Μέση Ανατολή: O Νετανιάχου ανατινάζει τις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν-«Σταματήστε κι οι δύο αμέσως τις επιθέσεις» το αυστηρό μήνυμα του Ντόναλντ Τραμπ

Την ώρα που οι διπλωματικές διεργασίες ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη βρίσκονται σε ιδιαίτερα κρίσιμη καμπή, το Ισραήλ εκπέμπει το μήνυμα ότι δεν θεωρεί πως ο κύκλος της αντιπαράθεσης με το Ιράν έχει κλείσει.

Μέση Ανατολή: O Νετανιάχου ανατινάζει τις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν-«Σταματήστε κι οι δύο αμέσως τις επιθέσεις» το αυστηρό μήνυμα του Ντόναλντ Τραμπ

Οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ενισχύουν τις ανησυχίες ότι η προοπτική μιας συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν κινδυνεύει να ναυαγήσει υπό το βάρος της στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Τις προηγούμενες ημέρες, μέσω διαρροών σε αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης εξέφραζαν έντονο προβληματισμό για το ενδεχόμενο ο Μπενιαμίν Νετανιάχου να κινηθεί με τρόπο που θα υπονόμευε τις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη.

Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, ενόψει των πολιτικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει στο εσωτερικό της χώρας του αλλά και υπό τη σκιά των υποθέσεων διαφθοράς που τον ακολουθούν, θα μπορούσε να επιλέξει τη στρατιωτική όξυνση ως μέσο ανατροπής μιας πιθανής διπλωματικής συμφωνίας.

Οι φόβοι αυτοί φαίνεται να επιβεβαιώνονται από τις εξελίξεις των τελευταίων ωρών. Το ερώτημα που κυριαρχεί πλέον στα διπλωματικά και πολιτικά παρασκήνια είναι αν ο Ντόναλντ Τραμπ διαθέτει τόσο τη βούληση όσο και τα μέσα για να επιβάλει περιορισμούς στον Ισραηλινό πρωθυπουργό.

Παρά τις δημόσιες και ιδιωτικές παραινέσεις του Αμερικανού προέδρου να αποφευχθεί οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια κατά της Τεχεράνης, ο Νετανιάχου φέρεται να έδωσε το «πράσινο φως» για νέα πλήγματα. Η απόφαση αυτή οδήγησε σε μια νέα αλληλουχία πυραυλικών και αεροπορικών επιθέσεων από το βράδυ της Κυριακής έως τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας, τινάζοντας στον αέρα την εύθραυστη εκεχειρία που είχε διαμορφωθεί με αμερικανική διαμεσολάβηση και τυπικά ίσχυε από τον Απρίλιο.

Η αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ ήταν άμεση. Στην πρώτη δημόσια τοποθέτησή του μετά την αναζωπύρωση της έντασης, απηύθυνε έκκληση για άμεση παύση των εχθροπραξιών. «Το Ισραήλ και το Ιράν πρέπει να σταματήσουν αμέσως τις επιθέσεις», ήταν η λιτή ανάρτησή του στο Truth Social.

Μέση Ανατολή: O Νετανιάχου ανατινάζει τις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν-«Σταματήστε κι οι δύο αμέσως τις επιθέσεις» το αυστηρό μήνυμα του Ντόναλντ Τραμπ

Το χρονικό της νέας ανάφλεξης

Η νέα κρίση πυροδοτήθηκε όταν το Ισραήλ εξαπέλυσε αεροπορικές επιδρομές στα νότια προάστια της Βηρυτού την Κυριακή. Η Τεχεράνη κατηγόρησε το Τελ Αβίβ ότι παραβίασε ευθέως το πλαίσιο της εκεχειρίας, ενώ η ισραηλινή πλευρά υποστήριξε πως οι επιθέσεις στόχευαν εγκαταστάσεις και υποδομές της Χεζμπολάχ, μετά από καταγγελίες για εκτόξευση ρουκετών προς το βόρειο Ισραήλ.

Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Λιβάνου, οι βομβαρδισμοί έπληξαν δύο διαμερίσματα σε διαφορετικά κτίρια, προκαλώντας τον θάνατο δύο ανθρώπων και αναζωπυρώνοντας τους φόβους για ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση.

Η απάντηση της Τεχεράνης δεν άργησε να έρθει. Την Κυριακή εκτοξεύθηκαν πύραυλοι κατά ισραηλινών στόχων, ενώ στη συνέχεια ακολούθησε νέο κύμα αεροπορικών βομβαρδισμών από το Ισραήλ σε διάφορες περιοχές του Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας Τεχεράνης.

Έκτοτε, οι δύο πλευρές βρίσκονται σε μια διαρκή ανταλλαγή πυρών, με τον κίνδυνο γενικευμένης σύρραξης να παραμένει ορατός. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε μέσω της πλατφόρμας Χ ότι δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη πραγματοποίησαν εκτεταμένες επιχειρήσεις εναντίον «στρατηγικών αμυντικών συστημάτων» στο Ιράν.

Κατά την ίδια ενημέρωση, το Ισραήλ υποστήριξε ότι οι βαλλιστικοί πύραυλοι που εκτοξεύθηκαν από το Ιράν αναχαιτίστηκαν επιτυχώς χωρίς να υπάρξουν τραυματισμοί. Παράλληλα, επιβεβαίωσε πλήγματα σε στόχους στις κεντρικές και δυτικές περιοχές της χώρας. Την ίδια στιγμή, ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδιδαν πληροφορίες για ισχυρές εκρήξεις στην Τεχεράνη, το Ισφαχάν, το Καράτζ και την Ταμπρίζ.

Το ρήγμα Τραμπ – Νετανιάχου βαθαίνει

Η νέα κλιμάκωση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς σημειώνεται λίγες μόλις ώρες μετά τις εκκλήσεις του Ντόναλντ Τραμπ προς τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να αποφύγει στρατιωτικά χτυπήματα κατά του Ιράν.

Η επιλογή του Ισραηλινού πρωθυπουργού να κινηθεί αντίθετα από τις αμερικανικές προτροπές ερμηνεύεται από αρκετούς αναλυτές ως ένδειξη βαθύτερων διαφωνιών μεταξύ των δύο ηγετών. Πρόκειται για μια εξέλιξη που καταδεικνύει ότι η παραδοσιακά στενή σχέση Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ περνά μια περίοδο δοκιμασίας.

Υπενθυμίζεται ότι μόλις την περασμένη εβδομάδα ο Τραμπ είχε εκφράσει δημόσια τη δυσαρέσκειά του για τις συνεχιζόμενες ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο. Σύμφωνα με πληροφορίες, σε ιδιωτική τηλεφωνική επικοινωνία φέρεται να χαρακτήρισε τον Νετανιάχου «τρελό» και «αχάριστο», εκφράζοντας την πεποίθηση ότι οι ενέργειές του υπονομεύουν τις αμερικανικές προσπάθειες προσέγγισης με το Ιράν.

«Αν δεν υπήρχα εγώ θα ήσουν φυλακή», φέρεται να του είπε, με μια σαφή αναφορά στις υποθέσεις διαφθοράς που αντιμετωπίζει ο Νετανιάχου στο εσωτερικό του Ισραήλ.

Μιλώντας στους Financial Times την Κυριακή, επέμεινε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός «δεν έχει άλλη επιλογή» από το να αποδεχθεί μια συμφωνία με το Ιράν. «Εγώ παίρνω όλες τις αποφάσεις. Εκείνος δεν αποφασίζει», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Τεχεράνη: Οι ΗΠΑ φέρουν ευθύνη για την κλιμάκωση

Η ιρανική πλευρά, από την πλευρά της, επιχείρησε να μεταφέρει το βάρος της ευθύνης στην Ουάσινγκτον. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, υποστήριξε ότι οι πρόσφατες εξελίξεις δεν μπορούν να διαχωριστούν από την αμερικανική πολιτική στην περιοχή.

