Σε μια κίνηση που ήδη προκαλεί έντονες συζητήσεις στους ευρωπαϊκούς διπλωματικούς κύκλους, η Τουρκία υπέβαλε επίσημο αίτημα συμμετοχής στο πρόγραμμα SAFE (Δράση Ασφάλειας για την Ευρώπη).
Πρόκειται για ένα φιλόδοξο σχέδιο της ΕΕ που προβλέπει τη διάθεση έως και 150 δισεκατομμυρίων ευρώ σε δάνεια χαμηλού επιτοκίου, με στόχο την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων των κρατών-μελών μέχρι το 2030.
Η επιβεβαίωση της τουρκικής πρόθεσης ήρθε στις 11 Σεπτεμβρίου, κατά τη διάρκεια της τακτικής ενημέρωσης Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία, καθώς η γεωπολιτική ένταση που χαρακτηρίζει τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας προσδίδει ιδιαίτερο βάρος στην εξέλιξη αυτή.
Επίσημη επιβεβαίωση από την Κομισιόν
Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής για θέματα άμυνας και τεχνολογικής κυριαρχίας, Τομά Ρενιέ, δεν άφησε περιθώρια αμφιβολίας: «Έχουμε λάβει επίσημο αίτημα συμμετοχής από την Τουρκία, όπως και από τη Νότια Κορέα», δήλωσε χαρακτηριστικά, αποκαλύπτοντας ότι η εκδήλωση ενδιαφέροντος από την πλευρά της Άγκυρας κατατέθηκε τον Ιούνιο του 2025.
Το πρόγραμμα SAFE, το οποίο εγκρίθηκε τον Μάιο του 2025 από το Συμβούλιο της ΕΕ, αποτελεί βασικό πυλώνα του ευρύτερου σχεδίου «ReArm Europe / Readiness 2030». Το σχέδιο αυτό προβλέπει επενδύσεις άνω των 800 δισεκατομμυρίων ευρώ για την κάλυψη κρίσιμων κενών σε τομείς όπως πύραυλοι, drones και κυβερνοασφάλεια.
Εμπόδια και αντιδράσεις από Ελλάδα και Κύπρο
Η πορεία προς την πλήρη συμμετοχή της Τουρκίας στο SAFE δεν είναι απλή υπόθεση. Ως υποψήφια χώρα για ένταξη στην ΕΕ, η Τουρκία οφείλει να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Σύμφωνα με το άρθρο 17 του κανονισμού SAFE, η ένταξη απαιτεί διμερή συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας και ομόφωνη έγκριση από όλα τα κράτη-μέλη.
Σε αυτό το σημείο, οι ανησυχίες της Ελλάδας και της Κύπρου έρχονται στο προσκήνιο. Οι δύο χώρες έχουν εκφράσει επανειλημμένα ενστάσεις, επικαλούμενες τις υφιστάμενες εντάσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Ρενιέ, απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις, υπογράμμισε ότι υπάρχουν εγγυήσεις για την προστασία των συμφερόντων των κρατών-μελών και της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, παραπέμποντας στο άρθρο 16 του κανονισμού, το οποίο επιτρέπει τον αποκλεισμό οποιασδήποτε χώρας θεωρείται ότι υπονομεύει την ασφάλεια της ΕΕ ή των μελών της.
Από τον αποκλεισμό στην πιθανή συνεργασία
Η σημερινή εικόνα αντιστρέφει τις αρχικές εκτιμήσεις του Μαρτίου και Μαΐου 2025, όταν η Τουρκία θεωρούνταν αποκλεισμένη από το SAFE λόγω της έλλειψης συμφωνίας ασφαλείας και άμυνας με την ΕΕ – προϋπόθεση που ισχύει και για τη Βρετανία.
Τότε, η Επιτροπή είχε στείλει σαφές μήνυμα στην Άγκυρα: «Η συμμετοχή τρίτης χώρας μπορεί να αποκλειστεί εάν αυτή συνιστά άμεση απειλή για την άμυνα ή την ασφάλεια κράτους-μέλους ή της ΕΕ συνολικά».
