Μέση Ανατολή: «Αυτός δεν είναι δικός μας πόλεμος και πρέπει να τελειώσει!»- Σε «κόκκινο πανί» μετατρέπεται ο Ντόναλντ Τραμπ για τις χώρες του Κόλπου γράφει o Guardian

Σε μια εμπεριστατωμένη ανάλυση ο Guardian εξετάζει πώς τα κράτη της Μέσης Ανατολής βρέθηκαν ξαφνικά εκτεθειμένα σε πυραύλους, drones και επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές τους, χωρίς να έχουν επιδιώξει την παραμικρή εμπλοκή σε μια διαμάχη που εξελίχθηκε γρήγορα σε περιφερειακό πόλεμο.

Μέση Ανατολή: «Αυτός δεν είναι δικός μας πόλεμος και πρέπει να τελειώσει!»- Σε «κόκκινο πανί» μετατρέπεται ο Ντόναλντ Τραμπ για τις χώρες του Κόλπου γράφει o Guardian

Όπως επισημαίνει το βρετανικό μέσο, τις εβδομάδες πριν από την εκτίναξη της κρίσης, που πυροδοτήθηκε από τη δολοφονία του Χαμενεΐ από ισραηλινές και αμερικανικές δυνάμεις, οι ηγέτες των κρατών του Κόλπου προσπαθούσαν απεγνωσμένα να βρουν μια διπλωματική διέξοδο, πιέζοντας τον Ντόναλντ Τραμπ να αποφύγει βεβιασμένες κινήσεις. Ωστόσο, όπως αποκαλύπτεται, βρέθηκαν κυριολεκτικά στον ύπνο, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος προχώρησε χωρίς να ενημερώσει κανέναν για τις προθέσεις του.

Μια περίεργη, απόκοσμη ησυχία κυριαρχεί σήμερα στο βιομηχανικό λιμάνι του Ras Al Khaimah. Ο συνήθως πολύβουος ναυτιλιακός κόμβος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων έχει ακινητοποιηθεί, με τα πλοία δεμένα σιωπηλά. Λίγα μίλια μακριά, εκατοντάδες δεξαμενόπλοια παραμένουν ακινητοποιημένα σε μια θαλάσσια οδό γεμάτη κινδύνους. Όλοι όσοι διέρχονται από το Ras Al Khaimah προς την Αραβική Θάλασσα πρέπει να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ, το πιο επικίνδυνο πέρασμα για τη ναυσιπλοΐα στον κόσμο.

Πριν λίγες ημέρες, δύο δεξαμενόπλοια που κατευθύνονταν προς τα Στενά δέχθηκαν επίθεση από ιρανικούς πυραύλους — ανάμεσά τους και το ελληνόκτητο Zephyros. Το Σάββατο, η Φουτζάιρα, το κύριο πετρελαϊκό λιμάνι των ΗΑΕ στην ανατολική ακτή, έγινε στόχος επιθέσεων με drone.

Αυτά τα γεγονότα αντικατοπτρίζουν τις συνέπειες που βιώνουν τα κράτη του Κόλπου, καθώς παρασύρονται σε έναν πόλεμο που δεν ξεκίνησαν και τον οποίο είχαν προσπαθήσει να αποφύγουν μέσω διπλωματίας. Εδώ και δεκαετίες, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Κατάρ και το Ομάν έχουν παρέχει στους Αμερικανούς στρατιωτικές βάσεις, υποδομές και πρόσβαση στο έδαφός τους, ενώ αποτελούν και μερικούς από τους μεγαλύτερους αγοραστές αμερικανικών όπλων. Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θεωρούνταν ο βασικός στρατιωτικός προστάτης της περιοχής.

Σήμερα, όμως, οι ανησυχίες για αυτή τη σχέση έχουν ενταθεί, καθώς αναλυτές εκτιμούν ότι ο Τραμπ υπονόμευσε σκόπιμα τις προσπάθειες ειρηνικής διπλωματίας υπέρ μιας στρατιωτικής κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή.

