Μέση Ανατολή: Ιράν και Αίγυπτος ανταγωνίζονται για τη δημιουργία ενός «Ισλαμικού ΝΑΤΟ»

Η Μέση Ανατολή διανύει μια περίοδο στρατηγικών ανακατατάξεων, καθώς αραβικές και ισλαμικές χώρες επανεξετάζουν την ανάγκη για περιφερειακή αμυντική συνεργασία, προσανατολιζόμενες προς τη σύσταση μιας στρατιωτικής συμμαχίας ανάλογης με το ΝΑΤΟ.

Μέση Ανατολή: Ιράν και Αίγυπτος ανταγωνίζονται για τη δημιουργία ενός «Ισλαμικού ΝΑΤΟ»

Οι κινήσεις αυτές εκτυλίσσονται σε ένα υπόβαθρο έντονων εντάσεων γύρω από το Ισραήλ, υπό την πίεση των ΗΠΑ και με ενδεχόμενη στήριξη από την Κίνα, καθώς συζητούνται νέοι τρόποι αναδιαμόρφωσης της περιφερειακής ισορροπίας δυνάμεων.

Μετά από δεκαετίες βασισμένες σε παραδοσιακές διπλωματικές προσεγγίσεις, ορισμένα ισλαμικά κράτη επανεξετάζουν βαθιά τις στρατηγικές ασφάλειας και άμυνας, αναζητώντας μέσα που θα εξασφαλίζουν μεγαλύτερη αυτονομία και αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση απειλών.

Οι αλλαγές αυτές συμπίπτουν με μια σειρά στρατιωτικών και πολιτικών κλιμακώσεων, από τη Λωρίδα της Γάζας και τον Λίβανο έως το Ιράν και το Κατάρ, ωθώντας τους ηγέτες των ισλαμικών κρατών να επανεξετάσουν την αποτελεσματικότητα των παραδοσιακών μηχανισμών αποτροπής.

Σε αυτό το πλαίσιο, πραγματοποιήθηκαν πρόσφατες έκτακτες συναντήσεις κορυφής, με πιο αξιοσημείωτη εκείνη μεταξύ των ηγετών του Ιράν και της Αιγύπτου στο Κατάρ, κατά τη διάρκεια επείγουσας αραβικής και ισλαμικής συνόδου. Οι συνομιλίες αυτές οδήγησαν στην πρόταση για τη σύσταση μιας νέας ισλαμικής στρατιωτικής συμμαχίας, που θα λειτουργεί ως κοινό αμυντικό πλαίσιο απέναντι στις αυξανόμενες προκλήσεις ασφαλείας.

Σύμφωνα με το αμερικανικό περιοδικό Newsweek, η Αίγυπτος φιλοδοξεί να αναλάβει ηγετικό ρόλο, βασισμένη στη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του αραβικού κόσμου. Αντίστοιχα, το Ιράν προσπαθεί να επεκτείνει τον κύκλο εταίρων, περιλαμβάνοντας χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Ιράκ, με στόχο τη συλλογική ενίσχυση της αποτροπής απέναντι σε πιθανές μελλοντικές απειλές.

Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η ιδέα δεν είναι εντελώς νέα: στο παρελθόν το Ιράν είχε προτείνει τον σχηματισμό ενός ενιαίου ισλαμικού στρατού, ωστόσο οι περιφερειακές και πολιτικές προκλήσεις είχαν αναστείλει την εφαρμογή της. Οι διπλωμάτες, παράλληλα, προειδοποιούν για την πολυπλοκότητα της υπογραφής ενός επίσημου χάρτη συμμαχίας, αν και οι σημερινές συνθήκες φαίνεται να ευνοούν την προώθησή της περισσότερο από ποτέ.