Οι γεωπολιτικές μετατοπίσεις και η επιστροφή Τραμπ
Οι γεωπολιτικές μετατοπίσεις φαίνεται να έχουν αλλάξει τα δεδομένα. Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο έχει εντείνει την ευρωπαϊκή αγωνία για αυτοδύναμη άμυνα, οδηγώντας την ΕΕ να εξετάσει συνεργασίες με τρίτες χώρες, όπως η Τουρκία, προκειμένου να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και να μειωθούν οι εξαρτήσεις από εξωτερικούς προμηθευτές.
Η στάση της Κομισιόν και οι επόμενες κινήσεις
Παρά την επιβεβαίωση της αίτησης, ο επίσημος ιστότοπος της ΕΕ δεν έχει ακόμη ενημερωθεί με λεπτομέρειες, γεγονός που υποδηλώνει την προσεκτική διαχείριση του ζητήματος από την Κομισιόν.
Η δήλωση της Επιτροπής, πάντως, ευθυγραμμίζεται πλήρως με τη Λευκή Βίβλο για το Μέλλον της Ευρωπαϊκής Άμυνας, η οποία τονίζει την ανάγκη για γρήγορες επενδύσεις και στρατηγικές συνεργασίες σε μια εποχή αυξανόμενων απειλών.
Τι μέλλει γενέσθαι
Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για την εξέλιξη της τουρκικής αίτησης. Θα φανεί αν η «πόρτα» της ΕΕ θα ανοίξει πλήρως ή αν οι ενστάσεις της Αθήνας και της Λευκωσίας θα λειτουργήσουν ως ανασταλτικός παράγοντας.
Σε κάθε περίπτωση, το πρόγραμμα SAFE αναδεικνύεται σε εργαλείο όχι μόνο οικονομικής, αλλά και διπλωματικής ισχύος για την ΕΕ, σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον όπου οι συμμαχίες επαναπροσδιορίζονται καθημερινά.
-
Στα πρόθυρα παγκόσμιας γεωπολιτικής ανάφλεξης: Κίνα και Ρωσία συμπράττουν ανοιχτά υπέρ του Ιράν, προειδοποιούν τις ΗΠΑ για “παρέμβαση σε όλα τα επίπεδα” και κλιμακώνουν τη διπλωματική αντιπαράθεση με πρωτοφανή ένταση
-
«Πυκνό μυστήριο» με την τουρκική «εισβολή» στη Σάμο: Στο μικροσκόπιο της ΕΥΠ Τούρκοι δουλέμποροι που αγόραζαν επιχειρήσεις στο νησί με χρήματα από την παράνομη διακίνηση μεταναστών
-
Μέγα σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: Οι διάλογοι «φωτιά» για τους «γαλάζιους» βουλευτές – Δείτε, αναλυτικά, τι αναφέρεται στις δικογραφίες – «Να κόψουμε να τα βάλουμε στους δικούς μας»
-
Γιατί ο Βαγγέλης Μαρινάκης βάζει στο στόχαστρο τον Γιάννη Αλαφούζο; – Το ρεπορτάζ “των Νέων” στο TikTok, που συνδέει τον σκιώδη στόλο του Πούτιν με πλοία μεταφοράς πετρελαίου συμφερόντων της οικογένειας Αλαφούζου – Δείτε το σχετικό βίντεο
-
Σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: Εντείνονται οι πιέσεις προς τον Πρωθυπουργό για να κάνει εκλογές μέχρι και τον Ιούνιο του φετινού καλοκαιριού – Μεγαλώνει ο φόβος στο Μέγαρο Μαξίμου ότι θα υπάρξει σοβαρή κλιμάκωση και με άλλες δικογραφίες, που θα αφορούν στα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης και όχι μόνον – Η ειδική αποστολή που ανατέθηκε στον Μαργαρίτη Σχοινά για… “εξομάλυνση” των σχέσεων με τους Ευρωπαϊκούς θεσμούς σε Βρυξέλλες και Λουξεμβούργο
-
Αποκαλύψεις δίχως τέλος για το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: Διάλογοι-φωτιά για ρουσφέτια, «χεράτες» συναλλαγές και βαριές κατηγορίες που αγγίζουν κορυφαία πολιτικά πρόσωπα
-
Σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: Συνεχίζουν να βαράνε τα «κανόνια» των αποκαλύψεων!-Παράνομες επιδοτήσεις πάνω από 141.000 ευρώ με παρέμβαση συνεργάτη του μέχρι πρότινος υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα!
