Ιράν: Άρχισαν οι πρώτοι κλυδωνισμοί στο καθεστώς;- Οι Φρουροί της Επανάστασης στρέφονται εναντίον του Προέδρου Πεζεσκιάν με αφορμή τη «συγνώμη» για τις επιθέσεις στις χώρες του Κόλπου

Τα πρώτα ρήγματα στην εσωτερική δομή της ιρανικής εξουσίας αρχίζουν να γίνονται εμφανή, καθώς η χώρα αντιμετωπίζει έναν πόλεμο που οι ηγέτες της χαρακτηρίζουν υπαρξιακό.

Ιράν: Άρχισαν οι πρώτοι κλυδωνισμοί στο καθεστώς;- Οι Φρουροί της Επανάστασης στρέφονται εναντίον του Προέδρου Πεζεσκιάν με αφορμή τη «συγνώμη» για τις επιθέσεις στις χώρες του Κόλπου

Πηγές του Reuters αναφέρουν ότι έχουν ξεσπάσει έντονες αντιπαραθέσεις ανάμεσα στους σκληροπυρηνικούς κύκλους και στις πιο μετριοπαθείς, πραγματιστικές δυνάμεις του καθεστώτος, μετά τη δήλωση του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν ότι το Ιράν δεν προτίθεται να στοχεύσει τα κράτη του Περσικού Κόλπου.

Για δεκαετίες, τέτοιες εντάσεις παρέμεναν κρυφές κάτω από τη σιδηρά κυριαρχία του Ανώτατου Ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Όμως, μετά τον θάνατό του κατά τις πρόσφατες αμερικανοϊσραηλινές επιδρομές, οι ισορροπίες εξουσίας στην Τεχεράνη φαίνεται να αλλάζουν, ενώ οι εξωτερικές πιέσεις αυξάνονται.

Η συνεχιζόμενη στρατιωτική πίεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ έχει περιπλέξει ακόμη περισσότερο την κατάσταση της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Σε αυτό το πλαίσιο, οι Φρουροί της Επανάστασης αναδεικνύονται σε καθοριστικούς παίκτες για τη διαμόρφωση της στρατηγικής της χώρας, παρά τις μεγάλες απώλειες ανώτερων στελεχών τους στις πρόσφατες επιθέσεις.

Η αμφισβήτηση της προεδρικής πολιτικής

Η ένταση κορυφώθηκε όταν ο πρόεδρος Πεζεσκιάν ζήτησε συγγνώμη από τα κράτη του Κόλπου για τις πρόσφατες επιθέσεις και δεσμεύτηκε ότι το Ιράν θα επιδιώξει να αποτρέψει παρόμοια περιστατικά στο μέλλον. Η κίνηση αυτή προκάλεσε άμεση αντίδραση από τους σκληροπυρηνικούς των Φρουρών και την κληρική ελίτ, με αποτέλεσμα ο Πεζεσκιάν να κάνει μερική αναδίπλωση.

Ο σκληροπυρηνικός κληρικός και βουλευτής Χαμίντ Ρασαΐ επιτέθηκε δημόσια στον πρόεδρο μέσω κοινωνικών δικτύων, χαρακτηρίζοντας τη στάση του «αντιεπαγγελματική, αδύναμη και απαράδεκτη». Λίγες ώρες αργότερα, ο Πεζεσκιάν επανέλαβε τη δήλωσή του αλλά παρέλειψε τη λέξη «συγγνώμη», μια σαφή ένδειξη υποχώρησης υπό την πίεση των Φρουρών.

Ιράν: Άρχισαν οι πρώτοι κλυδωνισμοί στο καθεστώς;- Οι Φρουροί της Επανάστασης στρέφονται εναντίον του Προέδρου Πεζεσκιάν με αφορμή τη «συγνώμη» για τις επιθέσεις στις χώρες του Κόλπου

Αγώνας για την εξουσία σε καιρό κρίσης

Παρά τις εμφανείς διαφωνίες, οι κορυφαίοι αξιωματούχοι του καθεστώτος εμφανίζονται ενωμένοι στην υπεράσπιση της Ισλαμικής Δημοκρατίας από τις εξωτερικές απειλές. Ωστόσο, οι διαφορές στρατηγικής είναι εμφανείς. Οι αναλυτές σημειώνουν ότι σε περιόδους πολέμου η πραγματική ισχύς συχνά μετατοπίζεται προς τις στρατιωτικές δομές.

Όπως επισημαίνει ο Άλεξ Βατάνκα από το Middle East Institute: «Σε καιρό πολέμου, οι δομές εξουσίας ξεκαθαρίζουν· η καθοριστική φωνή δεν είναι της πολιτικής ηγεσίας αλλά των Φρουρών της Επανάστασης».

Την ίδια στιγμή, αυξάνονται οι πιέσεις για την άμεση επιλογή νέου Ανώτατου Ηγέτη. Ο Αγιατολάχ Νούρι Χαμεντανί τόνισε ότι η διαδικασία πρέπει να επισπευσθεί για να διατηρηθεί η ενότητα της χώρας και να αποτραπεί η εκμετάλλευση της αβεβαιότητας από τους αντιπάλους. Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο αν ο διάδοχος θα μπορέσει να επιβάλει την ίδια πειθαρχία και έλεγχο που είχε ο Χαμενεΐ επί δεκαετίες.

Ο ρόλος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ

Μεταξύ των υποψηφίων διαδόχων ξεχωρίζει ο γιος του εκλιπόντος ηγέτη, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, που φαίνεται να απολαμβάνει τη στήριξη των Φρουρών της Επανάστασης και του ισχυρού γραφείου του πατέρα του. Παρ’ όλα αυτά, η ανάδειξή του δεν θεωρείται δεδομένη. Η πολιτική του εμπειρία είναι περιορισμένη και ενδέχεται να προκαλέσει αντιδράσεις σε μετριοπαθείς κύκλους του συστήματος.

Η απουσία του Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος επί 35 χρόνια συγκρατούσε τις εσωτερικές αντιπαραθέσεις, σηματοδοτεί μια νέα εποχή αβεβαιότητας και δυναμικών ανακατατάξεων στην ιρανική εξουσία, ενώ η χώρα προετοιμάζεται για μια εξαιρετικά κρίσιμη φάση στη διαχείριση της εξωτερικής απειλής και της εσωτερικής συνοχής.