Η Τουρκία στέλνει μοίρα μαχητικών αεροσκαφών και ενισχύει τον στόλο της στη Σαουδική Αραβία, ανατρέπει τα δεδομένα και περικυκλώνει το Αιγαίο – Γιατί η Αθήνα επιμένει να προστατεύει μια χώρα που συμμαχεί με την Άγκυρα και το Πακιστάν για να μας “χτυπήσουν” όταν και όπως το αποφασίσει ο Ερντογάν;

Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στον αεροπορικό σχεδιασμό της Τουρκίας, καθώς η Άγκυρα επιταχύνει τις κινήσεις της για την ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας της, επενδύοντας τόσο σε νέα μαχητικά όσο και στη δημιουργία ισχυρότερων επιχειρησιακών σχηματισμών.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο σχεδιασμός για την απόκτηση και ένταξη νέων μαχητικών αεροσκαφών, με τους τουρκικούς σχεδιασμούς να δείχνουν ότι η χώρα επιδιώκει να αυξήσει σημαντικά τις διαθέσιμες επιχειρησιακές της δυνατότητες μέσα στα επόμενα χρόνια.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στα Eurofighter Typhoon. Η Τουρκία έχει ήδη προχωρήσει σε συμφωνία για 20 αεροσκάφη, ενώ η βρετανική BAE Systems έχει ανακοινώσει ότι η κατασκευή τους έχει ξεκινήσει και οι πρώτες παραδόσεις προγραμματίζονται για το 2030.

Παράλληλα, δημοσιεύματα έχουν αναφέρει ακόμη πιο φιλόδοξα τουρκικά σχέδια, με στόχο τη συγκρότηση δύο πλήρως επιχειρησιακών μοιρών Eurofighter και συνολικό αριθμό που θα μπορούσε να φτάσει τα 56 αεροσκάφη, εφόσον υλοποιηθούν οι σχετικές επιλογές της Άγκυρας.

Η «μάχη» για τον έλεγχο των αιθέρων

Η τουρκική στρατηγική δεν περιορίζεται στα Eurofighter. Η Άγκυρα συνεχίζει παράλληλα την ανάπτυξη του εγχώριου μαχητικού KAAN, με την τουρκική αμυντική βιομηχανία να έχει ήδη προχωρήσει σε σχετική σύμβαση παραγωγής. Οι πρώτες παραδόσεις αναμένονται στα επόμενα χρόνια, ενώ ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός προβλέπει σημαντικό αριθμό αεροσκαφών.

Με αυτόν τον τρόπο, η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει έναν πολυσύνθετο στόλο, συνδυάζοντας αναβαθμισμένα F-16, νέα ευρωπαϊκά μαχητικά και το εγχώριο KAAN.

Το ζητούμενο για την Άγκυρα είναι η σταδιακή μετάβαση σε μια Πολεμική Αεροπορία με μεγαλύτερο αριθμό σύγχρονων αεροσκαφών και αυξημένες δυνατότητες επιχειρήσεων μεγάλης ακτίνας.

Η Ανατολική Μεσόγειος

Οι εξελίξεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για την ευρύτερη περιοχή, καθώς η Τουρκία τα τελευταία χρόνια έχει ενισχύσει σημαντικά τη στρατιωτική της παρουσία και συνεργασία με χώρες της Μέσης Ανατολής.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συνεργασία με το Κατάρ, όπου οι δύο χώρες έχουν δημιουργήσει κοινό σχηματισμό μαχητικών, με τουρκικά F-16 και καταριανά Rafale, Eurofighter και F-15.

Παράλληλα, η Άγκυρα επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της ως περιφερειακής στρατιωτικής δύναμης, συνδυάζοντας αεροπορική ισχύ, αμυντική βιομηχανία και στρατιωτικές συνεργασίες.

Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή αυξάνει το ενδιαφέρον για την πορεία του τουρκικού εξοπλιστικού προγράμματος, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η ισορροπία ισχύος στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας Τουρκίας που επιχειρεί να ανανεώσει σταδιακά τον αεροπορικό της στόλο και να δημιουργήσει περισσότερες διαθέσιμες επιχειρησιακές μονάδες.