«Οι ενέργειες του σιωνιστικού καθεστώτος στην περιοχή δεν μπορούν να εξεταστούν ανεξάρτητα από τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Μπαγκαεΐ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου. «Κανείς δεν πιστεύει ότι το ισραηλινό καθεστώς θα προχωρούσε σε οποιαδήποτε ενέργεια χωρίς συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες», ανέφερε. «Οι ΗΠΑ φέρουν ευθύνη για την επιθετικότητα του ισραηλινού καθεστώτος και θα είναι επίσης υπεύθυνες για τις συνέπειες οποιασδήποτε περαιτέρω κλιμάκωσης».

Μπορεί ο Τραμπ να βάλει «λουρί» στον Νετανιάχου;

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται πλέον η δυνατότητα της Ουάσινγκτον να επηρεάσει ουσιαστικά τις αποφάσεις του Ισραήλ.

Ο Φουάντ Ιζαντί, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, μιλώντας στο Al Jazeera, υποστήριξε ότι ο Νετανιάχου δεν επιθυμεί την επιτυχία οποιασδήποτε συμφωνίας ανάμεσα σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν και ότι η στρατηγική του είναι προσανατολισμένη στη διατήρηση της έντασης.

Οι Ισραηλινοί είναι ένας «προβλέψιμος αντίπαλος», καθώς «δεν τους αρέσει η ειρήνη», δήλωσε ο Ιζαντί, συνδέοντας παράλληλα τις στρατιωτικές επιλογές του Ισραηλινού πρωθυπουργού με τα σοβαρά νομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει στο εσωτερικό της χώρας.

«Έχει αναβάλει τις εμφανίσεις του στο δικαστήριο εξαιτίας των πολέμων», ανέφερε, υπενθυμίζοντας επίσης ότι αργότερα μέσα στη χρονιά αναμένονται εκλογές στο Ισραήλ.

«Ήταν απολύτως προβλέψιμο ότι ήθελε να εκτροχιάσει και να σαμποτάρει αυτές τις ειρηνευτικές συνομιλίες και, μέχρι στιγμής, το έχει πετύχει», δήλωσε ο Ιζαντί στο Al Jazeera. Όπως είπε, το ερώτημα που θέτουν πολλοί είναι: «Γιατί το Ιράν έπεσε στην παγίδα αυτού του σχεδίου του Νετανιάχου;»

Ο ίδιος απάντησε ότι «οι Ιρανοί δεν επιθυμούν μια συμφωνία ειρήνης ή μια εκεχειρία ισραηλινού τύπου, όπου υπάρχει εκεχειρία στα χαρτιά αλλά δέχεσαι επιθέσεις καθημερινά». Κατά τον Ιζαντί, εναπόκειται πλέον στον πρόεδρο Τραμπ να «βάλει λουρί» στον Νετανιάχου και να επιβάλει μια πραγματική εκεχειρία.

Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό: πόση πραγματική επιρροή εξακολουθούν να διαθέτουν οι Ηνωμένες Πολιτείες απέναντι σε έναν σύμμαχο που εμφανίζεται διατεθειμένος να αγνοήσει ακόμη και τις πιο ξεκάθαρες παραινέσεις της Ουάσινγκτον;

Σε κάθε περίπτωση, οι τελευταίες εξελίξεις απομακρύνουν το ενδεχόμενο άμεσης διπλωματικής αποκλιμάκωσης και έρχονται σε αντίθεση με την αισιοδοξία που εξέφραζε πρόσφατα ο Ντόναλντ Τραμπ για επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Όπως επισημαίνουν αναλυτές στο Al Jazeera, «πολλοί Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν επιθυμούν την επαναφορά των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων σε μια ανοιχτή πολεμική σύγκρουση με το Ιράν».

Και όσο η διπλωματία υποχωρεί μπροστά στους πυραύλους, τόσο η προοπτική μιας νέας, ευρύτερης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή μοιάζει να επανέρχεται απειλητικά στο προσκήνιο.