Μάτι: «Καταπέλτης» για την Πυροσβεστική η Εισαγγελέας – «Υπήρχε έλλειμμα εποπτείας του συντονισμού»

Η δίκη για την τραγωδία στο Μάτι, που σημάδεψε τη χώρα το 2018, μπαίνει στην τελική της φάση, με την εισαγγελέα Σταματίνα Περιμένη να καταλογίζει βαριές ευθύνες σε κρατικούς φορείς, την Πυροσβεστική, την Πολιτική Προστασία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Η αγόρευσή της ανέδειξε ένα αποκαρδιωτικό σύστημα ανεπάρκειας, ασυνεννοησίας και εγκληματικών λαθών, που οδήγησαν στον θάνατο 104 ανθρώπων.

Μάτι: Η έλλειψη συντονισμού «έσπειρε» τον όλεθρο

Η εισαγγελέας τόνισε πως, παρά τις προειδοποιήσεις, οι υπεύθυνοι δεν αξιολόγησαν σωστά τον κίνδυνο, στο Μάτι αφήνοντας το καταστροφικό μέτωπο να κινηθεί ανεξέλεγκτα προς τους οικισμούς. Υπήρξαν καθυστερήσεις στην κινητοποίηση των δυνάμεων, ενώ δεν υπήρξε καμία οργανωμένη εκκένωση, αφήνοντας τους κατοίκους αβοήθητους.

Χαρακτηριστική είναι η απόφαση να σταλεί το ελικόπτερο Erickson, που θα μπορούσε να περιορίσει τις φλόγες, στα διυλιστήρια της Μότορ Όιλ. Η απόφαση αυτή, σύμφωνα με την εισαγγελέα, αγνόησε την προτεραιότητα προστασίας της ανθρώπινης ζωής.

«Η φωτιά δεν περίμενε κανέναν» είπε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η απουσία συντονισμού και οι καθυστερήσεις ήταν μοιραίες.

Εξίσου αποκαλυπτική ήταν η αναφορά της στους ανθρώπους που κατέφυγαν στη θάλασσα για να σωθούν. Η ενημέρωση για την παρουσία εγκλωβισμένων έγινε τυχαία και με καθυστέρηση, ενώ θα μπορούσε να είχε υπάρξει έγκαιρη κινητοποίηση του Λιμενικού. «Αν κάποιος τους είχε πει ‘μην απομακρυνθείτε, έρχεται βοήθεια’, οι νεκροί θα ήταν λιγότεροι» τόνισε.

Η εισαγγελέας έκανε λόγο για έλλειψη δράσης από τον δήμαρχο, τον περιφερειάρχη και τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας. Κανείς δεν πήρε την κρίσιμη απόφαση να διατάξει οργανωμένη απομάκρυνση των πολιτών, ούτε να αξιολογήσει σωστά την κατεύθυνση της φωτιάς.

«Δεν αναρωτήθηκε κανείς: ‘Τι κάνουμε με τον κόσμο; Πώς θα σωθούν;’» είπε με έμφαση, υπογραμμίζοντας τη σοβαρότητα των παραλείψεων.

Ως προς τα πραγματικά περιστατικά η εισαγγελέας ανέφερε:

«Υπήρχε έλλειμμα εποπτείας του συντονισμού. Δεν τηρήθηκαν όλες οι διαδικασίες σε πολλαπλά επίπεδα και είχαμε αυτές τις ολέθριες συνέπειες. Η φωτιά δυστυχώς δεν περίμενε κανέναν…

«Κάποια στιγμή εμφανίζεται ένα εναέριο και το συντονιστικό.Το πρώτο Έρικσον ενημερώνει ότι η φωτιά θα απειλήσει σπίτια και ανθρώπους. Ναι μεν αυτό η Πυροσβεστική το ακούει κάθε μέρα που έχει φωτιά σε εξέλιξη ,αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι μια πληροφορία που δεν θα πρέπει να αξιολογηθεί. Παραλληλα ,τηλεφωνούν στο Κέντρο Πολιτικής Προστασίας πολίτες ,που διοικείται από την Πυροσβεστική . Τους είπαν ότι οι συνθήκες ήταν για να καεί το σύμπαν. Και ήταν τέτοιες οι συνθήκες που η φωτιά πήγαινε ευθεία στους οικισμούς. Ζητά την προσοχή. Αλλά η απάντηση που λαμβάνει είναι τουλάχιστον αδιάφορη.

Το Έρικσον έκανε μια βολή και φεύγει να πάει στα διυλιστήρια σε εκτέλεση της εντολής. Η εντολή ήταν σαφής. Πας για Μότορ Οιλ. Βεβαιως ήταν μια πολύ σοβαρή και επικίνδυνη υποδομή. Ωστόσο, όταν οι καταστάσεις είναι τόσο κρίσιμες και οι αποφάσεις που παίρνονται πρέπει να λαμβάνονται με τη βαρύτητα της κάθε περίστασης.Πρωτίστως οφείλεις να προστατέψεις του ανθρώπους.

