Μέση Ανατολή: Η πανάκριβη αμερικανική αμυντική τεχνολογία αποδείχθηκε η «αχίλλειος πτέρνα» των Αμερικανών στον πόλεμο με το Ιράν-Οι μεγάλες αμερικανικές αμυντικές εταιρείες σπεύδουν τώρα να κατασκευάσουν φθηνότερους πυραύλους

Ο πόλεμος με το Ιράν έφερε στην επιφάνεια ένα πρόβλημα που η αμερικανική αμυντική βιομηχανία δυσκολεύεται πλέον να παρακάμψει: οι ΗΠΑ δεν μπορούν να συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν φθηνά drones και μαζικά κύματα πυραυλικών επιθέσεων επιστρατεύοντας όπλα που κοστίζουν εκατομμύρια δολάρια το ένα.

Μέση Ανατολή: Η πανάκριβη αμερικανική αμυντική τεχνολογία αποδείχθηκε η «αχίλλειος πτέρνα» των Αμερικανών στον πόλεμο με το Ιράν-Οι μεγάλες αμερικανικές αμυντικές εταιρείες σπεύδουν τώρα να κατασκευάσουν φθηνότερους πυραύλους

Lockheed Martin, Boeing, Northrop Grumman και Raytheon επιχειρούν να αλλάξουν εκ βάθρων τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουν και κατασκευάζουν τους πυραύλους τους, την ώρα που το Πεντάγωνο αναζητά παράλληλα λύσεις σε μικρότερες και νεότερες εταιρείες, οι οποίες υπόσχονται όπλα πολύ χαμηλότερου κόστους και ταχύτερη παραγωγή.

Η ανάγκη αυτή έγινε ιδιαίτερα έντονη στη διάρκεια του πεντάμηνου πολέμου με το Ιράν. Τα αποθέματα κρίσιμων αναχαιτιστικών πυραύλων, μεταξύ των οποίων και οι Patriot, βρέθηκαν υπό σημαντική πίεση, αποκαλύπτοντας ένα πρόβλημα που δεν αφορά μόνο το πόσα όπλα μπορούν να παραχθούν, αλλά και το πόσο κοστίζει κάθε αναχαίτιση.

Οι πιο εξελιγμένοι αμερικανικοί πύραυλοι μπορεί να ξεπερνούν τα 4 εκατ. δολάρια ο καθένας, την ώρα που ένα ιρανικό drone Shahed κοστίζει περίπου 30.000 δολάρια. Η αριθμητική είναι απλή, αλλά οι συνέπειές της για τη στρατηγική των ΗΠΑ είναι πολύ πιο σύνθετες.

Η πανάκριβη αμερικανική αμυντική τεχνολογία

Για δεκαετίες, η αμερικανική αμυντική βιομηχανία κινούνταν σχεδόν αντίθετα από τη λογική της οικονομίας κλίμακας. Κάθε νέα γενιά πυραύλων έφερνε πιο εξελιγμένους αισθητήρες, ισχυρότερα συστήματα πρόωσης και μεγαλύτερες δυνατότητες εντοπισμού, παρακολούθησης και καταστροφής στόχων.

Το αποτέλεσμα ήταν όπλα εξαιρετικά υψηλών επιδόσεων, αλλά ταυτόχρονα ακριβά, σύνθετα και δύσκολα στην ταχεία παραγωγή.

Σήμερα, όμως, το ερώτημα αλλάζει. Ένας πύραυλος δεν χρειάζεται απαραίτητα να είναι το τεχνολογικά τελειότερο όπλο του οπλοστασίου εάν απέναντί του έχει ένα drone χαμηλού κόστους. Η αμερικανική στρατηγική αρχίζει έτσι να μετατοπίζεται από το «το καλύτερο δυνατό όπλο» στο «το κατάλληλο όπλο με το χαμηλότερο δυνατό κόστος».

Η αλλαγή αυτή φαίνεται καθαρά στην προσπάθεια της Boeing να μειώσει δραστικά την τιμή ενός από τα ακριβότερα εξαρτήματα ενός πυραύλου: του αισθητήρα που βρίσκεται στο ρύγχος του και αναλαμβάνει να εντοπίσει και να παρακολουθήσει τον στόχο.

