Κίνα: Η πυρηνική άνοδος του Σι Τζινπίνγκ, η νέα πυρηνική ισορροπία και οι κίνδυνοι ενός απρόβλεπτου «πυρηνικού τριπόλου» Ουάσιγκτον – Μόσχας – Πεκίνου

Ενώ η διεθνής κοινότητα επικεντρώνεται στην επικίνδυνη κλιμάκωση των πυρηνικών εντάσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ρωσίας, με φόντο τον πόλεμο στην Ουκρανία και τον διαρκή φόβο ενός «πυρηνικού Αρμαγεδώνα», ένας τρίτος παράγοντας αναδύεται σιωπηλά αλλά σταθερά: η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας.

Κίνα: Η πυρηνική άνοδος του Σι Τζινπίνγκ, η νέα πυρηνική ισορροπία και οι κίνδυνοι ενός απρόβλεπτου «πυρηνικού τριπόλου» Ουάσιγκτον – Μόσχας – Πεκίνου

Η Κίνα είναι πλέον ένα από τα ελάχιστα κράτη που διαθέτουν μια πλήρως ανεπτυγμένη πυρηνική τριάδα – δηλαδή ικανότητα πυρηνικής επίθεσης από ξηρά, θάλασσα και αέρα. Ωστόσο, σε αντίθεση με τις άλλες δύο πυρηνικές υπερδυνάμεις, το Πεκίνο τηρεί μια αυστηρή πολιτική σιωπής και αδιαφάνειας γύρω από το πυρηνικό του πρόγραμμα, γεγονός που εντείνει την ανησυχία των διεθνών αναλυτών.

Για λόγους στρατηγικής ασφάλειας και αποτροπής, η Κίνα έχει επιλέξει να κρατάει επτασφράγιστο μυστικό το μέγεθος και τη δομή του πυρηνικού της οπλοστασίου. Ενώ ΗΠΑ και Ρωσία δημοσιοποιούν τουλάχιστον μέρος των στοιχείων και των συμφωνιών περιορισμού τους, το Πεκίνο αποφεύγει κάθε μορφή διαφάνειας.

Σύμφωνα με αμερικανικές εκτιμήσεις, η Κίνα διαθέτει αρκετές εκατοντάδες πυρηνικές κεφαλές, με τάση συνεχούς αύξησης, ενώ ταυτόχρονα επενδύει στη διαφοροποίηση των συστημάτων εκτόξευσης και στην τεχνολογική τους αναβάθμιση. Η σκόπιμη αυτή «πυρηνική σιωπή» λειτουργεί ως εργαλείο ψυχολογικής αποτροπής, αφήνοντας αναπάντητο το ερώτημα: πόση δύναμη κρύβει πραγματικά η Κίνα;

Η κινεζική «πυρηνική τριάδα»

Η Πυραυλική Δύναμη του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (PLARF) αποτελεί τον κορμό της χερσαίας αποτρεπτικής ικανότητας της Κίνας. Το οπλοστάσιό της περιλαμβάνει κινητούς διηπειρωτικούς πυραύλους στερεού καυσίμου, όπως οι DF-31 και DF-41, καθώς και παλαιότερους πυραύλους υγρού καυσίμου, όπως ο DF-5. Παράλληλα, η PLARF διατηρεί πυραύλους μέσης εμβέλειας όπως οι DF-16 και DF-21, με τον τελευταίο να έχει χαρακτηριστεί ως «δολοφόνος αεροπλανοφόρων».

Στη θάλασσα, το Ναυτικό του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (PLAN) εξασφαλίζει στο Πεκίνο τη δυνατότητα δεύτερου πλήγματος, χάρη στους βαλλιστικούς πυραύλους JL-2 και JL-3, που εκτοξεύονται από τα υποβρύχια κλάσης Jin Type 094. Αυτή η θαλάσσια διάσταση καθιστά δυνατή την πλήρη πυρηνική αποτροπή ακόμη και σε περίπτωση πρώτου χτυπήματος.

Από αέρος, η Πολεμική Αεροπορία (PLAAF) χρησιμοποιεί το στρατηγικό βομβαρδιστικό H-6 εξοπλισμένο με πυραύλους κρουζ CJ-20. Παρότι το H-6 θεωρείται πλέον απαρχαιωμένο, η ανάπτυξη των νέων βομβαρδιστικών H-20 και JH-XX αναμένεται να φέρει την κινεζική αεροπυρηνική ισχύ στο επίπεδο των σύγχρονων δυτικών δυνάμεων.