-
Σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: Για κακούργημα κατηγορείται η βουλευτής Τρικάλων της Ν.Δ. Κατερίνα Παπακώστα – Διαβάστε τις βαρύτατες αξιόποινες πράξεις που της αποδίδουν οι Ευρωπαίοι Εισαγγελείς
-
Σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ – Σοκ από τους νέους «καυτούς» διαλόγους: Αποκαλύψεις για «μοίρασμα» κονδυλίων, πιέσεις για παρανομίες και σκηνικό πελατειακού μηχανισμού που προκαλεί πολιτικό σεισμό – «Να κόψουμε από αλλού να τα δώσουμε στους δικούς μας»
-
Αντώνης Σαμαράς: Έτοιμος ο πρώην Πρωθυπουργός να πατήσει το κουμπί για την ίδρυση νέου Κινηματικού Πολιτικού Φορέα – Ομάδα εμπιστοσύνης στενών συνεργατών του ετοιμάζει ήδη προσχέδιο εκλογικών συνδυασμών για όλη την Ελλάδα με τη συμμετοχή προσωπικοτήτων , που προέρχονται από την Πατριωτική Δεξιά, την Κεντρο-Δεξιά και το Κέντρο – Με την οριστικοποίηση της απόφασής του μέχρι τις αρχές Ιουνίου θα ανατραπεί συνολικά ολόκληρο το σημερινό πολιτικό σκηνικό
-
Σκάνδαλα ΟΠΕΚΕΠΕ : “Φωτιά στο…Σαββατόβραδο ” για το Μέγαρο Μαξίμου και για τα εμπλεκόμενα στελέχη της Ν.Δ. μετά την παράδοση των δικογραφιών που “καίνε”πρόσωπα και πολιτικές καριέρες – Πόσο θα αντέξει η Κυβέρνηση ;
-
Το απόλυτο χάος στη Μέση Ανατολή: Καταρρίψεις Αμερικανικών μαχητικών και ελικοπτέρων, αγνοούμενοι πιλότοι, αδιέξοδες διαπραγματεύσεις, απειλές Τραμπ, και το Ιράν προειδοποιεί με ολοκληρωτική σύγκρουση
-
Σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: Όλες οι λεπτομέρειες της δικογραφίας- Οι «καραμπινάτες» και οι «light» περιπτώσεις-Στη «σέντρα» Καραμανλής, Παπακώστα και Λιβανός για κακουργήματα!- Ο Σκρέκας που ήθελε να παρακάμψει το σύστημα «χεράτα» και οι 4 προβληματικές περιπτώσεις
-
Σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: Έχει «πάρει φόρα» και δεν θα τους «αφήσει σε χλωρό κλαρί» η Κοβέσι!- Έρχονται άλλες 5 δικογραφίες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία!- Σε…μόνιμη ευρωπαϊκή επιτροπεία μας πηγαίνει ο Μητσοτάκης!
-
Σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: «Κόλαφος» οι δικογραφίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τον Κώστα Αχ. Καραμανλή!- Σε κανονική «φάμπρικα» ρουσφετιών και εξυπηρετήσεων είχε μετατραπεί το πολιτικό γραφείο του πρώην υπουργού στις Σέρρες!-Εμπλέκεται σε 37 διαφορετικές περιπτώσεις παράνομων επιδοτήσεων!