Ισχυροί κλυδωνισμοί στο λιανικό εμπόριο: Πτωτική πορεία 3,7% στον τζίρο το β΄ εξάμηνο

«Εκρηκτικό μείγμα» για τις εμπορικές επιχειρήσεις χαρακτηρίζει η ΕΣΕΕ το περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί στην αγορά, καθώς ο πραγματικός τζίρος του λιανεμπορίου συνεχίζει να υποχωρεί, ενώ αυξάνονται οι πιέσεις από το κόστος λειτουργίας, τον πληθωρισμό και τον ανταγωνισμό των ηλεκτρονικών πλατφορμών.

Η ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ για την πορεία του λιανεμπορίου εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων δείχνει ότι κατά το β’ τρίμηνο του 2026 ο πραγματικός κύκλος εργασιών μειώθηκε κατά 3,7% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Σε ονομαστικούς όρους, ο τζίρος αυξήθηκε κατά 1,2%. Σύμφωνα με την ΕΣΕΕ, αυτό σημαίνει ότι η ονομαστική άνοδος οφείλεται στην αύξηση των τιμών και όχι σε αύξηση των πωλούμενων προϊόντων.

Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ Σταύρος Καφούνης, κάνει λόγο για ισχυρούς κλυδωνισμούς που βιώνει το ελληνικό εμπόριο, επισημαίνοντας ότι η κατάσταση επιδεινώθηκε κατά το δεύτερο τρίμηνο.

Όπως σημειώνει, η πτώση του πραγματικού τζίρου είναι μεγαλύτερη από την ήδη αρνητική επίδοση του πρώτου τριμήνου, ενώ πλέον εμφανίζεται με ιδιαίτερη ένταση στις μεγάλες επιχειρήσεις.

Συγκεκριμένα, οι μεγάλες επιχειρήσεις κατέγραψαν πτώση 6,1% στις πραγματικές πωλήσεις τους. Ακολούθησαν οι πολύ μικρές επιχειρήσεις με -3,8% και οι μικρές με -3,2%.

Μόνο οι μεσαίες επιχειρήσεις εμφάνισαν αύξηση, κατά 2,3%, επίδοση που, σύμφωνα με την ΕΣΕΕ, δεν είναι αρκετή για να ανατρέψει τη συνολική αρνητική εικόνα.

Πτώση 2,3% στο α’ εξάμηνο

Η αρνητική εικόνα αποτυπώνεται και στα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου.

Ο πραγματικός κύκλος εργασιών του λιανεμπορίου εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων μειώθηκε κατά 2,3% στο α’ εξάμηνο του 2026.

Οι μεγάλες επιχειρήσεις κατέγραψαν πτώση 2,8%, ενώ στο σύνολο των ΜμΕ η μείωση διαμορφώθηκε στο 2,1%.

Στις πολύ μικρές επιχειρήσεις η πτώση έφτασε το 3,4%, στις μικρές το 1,7%, ενώ οι μεσαίες επιχειρήσεις αποτέλεσαν εξαίρεση, καταγράφοντας αύξηση 3,7%.

Μείωση διαθέσιμου εισοδήματος και αγοραστικής δύναμης

Σύμφωνα με την ΕΣΕΕ, βασική αιτία της πίεσης στην αγορά είναι η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος και της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών.

Η σωρευτική επίδραση του πληθωρισμού έχει αυξήσει σημαντικά την επιβάρυνση των νοικοκυριών για βασικές ανάγκες, όπως η διατροφή, η στέγαση και η ενέργεια.

Παράλληλα, έχει αλλάξει το καταναλωτικό μοντέλο, ενώ σημαντικό μέρος του τζίρου κατευθύνεται πλέον σε διεθνείς ψηφιακές πλατφόρμες.

Η ΕΣΕΕ επισημαίνει ότι η εξέλιξη αυτή ασκεί πρόσθετη πίεση στις ελληνικές εμπορικές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στις μικρότερες.

Περιορισμένη ρευστότητα και υψηλό κόστος λειτουργίας

Στο πρόβλημα προστίθενται, σύμφωνα με την ΕΣΕΕ, η περιορισμένη πρόσβαση σε ρευστότητα και η σημαντική αύξηση του λειτουργικού κόστους.

Οι επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες και με υψηλές φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις, ενώ παράλληλα καλούνται να ανταγωνιστούν τις μεγάλες διεθνείς ηλεκτρονικές πλατφόρμες.

Η ΕΣΕΕ κάνει λόγο για εισαγόμενο αθέμιτο ανταγωνισμό από τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες, σε ένα διεθνές περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από έντονες ανακατατάξεις και αυξημένη αβεβαιότητα.