Σήμερα, ο συγκεκριμένος αισθητήρας μπορεί να αντιπροσωπεύει σχεδόν το 30% της συνολικής τιμής ενός πυραύλου. Η Boeing αναπτύσσει έναν «ultra low-cost» αισθητήρα, βασισμένο σε εμπορικά διαθέσιμα εξαρτήματα, με στόχο να περιορίσει το ποσοστό αυτό περίπου στο 10% του συνολικού κόστους.

Η εταιρεία έχει ήδη πραγματοποιήσει δοκιμές πτήσης και σχεδιάζει την πρώτη προσπάθεια αναχαίτισης το 2027. Πρόκειται για μια προσέγγιση που δείχνει πώς η αμερικανική βιομηχανία επιχειρεί να ξαναγράψει τους κανόνες της εξίσωσης κόστους-απόδοσης.

Φθηνότεροι πύραυλοι Patriot κατά 50%

Η Lockheed Martin έχει κινηθεί ακόμη πιο επιθετικά προς αυτή την κατεύθυνση, παρουσιάζοντας τον Patriot Advanced Capability-3 Adapted Capability Effector, γνωστό ως PAC-3 ACE.

Ο νέος αναχαιτιστής αναμένεται να κοστίζει περίπου 2 εκατ. δολάρια, δηλαδή λιγότερο από τα μισά σε σχέση με τον προηγμένο PAC-3 Missile Segment Enhancement, η τιμή του οποίου φτάνει περίπου τα 4 εκατ. δολάρια.

Το ACE, ωστόσο, δεν επιχειρεί να διατηρήσει κάθε δυνατότητα του ακριβότερου πυραύλου. Προσφέρει περίπου τα δύο τρίτα των δυνατοτήτων του κορυφαίου μοντέλου, ανάλογα με τον στόχο και την απόσταση. Με άλλα λόγια, η φιλοσοφία του δεν είναι να κάνει τα πάντα, αλλά να κάνει αρκετά από αυτά που χρειάζονται — και να τα κάνει φθηνότερα.

Η Lockheed απλοποιεί παράλληλα ορισμένα εξαρτήματα και εξετάζει τεχνολογίες που δεν απαιτούν από τον αναχαιτιστή να χτυπήσει απευθείας τον στόχο. Αντί για το λεγόμενο direct hit, ο πύραυλος μπορεί να εκραγεί σε αρκετά μικρή απόσταση ώστε το ωστικό κύμα και τα θραύσματα να καταστρέψουν την απειλή.

Η αλλαγή, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η αμερικανική βιομηχανία μπορεί να παράγει φθηνούς πυραύλους από τη μια ημέρα στην άλλη.

Η Lockheed υποστηρίζει ότι το ACE σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε μέσα σε λίγους μήνες. Η πρώτη δοκιμή πτήσης, όμως, αναμένεται στις αρχές του 2028, ενώ η παραγωγή υπολογίζεται ότι θα ξεκινήσει περίπου 18 μήνες αργότερα.

Και ακόμη και με τιμή 2 εκατ. δολαρίων, ο ACE παραμένει πολλαπλάσια ακριβότερος από ένα Shahed. Η διαφορά, επομένως, μειώνεται, αλλά δεν εξαφανίζεται.

Μέση Ανατολή: Η πανάκριβη αμερικανική αμυντική τεχνολογία αποδείχθηκε η «αχίλλειος πτέρνα» των Αμερικανών στον πόλεμο με το Ιράν-Οι μεγάλες αμερικανικές αμυντικές εταιρείες σπεύδουν τώρα να κατασκευάσουν φθηνότερους πυραύλους

Όταν ο πύραυλος δεν είναι πάντα η λύση

Η Northrop Grumman ακολουθεί μια διαφορετική διαδρομή με το Raid Hunter, ένα νέο σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας που βασίζεται σε κατευθυνόμενο πυροβόλο των 50 χιλιοστών.

Η λογική είναι απλή και ιδιαίτερα σημαντική σε μια εποχή μαζικών επιθέσεων: δεν χρειάζεται κάθε εχθρικό αντικείμενο να αντιμετωπίζεται με έναν πανάκριβο αναχαιτιστικό πύραυλο.