Μέση Ανατολή: «Αυτός δεν είναι δικός μας πόλεμος και πρέπει να τελειώσει!»- Σε «κόκκινο πανί» μετατρέπεται ο Ντόναλντ Τραμπ για τις χώρες του Κόλπου γράφει o Guardian

«Η απειλή από το Ιράν έγινε πραγματικότητα μόνο όταν οι ΗΠΑ κήρυξαν τον πόλεμο — το Ιράν δεν πυροβόλησε πρώτο», δηλώνει ο Khaled Almezaini, αναπληρωτής καθηγητής πολιτικής και διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Zayed στο Άμπου Ντάμπι. «Υπάρχει σαφής καταδίκη των Ιρανών, αλλά ταυτόχρονα ένα μήνυμα προς τους Αμερικανούς και τους Ισραηλινούς: πρέπει να βρεθεί τρόπος να τελειώσει αυτή η κατάσταση. Αυτός δεν είναι ο δικός μας πόλεμος».

Τις εβδομάδες πριν από τις επιθέσεις, οι ηγέτες του Κόλπου φιλοξένησαν διαπραγματεύσεις και απηύθυναν επανειλημμένα εκκλήσεις στον Αμερικανό πρόεδρο, επισημαίνοντας τους σοβαρούς κινδύνους για την περιφερειακή ασφάλεια. Παρ’ όλα αυτά, φαίνεται ότι ο Τραμπ προχώρησε στα πλήγματα χωρίς να συμβουλευτεί ή να προειδοποιήσει τους συμμάχους του.

Οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις

Η κλίμακα της ιρανικής εκστρατείας εκδίκησης εξέπληξε πολλούς συμμάχους των ΗΠΑ. Παρά τις διαβεβαιώσεις προς την Τεχεράνη ότι οι βάσεις τους δεν θα χρησιμοποιούνταν σε επιθέσεις, το Ιράν εξαπέλυσε χιλιάδες drones και πυραύλους κατά αεροδρομίων, στρατιωτικών εγκαταστάσεων, διυλιστηρίων, λιμανιών, ξενοδοχείων και γραφείων.

Οι αερομεταφορές στην περιοχή παραμένουν περιορισμένες, προκαλώντας δισεκατομμυριακές απώλειες για τις αεροπορικές εταιρείες. Το Μπαχρέιν αντιμετωπίζει οικονομική πίεση, ενώ η φήμη των ΗΑΕ ως ασφαλούς προορισμού για τουρισμό και ξένες επενδύσεις έχει πληγεί σοβαρά.

Η αναχαίτιση των ιρανικών drones και πυραύλων κοστίζει στις χώρες της περιοχής πάνω από 2 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η κλειστή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ έχει μειώσει σημαντικά τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου — βασική πηγή εσόδων για τις οικονομίες του Κόλπου, με εκτιμώμενες απώλειες από 700 εκατομμύρια έως 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια ημερησίως.

«Τα ΗΑΕ και το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου προσπάθησαν να αποτρέψουν τις ΗΠΑ από την κήρυξη πολέμου, γνωρίζοντας τις συνέπειες», λέει ο Almezaini, υπενθυμίζοντας τις προειδοποιήσεις που είχε εκτοξεύσει νωρίτερα ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών για το ενδεχόμενο κλεισίματος των Στενών. «Και τώρα βλέπουμε αυτό ακριβώς να συμβαίνει».

Η ανισορροπία στη στρατιωτική συνεργασία του Κόλπου με τις ΗΠΑ γίνεται πλέον αδιαμφισβήτητη. Η Allison Minor, διευθύντρια του προγράμματος ολοκλήρωσης της Μέσης Ανατολής στο Atlantic Council, σημειώνει ότι ακόμη και τον Σεπτέμβριο, το Ισραήλ πραγματοποίησε αεροπορικές επιδρομές στο Κατάρ — επίσης σύμμαχο των ΗΠΑ — χωρίς ουσιαστική αντίδραση από την Ουάσιγκτον.

«Το θεμελιώδες ερώτημα είναι αν υπάρχει πραγματική διαβούλευση», καταλήγει η Minor. «Λαμβάνουν τα κράτη του Κόλπου τη συνεργασία και την ασφάλεια που χρειάζονται όταν οι ΗΠΑ αποφασίζουν να εμπλακούν στρατιωτικά στην περιοχή;».