New York Times: Πόσο εφικτή είναι η «απεξάρτηση» της Ευρώπης από τις ΗΠΑ: ‘Ενα δύσκολο και μάλλον απίθανο σενάριο

Μια ανάλυση των New York Times προσπαθεί να ρίξει φως στις στρατηγικές συζητήσεις των ευρωπαίων ηγετών απέναντι στην απρόβλεπτη πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ.

New York Times: Πόσο εφικτή είναι η «απεξάρτηση» της Ευρώπης από τις ΗΠΑ: ‘Ενα δύσκολο και μάλλον απίθανο σενάριο

Μετά την πρόσφατη έκρηξη απειλών από τον Τραμπ προς την Ευρώπη, οι οποίες περιλάμβαναν οικονομικές πιέσεις, προσβολές κατά πολιτικών ηγετών και υπονόμευση κοινών αξιών, οι ευρωπαίοι ηγέτες συγκεντρώθηκαν για ένα έκτακτο δείπνο στις Βρυξέλλες, με στόχο να συζητήσουν τις επακόλουθες επιπτώσεις και να χαράξουν στρατηγική.

Καθώς τα πιάτα που σερβιρίστηκαν – κοτόπουλο supreme και παραδοσιακά γαλλικά εδέσματα – παρέμεναν κομψά και διακριτικά, οι συζητήσεις ήταν έντονες και περίπλοκες. Το κεντρικό ερώτημα ήταν: Πώς μπορεί η Ευρώπη να αντιμετωπίσει την κλιμακούμενη ένταση στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ, η οποία κορυφώθηκε με την εμμονική επιδίωξη του Τραμπ να αποκτήσει τη Γροιλανδία;

Η ιταλίδα πρωθυπουργός Τζιόρτζια Μελόνι, γνωστή για τη συγγένεια θέσεων με τον Τραμπ, προέτρεψε για συνέχιση του διαλόγου με την Ουάσινγκτον. Αντίθετα, ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς τόνισε την ανάγκη άμεσων μέτρων για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανάπτυξης και τη μείωση της εξάρτησης από την αμερικανική οικονομία. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, επεσήμανε ότι η Ευρώπη πρέπει να δείξει αποφασιστικότητα, ώστε να κερδίσει τον σεβασμό του Τραμπ.

Οι συζητήσεις συνεχίστηκαν μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, καταλήγοντας σε έναν «οδηγό» αντιμετώπισης των ασταθών πολιτικών της κυβέρνησης Τραμπ, σύμφωνα με αξιωματούχους και δηλώσεις των ηγετών.

Το σχέδιο δράσης
Η στρατηγική των ευρωπαίων περιλαμβάνει ψυχραιμία απέναντι σε μελλοντικές προκλήσεις, απειλές αντίποινων μέσω δασμών και, ταυτόχρονα, ενίσχυση της στρατιωτικής και οικονομικής αυτονομίας. Παρά την τολμηρή ρητορική, η εφαρμογή παραμένει δύσκολη λόγω κατακερματισμένων χρηματοπιστωτικών συστημάτων και χρονοβόρων διαδικασιών λήψης αποφάσεων.

Στόχος είναι βραχυπρόθεσμα η διατήρηση της ηρεμίας του Τραμπ μέσω ενίσχυσης της ασφάλειας στην Αρκτική και μακροπρόθεσμα η διαφοροποίηση των εμπορικών σχέσεων, η ενίσχυση των ένοπλων δυνάμεων και η μείωση της εξάρτησης από αμερικανική τεχνολογία. Ωστόσο, η ταχεία στρατιωτική αυτονομία παραμένει όνειρο, με τα μέτρα να απαιτούν δεκαετίες σχεδιασμού.

Ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ Ντε Βέβερ τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση συχνά παρασύρεται από εξωτερικούς παράγοντες και δεν αξιοποιεί πλήρως τα πλεονεκτήματά της.