«Δεν αρκεί η ονομαστική αύξηση του τζίρου»

Σε απόλυτα μεγέθη, ο ονομαστικός τζίρος του α’ εξαμήνου αυξήθηκε κατά 210,9 εκατ. ευρώ φτάνοντας περίπου τα 13,1 δισ. ευρώ, έναντι 12,9 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Η ΕΣΕΕ, ωστόσο, εστιάζει στην πραγματική εικόνα της αγοράς. Η αποπληθωρισμένη επίδοση δείχνει ότι οι επιχειρήσεις δεν αυξάνουν αντίστοιχα τον όγκο των πωλήσεών τους.

Η επιδείνωση των τελευταίων ετών σε πραγματικούς όρους αποτελεί, σύμφωνα με την ανάλυση, ιδιαίτερα ανησυχητική εξέλιξη.

Ποιοι κλάδοι άντεξαν και ποιοι υποχώρησαν

Δεν κινήθηκαν όλοι οι κλάδοι στην ίδια κατεύθυνση.

Οι μεγαλύτερες αυξήσεις πραγματικού τζίρου στο α’ εξάμηνο καταγράφηκαν στα:

Ιατρικά και ορθοπεδικά είδη: +10,3%
Ρολόγια και κοσμήματα: +9,8%
Σιδηρικά και χρώματα: +6,2%
Ηλεκτρικές οικιακές συσκευές: +4,8%
Αντίθετα, ισχυρές απώλειες καταγράφηκαν στα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, με πτώση 10,9%, στα βιβλία (-6,3%), στα καινούργια είδη, όπως οπτικά, δώρα και σουβενίρ (-6%), και στα έπιπλα και φωτιστικά (-5,7%).

Οι πωλήσεις υποδημάτων παρέμειναν σχεδόν σταθερές, με οριακή πτώση 0,9%.

Ο τουρισμός δεν μεταφράστηκε σε αντίστοιχο τζίρο
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη σχέση του εμπορίου με τον τουρισμό.

Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, η εισερχόμενη τουριστική κίνηση αυξήθηκε κατά 15,4%, ενώ οι τουριστικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 14,8% σε τρέχουσες τιμές.

Ωστόσο, οι ισχυρές επιδόσεις του τουρισμού δεν αποτυπώθηκαν αντίστοιχα στον τζίρο του εμπορίου.

Η ΕΣΕΕ υπογραμμίζει την ανάγκη για καλύτερη σύνδεση του τουρισμού με το λιανεμπόριο και για την προώθηση ενός νέου «brand name» της Ελλάδας ως αγοραστικού προορισμού.

Άμεσες και ισχυρές παρεμβάσεις
Με δεδομένη την εικόνα της αγοράς, η ΕΣΕΕ ζητά άμεσα μέτρα για τη στήριξη των εμπορικών επιχειρήσεων.

Στο επίκεντρο των προτάσεων βρίσκεται η ουσιαστική ελάφρυνση των φορολογικών και ασφαλιστικών βαρών, η ενίσχυση του υγιούς ανταγωνισμού και η δημιουργία καλύτερων συνθηκών για την επιχειρηματικότητα.

Η ΕΣΕΕ υποστηρίζει ότι οι παρεμβάσεις αυτές δεν αποτελούν μόνο προϋπόθεση για την ανάπτυξη των επιχειρήσεων, αλλά είναι πλέον κρίσιμες για τη βιωσιμότητα και την επιβίωσή τους.

Σε όλες τις περιφέρειες η πτώση του τζίρου
Η εικόνα του α’ εξαμήνου είναι αρνητική σε όλες τις περιφέρειες της χώρας.

Οι μεγαλύτερες μειώσεις καταγράφηκαν στην:

Πελοπόννησο: -3,9%
Δυτική Ελλάδα: -3,8%
Ανατολική Μακεδονία και Θράκη: -3,3%
Ηπιότερες ήταν οι απώλειες σε:

Ήπειρο: -0,9%
Θεσσαλία: -1,3%
Βόρειο Αιγαίο: -1,5%
Η προειδοποίηση της ΕΣΕΕ για την επόμενη ημέρα
Η εικόνα του δεύτερου τριμήνου προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό, καθώς η πτώση του πραγματικού τζίρου επιταχύνεται.

Η διεθνής αβεβαιότητα, οι πληθωριστικές πιέσεις, το κόστος λειτουργίας, η περιορισμένη διασύνδεση εμπορίου και τουρισμού, η πορεία των επιτοκίων και η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης δημιουργούν ένα δύσκολο περιβάλλον για τις επιχειρήσεις.

Κλείνοντας, η ανακοίνωση της ΕΣΕΕ υποστηρίζει ότι χωρίς ουσιαστική ελάφρυνση των επιχειρήσεων και μέτρα ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, η αρνητική πορεία του λιανεμπορίου κινδυνεύει να παγιωθεί, με άμεσες συνέπειες για τη βιωσιμότητα χιλιάδων εμπορικών επιχειρήσεων.