Η Μελίνα Μερκούρη συγκινεί 30 χρόνια μετά τον θάνατό της: Η απάντηση της στον τότε διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου – «Θέλω τα μάρμαρα μου πίσω»! (Βίντεο)

«Μα είναι μέρη του Μνημείου, τα ξερίζωσαν»

Καλλιόπη Χαραλαμποπούλου

07.06.2024

Τον γύρο του Διαδικτύου κάνει η δήλωση της επικεφαλής του τμήματος καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης της Τουρκίας, Ζεϊνέπ Μποζ, ότι δεν υπάρχει φιρμάνι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που να δίνει άδεια στον λόρδο Έλγιν να κλέψει και να μεταφέρει τα γλυπτά του Παρθενώνα στην Αγγλία. Η Μελίνα Μερκούρη ήταν ένας από τους επαναστάτες που απαίτησαν τα Γλυπτά του Παρθενώνα να γυρίσουν στην πατρίδα τους.

Όπως είναι αναμενόμενο, οι Βρετανοί βασίζουν το “δικαίωμά τους” σ΄ένα έγγραφο με ιταλική σφραγίδα, που δεν έχει ούτε την υπογραφή του Σουλτάνου ούτε τη σφραγίδα του, καθώς η Ελλάδα βρισκόταν υπό τον ζυγό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όταν ο Έλγιν έκλεψε στην ουσία τα γλυπτά. Δείτε παρακάτω τι απάντησε η Μελίνα Μερκούρη στον τότε διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου.

Ο αγώνας της Μελίνας Μερκούρη για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα

Ήταν στις 29 Ιουλίου του 1982 στη Διάσκεψη των υπουργών Πολιτισμού της UNESCO, στο Μεξικό, που τέθηκε επίσημα το ζήτημα της επιστροφής των Μαρμάρων από τη Μελίνα Μερκούρη, με μια ιδιαίτερα συγκινητική ομιλία. Μεταξύ άλλων είπε τότε: “Ο μεγάλος μας ποιητής Γιάννης Ρίτσος εκφράζει το αίσθημα όλου του λαού, όταν γράφει : “Αυτές οι πέτρες δεν βολεύονται με λιγότερο ουρανό…”. Πιστεύω ότι ήρθε ο καιρός αυτά τα μάρμαρα να γυρίσουν πίσω στο γαλάζιο ουρανό της Αττικής, στο φυσικό τους χώρο, εκεί όπου αποτελούν δομικό και λειτουργικό μέρος ενός μοναδικού συνόλου. Και αυτό μπορεί να γίνει τώρα, που η Ελλάδα με τη βοήθεια και την τεχνική συνεργασία όλου του κόσμου έχει σηκώσει σκαλωσιές γύρω από τα Προπύλαια, το Ερεχθείο και τον Παρθενώνα σε μια γιγαντιαία προσπάθεια να σωθεί η Ακρόπολη που απειλείται από τη φθορά του χρόνου και τη ρύπανση της εποχής μας”.

Στην ιστορία θα μείνει και η αναμέτρησή της με τον υπεύθυνο του Βρετανικού Μουσείου Ντέιβιντ Ουίλσον, στο Λονδίνο, όταν οι δυο τους συναντήθηκαν τυχαία σε μία εκδήλωση του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (ας μην ξεχνάμε και τη δυναμική ανάμεσα σε μια γυναίκα και έναν άνδρα εκείνη την εποχή). Η Υπουργός είχε προσκληθεί για να δώσει μία διάλεξη με θέμα “Η δημοκρατία στην Τέχνη”. Οι κάμερες στράφηκαν προς το μέρος τους. Ο Ουίλσον τη ρώτησε αν θέλει να καταστρέψει το βρετανικό μουσείο, αφού η διεκδίκηση της Ελλάδας θα άνοιγε τον δρόμο και για τις άλλες χώρες. Και η Μερκούρη του απάντησε έντονα: “όχι δεν το θέλω, θέλω τα μάρμαρά μου πίσω!”. Και συνέχισε: “μα είναι μέρη του Μνημείου, τα ξερίζωσαν! Κατέστρεψαν το Μνημείο. Είναι μέλη ενός μοναδικού μνημείου” και ο διαπληκτισμός τους συνεχίστηκε.

Πώς η Μερκούρη συνόψισε τη σημασία των Γλυπτών για την Ελλάδα

Προσπαθώντας κάποτε να εξηγήσει η Μελίνα Μερκούρη, εκείνη δε την εποχή, τι σημαίνουν τα Γλυπτά του Παρθενώνα για την Ελλάδα είχε πει σε μήνυμά της: “Τι σημαίνει ο Σαίξπηρ για την Αγγλία; Ο Καθεδρικός του Αγίου Παύλου; Το Ταζ Μαχάλ για την Ινδία; Τα έργα στην Καπέλα Σιστίνα για την Ιταλία; Τα Μάρμαρα του Παρθενώνα είναι η περηφάνια μας, η ταυτότητά μας. Είναι ό,τι μας συνδέει με το ελληνικό θαύμα, είναι συνώνυμα της δημοκρατίας και της ελευθερίας”.