Ο εκσυγχρονισμός του πυρηνικού οπλοστασίου

Τα τελευταία χρόνια, το Πεκίνο επενδύει τεράστιους πόρους στην αναβάθμιση του πυρηνικού του οπλοστασίου. Η Κίνα έχει αναπτύξει ή βρίσκεται στο τελικό στάδιο ανάπτυξης διηπειρωτικών πυραύλων MIRV, που φέρουν πολλαπλές ανεξάρτητα κατευθυνόμενες κεφαλές, αυξάνοντας εκθετικά τη φονικότητα και την πολυπλοκότητα της άμυνας των αντιπάλων.

Η μετάβαση σε πυραύλους στερεού προωθητικού προσφέρει αυξημένη ταχύτητα εκτόξευσης και επιβιωσιμότητα, ενώ τα νέα συστήματα καθοδήγησης επιτρέπουν μεγαλύτερη ακρίβεια πλήγματος. Παράλληλα, η σμίκρυνση και τεχνολογική εξέλιξη των πυρηνικών κεφαλών καθιστούν εφικτή τη χρήση τους σε διαφορετικά επιχειρησιακά σενάρια, από τακτικά έως στρατηγικά.

Κίνα: Η πυρηνική άνοδος του Σι Τζινπίνγκ, η νέα πυρηνική ισορροπία και οι κίνδυνοι ενός απρόβλεπτου «πυρηνικού τριπόλου» Ουάσιγκτον – Μόσχας – Πεκίνου

Η αμφιλεγόμενη μετατόπιση του κινεζικού δόγματος

Επισήμως, το Πεκίνο εξακολουθεί να διακηρύσσει το δόγμα «Μη Χρήσης Πρώτα» (No First Use – NFU), σύμφωνα με το οποίο η Κίνα δε θα κάνει ποτέ πρώτη χρήση πυρηνικών όπλων. Ωστόσο, οι πρόσφατες τεχνολογικές και οργανωτικές αλλαγές υποδηλώνουν μια σιωπηρή μετατόπιση του πυρηνικού δόγματος προς μεγαλύτερη ευελιξία και επιχειρησιακή ετοιμότητα.

Το διευρυμένο και διαφοροποιημένο κινεζικό οπλοστάσιο προσδίδει στο Πεκίνο τη δυνατότητα όχι μόνο να αποτρέπει, αλλά και να επιβάλλει ή να ανταποδίδει με τρόπο πολύ πιο προληπτικό. Αυτή η αλλαγή ισορροπίας δημιουργεί νέες προκλήσεις για την αμερικανική στρατηγική αποτροπής στην Ασία και για τους συμμάχους των ΗΠΑ.

Η ανησυχία των συμμάχων και το νέο πυρηνικό τρίπολο

Χώρες όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Αυστραλία βασίζονται στην «πυρηνική ομπρέλα» των Ηνωμένων Πολιτειών για την ασφάλειά τους. Ωστόσο, καθώς η Κίνα ενισχύει τη θέση της, αυξάνεται ο προβληματισμός για το κατά πόσον η Ουάσιγκτον θα ήταν πρόθυμη να εμπλακεί σε πυρηνική αντιπαράθεση για λογαριασμό ενός συμμάχου της.

Εάν αυτή η αμφιβολία παγιωθεί, ενδέχεται να δούμε μια νέα περιφερειακή πυρηνική κούρσα, καθώς κράτη της περιοχής ίσως αναζητήσουν δικές τους αποτρεπτικές ικανότητες.

Από τη διπολική στη τριπολική πυρηνική εποχή

Η άνοδος της Κίνας ως πυρηνικής υπερδύναμης οδηγεί τον κόσμο σε μια τριπολική ισορροπία πυρηνικού τρόμου – με ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα να σχηματίζουν ένα ασταθές και απρόβλεπτο τρίγωνο.

Σε αντίθεση με τη σχετικά σταθερή διπολική εποχή του Ψυχρού Πολέμου, όπου οι κανόνες και τα όρια ήταν πιο καθορισμένα, το νέο αυτό τρίπολο χαρακτηρίζεται από έλλειψη διαφάνειας, επικαλυπτόμενες στρατηγικές και γεωπολιτική καχυποψία.

Η είσοδος της Κίνας στο προσκήνιο δεν προσθέτει απλώς μια ακόμη πυρηνική δύναμη — ανατρέπει την ίδια τη λογική της παγκόσμιας αποτροπής, ανοίγοντας την πόρτα σε έναν πιο ρευστό, πιο επικίνδυνο πυρηνικό κόσμο.