον αντίποδα, η ελληνική πλευρά επιχειρεί να αναδείξει τη σημασία της ανασυγκρότησης του ναυπηγικού κλάδου. Η Ένωση Ελληνικών Ναυπηγείων παρεμβαίνει στον ευρωπαϊκό διάλογο, επισημαίνοντας ότι η αναγέννηση των ναυπηγείων δεν αποτελεί απλώς οικονομικό ζήτημα, αλλά στρατηγική αναγκαιότητα.

Σύμφωνα με την ΕΕΝ, τα ελληνικά ναυπηγεία μπορούν να λειτουργήσουν ως μοχλός:

• δημιουργίας θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και περιορισμού του brain drain,

• τεχνολογικής αναβάθμισης και καινοτομίας,

• ενίσχυσης της ανθεκτικότητας της εφοδιαστικής αλυσίδας σε περιόδους γεωπολιτικής έντασης.

Ανταγωνισμός, ενεργειακό κόστος και πράσινη μετάβαση

Ο ευρωπαϊκός ναυπηγικός κλάδος, ωστόσο, βρίσκεται αντιμέτωπος με σύνθετες προκλήσεις:

• Επιθετικές κρατικές ενισχύσεις από τρίτες χώρες, μεταξύ αυτών η Τουρκία και ασιατικές δυνάμεις.

• Υψηλό ενεργειακό κόστος και γραφειοκρατικές επιβαρύνσεις.

• Δαπανηρές απαιτήσεις για ψηφιακό και περιβαλλοντικό μετασχηματισμό στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης.

«Η Ελλάδα μπορεί να ηγηθεί»

Ο πρόεδρος της ΕΕΝ, Πάνος Ξενοκώστας, έχει χαρακτηρίσει τη ναυπηγική βιομηχανία «θεμελιώδη συνιστώσα της βιομηχανικής κυριαρχίας» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τονίζοντας ότι η Ελλάδα — με τη μεγαλύτερη εμπορική ναυτιλία παγκοσμίως και βαθιά ναυτική παράδοση — διαθέτει τα εφόδια για να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική.

Το διακύβευμα

Σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου η Τουρκία επενδύει συστηματικά στη ναυτική της αυτάρκεια και εξαγωγική ισχύ, η αξιοποίηση των ελληνικών ναυπηγείων για την παραγωγή πολεμικών μονάδων δεν αποτελεί απλώς επιλογή ανάπτυξης, αλλά ζήτημα εθνικής ασφάλειας.

Η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να μεταβεί από τον ρόλο του εισαγωγέα ακριβών οπλικών συστημάτων σε εκείνον του παραγωγού και — ενδεχομένως — εξαγωγέα. Το κρίσιμο ερώτημα που ανακύπτει είναι αν υπάρχει η αναγκαία πολιτική βούληση ώστε η χώρα να διεκδικήσει ενεργά τη θέση της στη νέα γεωοικονομική και αμυντική πραγματικότητα της Μεσογείου.