Ινδία – Πακιστάν: Ποιες είναι οι αιτίες της σύγκρουσης – Το καθεστώς του Κασμίρ, φόβος για γενικευμένο πόλεμο

Αυξάνεται ο απολογισμός των νεκρών μετά την έναρξη της «Επιχείρησης Sindoor» από την Ινδία κατά του Πακιστάν, το οποίο έχει δεσμευτεί ότι θα απαντήσει στις επιθέσεις σε έξι σημεία στο έδαφός του και στο τμήμα του Κασμίρ που ελέγχει.

Μετά τους πολέμους του 1965 και του 1971, η γραμμή κατάπαυσης του πυρός έγινε η Γραμμή Ελέγχου, με την Ινδία να κατέχει περίπου τα δύο τρίτα του Κασμίρ και το Πακιστάν το υπόλοιπο

Ο πακιστανικός στρατός κάνει λόγο για 31 νεκρούς αμάχους. Είκοσι έξι σκοτώθηκαν στις πυραυλικές επιθέσεις της Ινδίας, ενώ άλλοι πέντε άμαχοι έχασαν τη ζωή τους κατά μήκος της Γραμμής Ελέγχου από πυρά πυροβολικού.

Η Ινδία, από τη δική της μεριά, έχει ανακοινώσει τρεις νεκρούς στο ίδιο σημείο λόγω πυρών από τη μεριά του Πακιστάν.

 

Πού χτύπησε η Ινδία
Η ένταση ανάμεσα στα δύο κράτη που διαθέτουν πυρηνικά έχει αυξηθεί απότομα μετά από φονική επίθεση που κόστισε τη ζωή σε 26 ανθρώπους στο ινδικό Κασμίρ.

Η Ινδία κατηγορεί το Πακιστάν για την επίθεση, με το Ισλαμαμπάντ να απορρίπτει τις κατηγορίες.

 

Ποιες είναι οι αιτίες της σύγκρουσης

Οι ρίζες της σύγκρουσης στο Κασμίρ πηγαίνουν πίσω στη διαίρεση της Βρετανικής Ινδίας το 1947, η οποία οδήγησε στη δημιουργία μιας κυρίως ινδουιστικής Ινδίας και ενός κυρίως μουσουλμανικού Πακιστάν, όπως θυμίζουν οι New York Times.

Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, ο ινδουιστής μονάρχης του πριγκιπικού κράτους του Κασμίρ με μουσουλμανική πλειοψηφία προσχώρησε στην Ινδία, αλλά το Πακιστάν διεκδίκησε το έδαφος και προσπάθησε να το καταλάβει με στρατιωτική βία.

Μια συμφωνία με τη μεσολάβηση του ΟΗΕ το 1949 καθιέρωσε μια γραμμή κατάπαυσης του πυρός, διαιρώντας το Κασμίρ.

Μετά τους πολέμους του 1965 και του 1971, η γραμμή κατάπαυσης του πυρός έγινε η Γραμμή Ελέγχου, με την Ινδία να κατέχει περίπου τα δύο τρίτα του Κασμίρ και το Πακιστάν το υπόλοιπο.

Ωστόσο, η διαμάχη παραμένει ανεπίλυτη.

 

Οι εκλογές του 1987 στο ινδικό Κασμίρ

Μια εξέγερση στο υπό ινδική διοίκηση τμήμα του Κασμίρ ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980, κυρίως λόγω δυσαρέσκειας του πληθυσμού εκεί, με το Πακιστάν να υποστηρίζει τελικά ορισμένες οργανώσεις, λένε ειδικοί που επικαλούνται οι NYT.

Οι τοπικές εκλογές του 1987 θεωρήθηκαν ευρέως ως στημένες, με αποτέλεσμα να βρεθεί σε μειονεκτική θέση ένας συνασπισμός μουσουλμανικών κομμάτων.