New York Times: Πόσο εφικτή είναι η «απεξάρτηση» της Ευρώπης από τις ΗΠΑ: ‘Ενα δύσκολο και μάλλον απίθανο σενάριο

Ενίσχυση της στρατηγικής ανεξαρτησίας
Η γερμανική και ιταλική κυβέρνηση συνέταξαν κοινό έγγραφο πολιτικής, υπογραμμίζοντας την ανάγκη μείωσης των κανονιστικών ρυθμίσεων και τόνωσης των επενδύσεων. Το έγγραφο περιλαμβάνει προτάσεις για τη δημιουργία ενιαίας κεφαλαιαγοράς και πανευρωπαϊκού χρηματιστηρίου, καθώς και για μεγαλύτερη ταχύτητα και εστίαση στη διαφοροποίηση των σχέσεων με τις ΗΠΑ.

Το εμπορικό «όπλο»
Στο πεδίο του εμπορίου, η Ευρώπη υπέγραψε συμφωνία με την Ινδία, ανοίγοντας νέες αγορές και μειώνοντας την εξάρτηση από τις ΗΠΑ. Παράλληλα, εξετάζεται η απεξάρτηση από ημιαγωγούς, σπάνιες γαίες και αμερικανικά όπλα, ώστε να αυξηθεί η διαπραγματευτική ισχύς απέναντι στις δασμολογικές απειλές των ΗΠΑ.

Στρατιωτική αυτονομία και Αρκτική
Οι απειλές του Τραμπ για τη Γροιλανδία επισπεύδουν τις συζητήσεις για στρατιωτική αυτονομία. Η Δανία και η Γερμανία προγραμματίζουν πλήρη αμυντική αυτοδυναμία έως το 2030. Παράλληλα, η ΕΕ προχωρά σε χρηματοδοτήσεις δισεκατομμυρίων για τη βελτίωση στρατιωτικών υποδομών.

Η προτεινόμενη επιχείρηση Arctic Sentry, υπό την ηγεσία του ΝΑΤΟ, θα εστιάζει στην προστασία της Αρκτικής και την επιτήρηση μέσω drones. Οι χώρες επεκτείνουν στρατιωτικές δραστηριότητες και συνεργασίες, με Σουηδία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο να προσαρμόζουν δυνάμεις για την περιοχή.

Η απόσταση λόγων και πράξεων
Παρ’ όλα αυτά, η έντονη δραστηριότητα στην Αρκτική παραμένει σε μεγάλο βαθμό θεωρητική. Οι διαφωνίες εντός ΝΑΤΟ, όπως η στάση του Καναδά και οι γεωπολιτικές ανησυχίες, καθυστερούν τις αποφάσεις. Όπως επισημαίνει ο στρατηγός Karel Rehka, «Δεν θέλουμε να στείλουμε λάθος μηνύματα σε κανέναν πιθανό αντίπαλο».

Η  Ουκρανία ως προτεραιότητα
Παράλληλα, ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες θεωρούν πιο επείγουσα την υποστήριξη της Ουκρανίας έναντι της Ρωσίας, παρά τη διαχείριση της κρίσης της Γροιλανδίας. Η Πολωνία και οι χώρες της Βαλτικής δίνουν προτεραιότητα στο Κίεβο, περιορίζοντας τη δυνατότητα άμεσης αντιπαράθεσης με τον Τραμπ.

Σε κάθε περίπτωση, η ευρωπαϊκή στρατηγική παραμένει υπομονετική, περιμένοντας την επόμενη κίνηση της Ουάσινγκτον. Η Δανία και η Γροιλανδία αναμένουν πρόταση που θα επιτρέπει αυξημένη αμερικανική παρουσία χωρίς μεταβίβαση κυριότητας, γεγονός που θα προσφέρει ένα σαφές κίνητρο χωρίς επικίνδυνες υποχωρήσεις.