Το Raid Hunter σχεδιάζεται ώστε να μπορεί να αντιμετωπίζει ταυτόχρονες επιθέσεις από drones και πυραύλους cruise, μειώνοντας σημαντικά το κόστος ανά καταστροφή στόχου. Σε μια επίθεση κορεσμού, όπου δεκάδες ή και εκατοντάδες απειλές μπορεί να εμφανιστούν σχεδόν ταυτόχρονα, η οικονομία κάθε βολής αποκτά στρατηγική σημασία.

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η Raytheon, θυγατρική της RTX. Την περασμένη εβδομάδα συμφώνησε με τη Voyager Technologies για την παροχή φθηνότερης τεχνολογίας πρόωσης για τον αναχαιτιστή Standard Missile-3.

Παράλληλα, επεκτείνει την παραγωγή του Coyote, ενός οικονομικότερου αναχαιτιστή κατά drones, ο οποίος χρησιμοποιείται ήδη στη Μέση Ανατολή.

Πίσω από όλες αυτές τις κινήσεις βρίσκεται πλέον μια κοινή και δύσκολα αναστρέψιμη διαπίστωση: το κόστος της άμυνας δεν μπορεί να απέχει επ’ αόριστον από το κόστος της επίθεσης.

Εάν ένας αντίπαλος μπορεί να εκτοξεύει διαδοχικά drones αξίας 30.000 ή 50.000 δολαρίων, η χρήση ενός Patriot αξίας εκατομμυρίων για κάθε στόχο δημιουργεί ένα οικονομικό πρόβλημα ακόμη και για τις ΗΠΑ. Η άμυνα μπορεί να κερδίζει κάθε επιμέρους αναχαίτιση και, την ίδια στιγμή, να χάνει σταδιακά τη μάχη της οικονομικής αντοχής.

Νέες μικρότερες αμυντικές εταιρείες αναλαμβάνουν δράση

Γι’ αυτό το Πεντάγωνο πιέζει τις μεγάλες αμυντικές εταιρείες να αλλάξουν ταχύτητα, αλλά ταυτόχρονα ανοίγει τον δρόμο σε μια νέα γενιά κατασκευαστών.

Τους τελευταίους μήνες ανέθεσε συμβάσεις στις Castelion, Anduril Industries, CoAspire και Zone 5, ζητώντας την ταχύτερη ανάπτυξη και δοκιμή αναχαιτιστών που θα προσφέρουν πολύ χαμηλότερο κόστος σε σχέση με τα υπάρχοντα συστήματα.

Η είσοδος αυτών των εταιρειών δεν αποτελεί απλώς μια προσπάθεια να αυξηθεί ο αριθμός των προμηθευτών του αμερικανικού στρατού. Αντανακλά μια ευρύτερη αλλαγή στη φιλοσοφία του Πενταγώνου για το πώς πρέπει να σχεδιάζονται και να παράγονται τα όπλα σε έναν πόλεμο όπου η ποσότητα μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντική με την τεχνολογική υπεροχή.

Δεν είναι πλέον αρκετό ένα όπλο να είναι αποτελεσματικό. Πρέπει να μπορεί να παραχθεί σε μεγάλους αριθμούς, αρκετά γρήγορα ώστε να αναπληρώνει τις απώλειες και αρκετά φθηνά ώστε να χρησιμοποιείται μαζικά χωρίς να εξαντλεί τα αποθέματα.

Αυτό, ίσως, είναι και το δυσκολότερο κομμάτι της αλλαγής.

Οι μεγάλες αμυντικές εταιρείες καλούνται να εγκαταλείψουν, τουλάχιστον για ένα μέρος του οπλοστασίου, μια αντίληψη που κυριάρχησε επί δεκαετίες: ότι κάθε νέα απειλή απαιτεί ένα ακόμη πιο σύνθετο, πιο εξελιγμένο και ακριβότερο όπλο.

Στον κόσμο των drones και των επιθέσεων κορεσμού, η τεχνολογική υπεροχή από μόνη της μπορεί να μην αρκεί. Το ζητούμενο είναι πλέον η ισορροπία ανάμεσα στην ακρίβεια και την ποσότητα, στην αποτελεσματικότητα και την τιμή, στην ικανότητα αναχαίτισης και —κυρίως— στην ικανότητα να συνεχίσεις να αναχαιτίζεις όταν ο πόλεμος διαρκεί περισσότερο απ’ όσο είχαν υπολογίσει οι σχεδιαστές του.