Το ερώτημα πλέον είναι πόσο γρήγορα θα υλοποιηθούν αυτά τα σχέδια και ποια θα είναι η τελική έκταση της τουρκικής αεροπορικής ενίσχυσης μέχρι το τέλος της δεκαετίας.

Τι κάνει η Ελληνική Κυβέρνηση;

Η ελληνική στρατιωτική παρουσία στη Σαουδική Αραβία επιστρέφει στο επίκεντρο της συζήτησης, καθώς η γεωπολιτική εικόνα στη Μέση Ανατολή αλλάζει και οι νέες συμμαχίες δημιουργούν δύσκολα ερωτήματα για την Αθήνα.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ελληνική συστοιχία Patriot που έχει αναπτυχθεί στο Γιανμπού από το 2020, στο πλαίσιο συμφωνίας στρατιωτικής συνεργασίας με το Ριάντ. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, κυβερνητικές διαρροές κάνουν λόγο για επανεξέταση της ελληνικής παρουσίας, σε μια προσπάθεια να αξιολογηθεί εκ νέου η χρησιμότητα και το κόστος της αποστολής.

ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΟΥ ΡΙΑΝΤ ΜΕ ΑΓΚΥΡΑ ΚΑΙ ΙΣΛΑΜΑΜΠΑΝΤ

Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα μετά την αμυντική προσέγγιση της Σαουδικής Αραβίας με την Τουρκία και το Πακιστάν.

Η εξέλιξη αυτή προκαλεί προβληματισμό στην Αθήνα, καθώς η Ελλάδα έχει επενδύσει τα προηγούμενα χρόνια στη δημιουργία στενών σχέσεων με το Ριάντ. Η στρατιωτική συνεργασία και η ανάπτυξη των Patriot αποτελούσαν ένα από τα χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της προσέγγισης.

Τώρα, όμως, η διαμόρφωση ενός νέου περιφερειακού πλέγματος συνεργασιών δημιουργεί την ανάγκη επανεκτίμησης της ελληνικής στρατηγικής.

ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΙΣΧΥ

Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο η διατήρηση μιας ελληνικής αντιαεροπορικής μονάδας στο εξωτερικό εξυπηρετεί σήμερα τα άμεσα ελληνικά συμφέροντα.

Η αποστολή στο Γιανμπού δεσμεύει προσωπικό, μέσα και επιχειρησιακές δυνατότητες, τη στιγμή που η Ελλάδα αντιμετωπίζει αυξημένες απαιτήσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο έντονη επειδή η Αθήνα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη διατήρηση των σχέσεων με το Ριάντ και στην ανάγκη να προστατεύσει τις δικές της αμυντικές προτεραιότητες.

Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΝΕΑΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ

Η ελληνική πλευρά φαίνεται πλέον να βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο στρατηγικό δίλημμα.

Από τη μία πλευρά βρίσκεται η αξία της στρατιωτικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία και η ευρύτερη παρουσία της Ελλάδας στη Μέση Ανατολή. Από την άλλη, η ενίσχυση των δεσμών του Ριάντ με την Άγκυρα αλλάζει τα δεδομένα και προκαλεί ερωτήματα για το κατά πόσο η μέχρι σήμερα πολιτική της Αθήνας εξακολουθεί να αποδίδει τα αναμενόμενα οφέλη.

Η υπόθεση των Patriot, επομένως, δεν αφορά μόνο μία στρατιωτική μονάδα. Αγγίζει συνολικά τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα σχεδιάζει τις συμμαχίες και τις αμυντικές της προτεραιότητες σε μια περιοχή που μεταβάλλεται με ταχύτατους ρυθμούς.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει εάν η Αθήνα θα διατηρήσει την ίδια στρατηγική ή εάν θα προχωρήσει σε αναθεώρηση της ελληνικής παρουσίας στη Σαουδική Αραβία, προσαρμόζοντας την πολιτική της στα νέα γεωπολιτικά δεδομένα.