Αυτές είναι δύσκολες αποφάσεις που λαμβάνουν αυτοί που βρίσκονται σε μεγάλες θέσεις. Το διυλιστήριο έχει και δικό του σύστημα πυρασφάλειας. Ηταν μια φωτιά που είχε ξεκινήσει πριν από το Μάτι. Θα έπρεπε να ελέγξουν την κατάσταση από τους επίγειους. Είτε γιατί φοβήθηκαν ,είτε γιατί πιέστηκαν δεν το έκαναν. Η στάθμιση που έπρεπε να γίνει για να διατεθούν τα ελάχιστα μέσα δεν έγινε ή έγινε και υπέρβαση γιατί παραβιάστηκε στην πραγματικότητα η ιεράρχηση που βάζει ο ίδιος ο νομοθέτης, γιατί επικράτησε η προστασία της εγκατάστασης από την προστασία της ανθρώπινης ζωής.

Πόσο έχει αξιοποιηθεί η γενική επιφυλακή που διατάχθηκε και αυτή αργά? Ο αρχηγός μπορούσε να διατάξει όλα όσα έχουν να κάνουν με τη διαχείριση των καταστάσεων Όφειλε και ο αρχηγός να διατάξει γενική επιφυλακή από το μεσημέρι για να υπάρξει ο χρόνος ώστε να φτάσουν στην υπηρεσία τους οι επιτασσόμενοι. Όταν της κάνεις στις τέσσερις η ώρα έχει μισοκλείσει και η Μαραθώνος.

«Εν γνώσει των συνθηκών και της ένδειας των μέσω αντιμετώπισης όφειλαν όλοι να σκεφτούν ότι κάτι πρέπει να κάνουν με τον κόσμο. Τις πληροφορίες τις είχαν. Δεν είχαν μια φωτιούλα. Άλλα είχαν μια πυρκαγιά με μεγάλη ένταση σε μια πευκόφυτη περιοχή . Και εκεί έγινε λάθος επιχειρησιακό γιατί δεν φρόντισαν να ζητήσουν πληροφορία από τους ανθρώπους στο πεδίο και δεν άκουγαν του ανθρώπους που έλεγαν η περιοχή μας θα καεί.

Εκεί έπρεπε το ΕΣΚΕ και δι’ αυτού η ηγεσία να αξιολογήσουν την επικινδυνότητα και να αποφασίσουν για το τι έπρεπε να κάνουν .Να κινητοποιήσουν τις τοπικές αρχές προς την κατεύθυνση της πολιτικής προστασίας.

Έπρεπε να αφήσουν τον κόσμο στα σπίτια τους η όχι? Για να πάρεις απόφαση πρέπει να σε απασχολήσει. Την απόφαση αυτή την παίρνει ο δήμαρχος, ο περιφερειάρχης, ο Γενικός Γραμματέας Πολιτικής Προστασίας. Το ζήτημα ήταν από κάποιον να ασκηθεί η αρμοδιότητα . Δεν ασκήθηκε από κανέναν και αυτό είναι τραγικό.
Εδώ δεν αναζητήθηκε καν κάποιος για να δώσει μια άποψη και ουδείς από τους διατάσσοντες δεν έθεσε το ερώτημα “εδώ βρε αδερφέ με τον κόσμο τις κάνεις” ; Κινδυνεύει? Αναζήτησαν κατά που πάει η φωτιά? Οποίοι δεν τηρούν τις διαταγές πρέπει να υποστούν τις συνέπειες. Τα διάφορα σχέδια που έχουν καταρτιστεί μπορούν να τροποποιηθούν ανάλογα με τις καταστάσεις.

Για τους ανθρώπους που πνίγηκαν στη θάλασσα η εισαγγελέας τόνισε:

«Τυχαία η πληροφόρηση ότι υπάρχουν άνθρωποι στη θάλασσα. Αν γινόταν πιο νωρίς θα μπορούσε να φύγει ο κόσμος να πάει αλλού ,όχι σε άλλη ήπειρο. Για αυτούς τους ανθρώπους που τους πήρε το κύμα αν κάποιος τους είχε πει μην απομακρυνθείτε από την ακτή έρχονται να σας πάρουν οι νεκροί που πνίγηκαν θα ήταν λιγότεροι .
Μάθαμε για τους ανθρώπους στο Μάτι μέσω της Δανίας …Και αφού έμαθαν για αυτούς τους δώδεκα δεν είπε κανείς μπας υπάρχουν και άλλοι άνθρωποι στη θάλασσα? Πως με τη συνδρομή του λιμενικού που θα μπορούσε να κινητοποιήσει μικρά σκαφάκια. Ο αρχηγός θα έπρεπε να ζητήσει συνδρομή του λιμενικού. Αυτή είναι η πολιτική προστασία».

Μάτι: Το χρονικό μιας προαναγγελθείσας τραγωδίας

Η εισαγγελέας κατέληξε πως η τραγωδία στο Μάτι ήταν αποτέλεσμα συστηματικών λαθών και ανεπάρκειας κρατικών μηχανισμών. Η δίκη πλησιάζει στο κρίσιμο σημείο της απόφασης, που θα κρίνει την ευθύνη των 21 κατηγορουμένων.

Οι συγγενείς των θυμάτων, που βρέθηκαν στο δικαστήριο, άκουσαν με συγκίνηση και οργή τα όσα αποκαλύφθηκαν, περιμένοντας δικαίωση για μια καταστροφή που θα μπορούσε – και έπρεπε – να είχε αποφευχθεί.