«Αυτό οδήγησε τους πολιτικούς ακτιβιστές του Κασμίρ στο συμπέρασμα ότι δεν θα μπορούσαν ποτέ να επιτύχουν τα πολιτικά τους αιτήματα στην κάλπη», δήλωσε ο Κρίστοφερ Κλάρι, αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Όλμπανι.

«Προέκυψε μια κυρίως ντόπια εξέγερση», είπε, «αλλά τα επόμενα χρόνια υιοθετήθηκε από οργανώσεις με έδρα το Πακιστάν», σημείωσε.

Μεταξύ των οργανώσεων με επίκεντρο το Κασμίρ που εμφανίστηκαν, ορισμένες υποστήριζαν την ανεξαρτησία της περιοχής, ενώ άλλες ήθελαν να καταληφθεί η ινδική πλευρά του Κασμίρ από το Πακιστάν.

Τη δεκαετία του 1990, το Πακιστάν παρείχε εκπαίδευση και άλλη υποστήριξη σε διάφορες μαχητικές οργανώσεις που δρούσαν στο Κασμίρ και στο εσωτερικό του Πακιστάν.

Η εμπλοκή αυτή αναγνωρίστηκε αργότερα από αρκετούς ανώτερους Πακιστανούς αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένου του πρώην δικτάτορα Περβέζ Μουσάραφ.

Η κατάσταση αυτή τη δεκαετία του 1990 ανάγκασε σε φυγή τη μειονότητα των Ινδουιστών του Κασμίρ, ένας μεγάλος αριθμός των οποίων έφυγε για το Νέο Δελχί και άλλες πόλεις αφού αντιμετώπισε στοχευμένες επιθέσεις, γράφουν οι ΝΥΤ.

Πώς κατέρρευσε η ειρηνευτική διαδικασία

Γύρω στο 2002, υπήρξε μείωση της έντασης καθώς το Πακιστάν απαγόρευσε τη Λασκάρ-ε-Τάιμπα και την Τζάις-ε-Μουχάμαντ, μια άλλη σημαντική μαχητική οργάνωση, αν και η Λασκάρ-ε-Τάιμπα συνέχισε να λειτουργεί με άλλα ονόματα.

Κηρύχθηκε κατάπαυση του πυρός και ξεκίνησε μια ειρηνευτική διαδικασία με την Ινδία, μια αλλαγή που ορισμένοι παρατηρητές συνέδεσαν με την πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών μετά την επέμβασή τους στο Αφγανιστάν έπειτα από την 11η Σεπτεμβρίου 2001.

Η ειρηνευτική διαδικασία κατέρρευσε μετά τις επιθέσεις στη Βομβάη της Ινδίας το 2008, οι οποίες στοίχισαν τη ζωή σε 166 ανθρώπους και αποδόθηκαν στη Λασκάρ-ε-Τάιμπα.

Θα πάνε σε πόλεμο πλήρους κλίμακας Ινδία και Πακιστάν;
Εμπειρογνώμονες λένε ότι μια στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ της Ινδίας και του Πακιστάν, που αμφότερες είναι εξοπλισμένες με πυρηνικά όπλα, ενέχει τον κίνδυνο ταχείας κλιμάκωσης που θα ήταν δύσκολο να περιοριστεί.

Σύμφωνα με τους NYT, η Ινδία δεν περιορίζεται σε μεγάλο βαθμό από οποιαδήποτε παγκόσμια πίεση για τις ενέργειές της και τα τελευταία χρόνια αντιδρά πιο δυναμικά καθώς η διπλωματική και οικονομική της δύναμη έχει αυξηθεί.

Οι κυβερνήσεις του Ιράν και της Σαουδικής Αραβίας έχουν μιλήσει με τις δύο πλευρές και ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν προσφέρθηκε δημοσίως να μεσολαβήσει. Τα Ηνωμένα Έθνη και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν ζητήσει αυτοσυγκράτηση και διάλογο. Την 1η Μαΐου, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είχε χωριστές συνομιλίες με τον πρωθυπουργό του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ και τον υπουργό Εξωτερικών της Ινδίας, Σουμπραχμανιάμ Τζαϊσανκάρ.