Αμφισβητείται η αξιοπιστία των ΗΠΑ

Οι πρόσφατες ισραηλινές επιδρομές έχουν εγείρει ερωτήματα για την αξιοπιστία των ΗΠΑ ως εγγυητή της περιφερειακής ασφάλειας. Παρά τη δυσαρέσκεια που εξέφρασε η αμερικανική κυβέρνηση, η απουσία σαφούς καταδίκης ενίσχυσε την ανάγκη σε ορισμένα ισλαμικά κράτη για ένα ανεξάρτητο αμυντικό πλαίσιο, ικανό να διασφαλίσει τα εθνικά και περιφερειακά συμφέροντα χωρίς πλήρη εξάρτηση από τη Δύση.

Μέση Ανατολή: Ιράν και Αίγυπτος ανταγωνίζονται για τη δημιουργία ενός «Ισλαμικού ΝΑΤΟ»

Η μακρόχρονη εξάρτηση από στρατιωτικό εξοπλισμό, δόγμα μάχης, εκπαίδευση και υλικοτεχνική υποστήριξη από τις ΗΠΑ έχει ωθήσει ορισμένες χώρες να στρέψουν το βλέμμα τους προς την Κίνα, η οποία επεκτείνει συνεχώς την παρουσία της στην περιοχή μέσω εταιρειών όπλων, προσφέροντας εναλλακτικές δυνατότητες στρατιωτικής συνεργασίας.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η δημιουργία ενός κοινού αμυντικού συμφώνου μεταξύ ισλαμικών χωρών μπορεί να ανατρέψει την περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων, αλλά θα αντιμετωπίσει σημαντικά εμπόδια.

Μεταβολή των γεωπολιτικών σταθερών

Όπως αναφέρει η Wall Street Journal, η στρατηγική και η ασφάλεια στη Μέση Ανατολή βιώνουν μια σαφή μετατόπιση: ορισμένες χώρες του Κόλπου και αραβικά κράτη εξετάζουν σοβαρά τη δημιουργία μιας κοινής αραβικής δύναμης, αξιοποιώντας την εμπειρία της Αιγύπτου. Αυτή η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο έντονων διαταραχών ασφαλείας σε χώρες όπως η Αίγυπτος, το Ιράκ και τα κράτη του Κόλπου, ενισχύοντας την ανάγκη για κεντρική διοίκηση υπό την εποπτεία Καΐρου και Ριάντ.

Στην αρχική της φάση, η κοινή αραβική δύναμη θα μπορούσε να ξεκινήσει με περίπου 20.000 στρατιώτες, με δυνατότητα επέκτασης σε μια ολοκληρωμένη δύναμη με χερσαία, αεροπορικά και ναυτικά στοιχεία, ικανή να επηρεάσει ουσιαστικά την παγκόσμια στρατιωτική ισορροπία.

Ο Υποστράτηγος Σαμίρ Φάραγκ, στρατηγικός εμπειρογνώμονας από την Αίγυπτο, αποκάλυψε ότι ο πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ ελ-Σίσι είχε ήδη προτείνει την ίδρυση ενός ενιαίου αραβικού στρατού πριν από σχεδόν μια δεκαετία, όραμα που πλέον φαίνεται να αποκτά νέα δυναμική.

Ενωμένη Αραβική Δύναμη: Ισχύς και προοπτικές

Η Global Firepower εκτιμά ότι η σύσταση ενός ενιαίου «Αραβικού Στρατού» θα τον καταστήσει έναν από τους ισχυρότερους στον κόσμο, με δυνατότητες που περιλαμβάνουν:

• Περίπου 4 εκατομμύρια στρατιώτες

• 9.000 πολεμικά αεροσκάφη και 4.000 ελικόπτερα

• 51.000 τεθωρακισμένα οχήματα και 2.600 εκτοξευτές πυραύλων

• 900 πολεμικά πλοία και υποβρύχια

Συνολικά, το συνδυασμένο ΑΕΠ των συμμετεχουσών χωρών φτάνει τα 6 τρισεκατομμύρια δολάρια, καθιστώντας την περιοχή ταυτόχρονα οικονομική και στρατιωτική δύναμη με σημαντική επιρροή στον παγκόσμιο χάρτη.