Mercosur: Το Ευρωκοινοβούλιο βάζει προσωρινά «φρένο» στη συμφωνία και την παραπέμπει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο

Με οριακή πλειοψηφία μόλις 10 ψήφων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε να παραπέμψει τη συμφωνία Mercosur στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ζητώντας γνωμοδότηση για τη νομιμότητά της.

Mercosur: Το Ευρωκοινοβούλιο βάζει προσωρινά «φρένο» στη συμφωνία και την παραπέμπει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο

Το μεσημέρι της Τετάρτης 21 Ιανουαρίου, κατά τη διάρκεια της Ολομέλειας στο Στρασβούργο, οι ευρωβουλευτές ενέκριναν ψήφισμα που ζητά από το ΔΕΕ να εξετάσει εάν η συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και των χωρών του Mercosur – Βραζιλία, Αργεντινή, Παραγουάη και Ουρουγουάη – είναι συμβατή με τις Συνθήκες της Ένωσης. Η ψηφοφορία έκλεισε με 334 ψήφους υπέρ, 324 κατά και 11 αποχές, προκαλώντας χειροκροτήματα από τους υποστηρικτές της παραπομπής.

Η απόφαση αυτή αποτελεί ένα σημαντικό πλήγμα για τη συμφωνία, η οποία είχε υπογραφεί μόλις στις 17 Ιανουαρίου και προβλέπει τη δημιουργία ζώνης ελεύθερου εμπορίου για περισσότερους από 700 εκατομμύρια πολίτες.

Οι αντιδράσεις και η στάση της Κομισιόν

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε τη λύπη της για την εξέλιξη, χαρακτηρίζοντας τα επιχειρήματα του Ευρωκοινοβουλίου «αδικαιολόγητα». Ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, Όλοφ Γκιλ, δήλωσε ότι οι ανησυχίες που οδήγησαν στην παραπομπή δεν ανταποκρίνονται σε πραγματικά νομικά ζητήματα.

Τι σημαίνει η παραπομπή

Μετά την παραπομπή στο ΔΕΕ, η τελική κύρωση της συμφωνίας «παγώνει» για διάστημα που εκτιμάται από 18 έως 24 μήνες, μέχρι να εκδοθεί η γνωμοδότηση. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το Ευρωκοινοβούλιο δεν μπορεί να προχωρήσει σε ψηφοφορία για την έγκριση της συμφωνίας.

Mercosur: Το Ευρωκοινοβούλιο βάζει προσωρινά «φρένο» στη συμφωνία και την παραπέμπει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο

Οι εισηγητές της παραπομπής υποστηρίζουν ότι η πρακτική της «διάσπασης» της συμφωνίας – αφήνοντας μόνο το εμπορικό σκέλος για έγκριση από Ευρωκοινοβούλιο και Συμβούλιο – ενδεχομένως παραβιάζει τις Συνθήκες, καθώς αποκλείει τη συμμετοχή των εθνικών κοινοβουλίων. Παράλληλα, αμφισβητείται και η νομιμότητα του μηχανισμού επαναζυγοστάθμισης, που δίνει τη δυνατότητα στα κράτη του Mercosur να λαμβάνουν αντισταθμιστικά μέτρα σε περίπτωση που ευρωπαϊκές νομοθεσίες περιορίσουν τις εξαγωγές τους.

Η Κομισιόν διατηρεί ωστόσο τη δυνατότητα προσωρινής εφαρμογής της συμφωνίας, αν και μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να προκαλέσει νέες θεσμικές τριβές εντός της ΕΕ.

Υπέρμαχοι και πολέμιοι της συμφωνίας

Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur έχει διχάσει πολιτικά και κοινωνικά την Ευρώπη. Υποστηρικτές τονίζουν ότι προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες για ενίσχυση των ευρωπαϊκών βιομηχανιών και αποτελεί στρατηγικό εργαλείο για τη γεωπολιτική θέση της ΕΕ, ιδιαίτερα σε περίοδο εντάσεων με τις ΗΠΑ.

Αντιθέτως, η συμφωνία έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στον αγροτικό τομέα, με τους παραγωγούς να φοβούνται εισροή φθηνών και χαμηλής ποιότητας αγροτικών προϊόντων από τη Λατινική Αμερική, που μπορεί να απειλήσει τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας. Την παραμονή της κρίσιμης ψηφοφορίας, χιλιάδες αγρότες διαδήλωσαν στο Στρασβούργο, περικυκλώνοντας το Ευρωκοινοβούλιο με τρακτέρ και έρχοντας σε αντιπαράθεση με τις αστυνομικές δυνάμεις.

Πολιτικός διχασμός στο Ευρωκοινοβούλιο

Η ψηφοφορία ανέδειξε τον βαθύ διχασμό εντός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Την πρωτοβουλία για παραπομπή ανέλαβαν οι ομάδες Renew Europe, Πράσινοι/EFA και η Αριστερά, με τη στήριξη της ακροδεξιάς ομάδας Patriots for Europe. Αντίθετα, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) και οι Σοσιαλιστές & Δημοκράτες (S&D) τάχθηκαν υπέρ της συμφωνίας, αν και σημειώθηκαν διαφοροποιήσεις μεταξύ των μελών τους.

Η ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR) επέλεξε την ελεύθερη ψήφο, με αποτέλεσμα Πολωνοί και Γάλλοι ευρωβουλευτές να ψηφίσουν υπέρ της παραπομπής, ενώ Ιταλοί, Τσέχοι, Βέλγοι και Βαλτικοί καταψήφισαν.