Αναλυτές λένε ότι η Ινδία ερμηνεύει τις εκφράσεις υποστήριξης από πολλές χώρες για την επιδίωξή της να αποδοθεί δικαιοσύνη ως πράσινο φως για τα όποια μέτρα λάβει.

Όμως, η Ινδία, λένε οι αναλυτές, μπορεί να συγκρατηθεί από τον κίνδυνο να εκθέσει έναν στρατό που βρίσκεται ακόμη υπό μετασχηματισμό.

Αυτοί οι περιορισμοί, λένε οι ειδικοί, θα μπορούσαν να οδηγήσουν τον Ναρέντρα Μόντι να επιλέξει μια πιο «χειρουργική» επιλογή – όπως περιορισμένες αεροπορικές επιδρομές ή επιδρομές των ειδικών δυνάμεων κοντά στα σύνορα με το Πακιστάν – που κατευνάζει την οργή της κοινής γνώμης, μειώνει τον κίνδυνο ντροπιαστικών ατυχημάτων και αποφεύγει τα κλιμακούμενα αντίποινα.

 

Ποιο είναι το καθεστώς του Κασμίρ τώρα

Η Ινδία και το Πακιστάν έχουν διεξαγάγει τρεις πολέμους για το Κασμίρ και έχουν σημειωθεί πολυάριθμες στρατιωτικές εισβολές, αστυνομικές επιχειρήσεις και τρομοκρατικές επιθέσεις, καθώς μαχητές έχουν σκοτώσει δεκάδες πολίτες, συμπεριλαμβανομένων ινδουιστών προσκυνητών.

Από την τελευταία φορά που ξέσπασε πόλεμος το 1999, το Κασμίρ παραμένει ένα από τα πιο στρατιωτικοποιημένα μέρη στον κόσμο. Η Ινδία και το Πακιστάν έχουν φτάσει αρκετές φορές στα πρόθυρα του πολέμου, μεταξύ άλλων το 2019, όταν μια βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας στο Κασμίρ σκότωσε τουλάχιστον 40 Ινδούς στρατιώτες.

Το 2019, η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι κατάργησε ένα μέρος του ινδικού συντάγματος που έδινε ημιαυτονομία στο κρατίδιο Τζαμού και Κασμίρ. Η κίνηση αυτή, για την πλήρη ενσωμάτωση του Τζαμού και Κασμίρ, όπως είναι γνωστό το τμήμα της Ινδίας στην περιοχή, ήταν μέρος της ινδουιστικής εθνικιστικής ατζέντας του, γράφουν οι NYT.

Η κυβέρνησή του άρχισε να διοικεί απευθείας την περιοχή από το Νέο Δελχί, ενισχύοντας σε τεράστιο βαθμό τα σώματα ασφαλείας στην περιοχή και αποκόπτοντας τις επικοινωνίες με τον έξω κόσμο.

Φυλάκισε χιλιάδες, συμπεριλαμβανομένων πολιτικών ηγετών, ακτιβιστών για τα ανθρώπινα δικαιώματα και πολιτών και ανέστειλε τη δημοκρατία για χρόνια.

Το Πακιστάν καταδίκασε τις κινήσεις της Ινδίας.

Όμως, βίαιες ταραχές έχουν ξεσπάσει και στο τμήμα του Κασμίρ που ελέγχεται από το Πακιστάν. Οι διαμαρτυρίες εκεί αντανακλούν ένα γενικό αίσθημα δυσαρέσκειας για την πακιστανική κυριαρχία.

Η άμεση διακυβέρνηση από την Ινδία περιόρισε τα ξεσπάσματα βίας στο τμήμα του Κασμίρ που ελέγχει. Οι εκλογές ξανάρχισαν επίσης πέρυσι. Ωστόσο, η δυσαρέσκεια για το κόμμα του Μόντι για την καταπίεση του ντόπιου πληθυσμού, παραμένει.