Μπουρλότο σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο από την Τουρκία με νέα προκλητική επιστολή στον ΟΗΕ: Η Άγκυρα επαναφέρει τη «Γαλάζια Πατρίδα», υπερασπίζεται το Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο και αμφισβητεί ευθέως την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδος παρά τα… «ήρεμα νερά»

Σε νέα κλιμάκωση της διπλωματικής της στρατηγικής προχώρησε η Τουρκία, αποστέλλοντας επιστολή στον ΟΗΕ με ημερομηνία 16 Φεβρουαρίου, στην οποία επαναδιατυπώνει τις πάγιες θέσεις της περί «Γαλάζιας Πατρίδας» και υπερασπίζεται τη νομιμότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου. Η κίνηση αυτή έρχεται μόλις λίγες ημέρες μετά τη συνάντηση του Κυριάκος Μητσοτάκης με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, όπου είχε διατυπωθεί η πρόθεση διατήρησης ήπιου κλίματος στις διμερείς σχέσεις.

Επιμονή στη «Γαλάζια Πατρίδα» και στο τουρκολιβυκό μνημόνιο

Η επιστολή, που κατατέθηκε από τον μόνιμο αντιπρόσωπο της Τουρκίας στον ΟΗΕ, Αχμέτ Γιλντίζ, επαναλαμβάνει ότι η Άγκυρα έχει ήδη κοινοποιήσει στα Ηνωμένα Έθνη τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας της στην Ανατολική Μεσόγειο, επικαλούμενη –όπως αναφέρει– τα «ipso facto και ab initio» κυριαρχικά της δικαιώματα.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο Μνημόνιο Κατανόησης Τουρκίας–Λιβύης της 27ης Νοεμβρίου 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, το οποίο, σύμφωνα με την Άγκυρα, έχει τεθεί σε ισχύ μετά την επικύρωσή του και έχει καταχωριστεί κανονικά στη Γραμματεία του ΟΗΕ βάσει του άρθρου 102 του Χάρτη. Παράλληλα, υποστηρίζεται ότι και τα μεταγενέστερα μνημόνια συνεργασίας με τη Λιβύη, συμπεριλαμβανομένων συμφωνιών στον τομέα των υδρογονανθράκων, είναι απολύτως έγκυρα και συμβατά με το διεθνές δίκαιο.

Αμφισβήτηση των δικαιωμάτων των νησιών

Στην επιστολή επαναλαμβάνεται η τουρκική θέση ότι τα νησιά δεν διαθέτουν αυτομάτως πλήρη επήρεια σε θαλάσσιες ζώνες, ιδίως όταν –κατά την τουρκική ερμηνεία– η γεωγραφική τους θέση «στρεβλώνει» μια δίκαιη οριοθέτηση. Γίνεται επίκληση διεθνών δικαστικών αποφάσεων, όπως υποθέσεις ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου, για να υποστηριχθεί ότι η αρχή της ισότητας και της δίκαιης λύσης υπερισχύει της αυτόματης αναγνώρισης πλήρους θαλάσσιας δικαιοδοσίας στα νησιά.

Η Άγκυρα κατηγορεί την Ελλάδα για «επιλεκτική ερμηνεία» του Δικαίου της Θάλασσας και για υπερβολικές αξιώσεις σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, υποστηρίζοντας ότι δεν μπορεί να θεμελιώνει διεθνείς διεκδικήσεις στη βάση της εσωτερικής της νομοθεσίας.

Στο στόχαστρο και ο ελληνικός Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που ανακοίνωσε η Αθήνα τον Απρίλιο του 2025. Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι ορισμένες από τις περιοχές που περιλαμβάνονται σε αυτόν παραβιάζουν, κατά την άποψή της, θαλάσσιες ζώνες τουρκικής δικαιοδοσίας τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Παράλληλα, η Τουρκία επαναλαμβάνει ότι θεωρεί «άκυρη» τη συμφωνία Ελλάδας–Αιγύπτου του 2020 για την οριοθέτηση ΑΟΖ, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει την τουρκική υφαλοκρηπίδα.

Κυπριακό και πολιτικό μήνυμα

Στο σκέλος που αφορά το Κυπριακό, η Άγκυρα επαναδιατυπώνει τη θέση ότι δεν υπάρχει ενιαία αρχή που να εκπροσωπεί από κοινού Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους, αμφισβητώντας την αποκλειστική διεθνή εκπροσώπηση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Παρά τη σκληρή επιχειρηματολογία, η επιστολή καταλήγει με αναφορά στη Διακήρυξη των Αθηνών του Δεκεμβρίου 2023, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία παραμένει προσηλωμένη στον διάλογο και στην επίλυση διαφορών μέσω ειρηνικών μέσων, όπως προβλέπει ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών.

Ωστόσο, η ουσία της παρέμβασης δείχνει ότι, παρά τη ρητορική περί «ήρεμων νερών», η Άγκυρα επιμένει στις βασικές γεωπολιτικές της θέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, διατηρώντας ανοιχτό ένα σύνθετο και ευαίσθητο μέτωπο με την Αθήνα σε επίπεδο διεθνούς νομιμότητας και θαλάσσιας οριοθέτησης.