Ντινάμο Ζάγκρεμπ: Όταν οι χούλιγκάνς της «προκάλεσαν» τον εμφύλιο της Γιουγκοσλαβίας σε ντέρμπι με τον Ερυθρό Αστέρα

Στην Γιουγκοσλαβία μετά τον Τίτο εντοπίζονται οι πρώτες ρίζες του οπαδικού «κινήματος» της Ντιναμό Ζάγκρεμπ, που εξέλαβε τη δεκαετία του ‘90 έντονο εθνικιστικό πρόσημο υιοθετώντας μορφές ακραίας βίας, με αποτέλεσμα την επιτάχυνση του διαμελισμού της πρώην ενωμένης Γιουγκοσλαβίας.

Καταλυτικό για τα όσα ακολούθησαν στην πάλαι ποτέ κραταιά σοσιαλιστική ομοσπονδία αποτέλεσε το ματς στο «Μαξιμίρ» στο Ζάγκρεμπ, στην ιστορική έδρα της Ντιναμό, όπου διαδραματίστηκε, κατά ορισμένους, στις 13 Μαΐου του 1990 ένα από τα πρώτα επεισόδια του εμφυλίου που ακολούθησε, γράφοντας τίτλους τέλους στο μεταπολεμικό μωσαϊκό του Τίτο.

Είχαν προηγηθεί τέσσερα χρόνια από την ίδρυση των «Bad Blue Boys» στις 17 Μαρτίου του 1986, της πλέον σκληροπυρηνικής πτέρυγας της Ντιναμό, αθροίζοντας στα ιδρυτικά μέλη της ακραία στοιχεία από όλο το Ζάγκρεμπ, τα οποία ένωνε ο …. Σον Πεν και η ερμηνεία του στην ταινία «Bad Boys», δίνοντας όνομα και υπόσταση στην πλεον αμφιλεγόμενη οπαδική ομάδα. Έμπλεα εθνικιστικών φρονημάτων, ωστόσο, τα μέλη των «Bad Blue Boys» στήριζαν ανοιχτά από τις πρώτες ημέρες της οργάνωσης τους τον Φράνιο Τούτζμαν, στη συνέχεια πρώτο Πρόεδρο της Κροατίας, ο οποίος ήταν συχνός θαμώνας του «Μαξιμίρ», καθώς καθόταν στο πέταλο, σημείο συνάθροισης των πλέον σκληρών οπαδών της ομάδας.

Στο ίδιο γήπεδο, εισήλθε στις 13 Μαΐου 1990 ο Ερυθρός Αστέρας Βελιγραδίου για το μεγάλο ντέρμπι του πρωταθλήματος, σε έναν αγώνα που σηματοδότησε το τέλος του status quo της Γιουγκοσλαβίας όπως εξελίχθηκε, ενώ σημαδεύτηκε από πρωτοφανή επεισόδια, με απολογισμό τουλάχιστον 60 τραυματίες.

Τα επεισόδια, ωστόσο, δεν περίμεναν το σφύριγμα έναρξης του αγώνα, καθώς στην Κροατία είχαν αφιχθεί 3.000 περίπου οπαδοί του Ερυθρού Αστέρα, με την ένταση να μεταφέρεται στους δρόμους της πρωτεύουσας. «Καλωσορίζοντας» τους επισκέπτες, οι «Bad Blue Boys» φώναζαν εθνικιστικά συνθήματα και τραγουδούσαν στίχους, όπως: «το Ζάγκρεμπ είναι Κροατία, Σέρβοι είστε σε ξένη χώρα», στα οποία οι Σέρβοι οπαδοί απαντούσαν λέγοντας πως «το Ζάγκρεμπ είναι σερβικό, Τούτζμαν θα σε σκοτώσουμε».

Η ατμόσφαιρα μύριζε μπαρούτι, με δεδομένο ότι το ματς συνέπεσε με την νίκη του συνδυασμού «Ανεξαρτησία στην Κροατία» του Φράνιο Τούτζμαν μια βδομάδα πριν, δίνοντας νέα ώθηση στα σχέδια των Κροατών. Έτσι, οι διαπληκτισμοί άρχισαν στα σοκάκια της πόλης και επανήλθαν με μεγαλύτερη ένταση μέσα στο γήπεδο, όταν οι οπαδοί του Ερυθρού Αστέρα άρχισαν να σπάζουν και να εκσφενδονίζουν εκατοντάδες καθίσματα. Τους ακολουθούν γρήγορα οι οπαδοί της Ντιναμό, για να ακολουθήσουν μάχες σώμα με σώμα στις κερκίδες. Οι ποδοσφαιριστές, που είχαν βγει για ζέσταμα, παρακολουθούν αποσβολωμένοι τα όσα γίνονται στα διαζώματα και επιστρέφουν στα αποδυτήρια.

Δεν περνά πολύς χρόνος και οι οργανωμένοι οπαδοί αμφοτέρων γηπεδούχων και φιλοξενούμενων εισβάλλουν στον αγωνιστικό χώρο, όπου εκτυλίσσονται άγρια επεισόδια με καρέκλες, πέτρες και πλαστικές σφαίρες. Η κορύφωση της έντασης, όμως, έρχεται τη στιγμή που ένας αστυνομικός χτυπά με το γκλομπ του οπαδό της Ντινάμο προκαλώντας την αντίδραση του 20χρονου Ζβόνιμιρ Μπόμπαν. Ο τελευταίος υπήρξε το ανερχόμενο αστέρι της Ντιναμό και αναδείχθηκε έκτοτε σε λαϊκό ήρωα της Κροατίας.

Σύμβολα των Ουστάσι

Τριάντα τρία χρόνια μετά τον αγώνα με τον Ερυθρό Αστέρα στο «Μαξιμίρ», η δράση των «Bad Blue Boys» ως «οπαδικού στρατού» προβληματίζει την ευρωπαϊκή ποδοσφαιρική οικογένεια, καθώς τα χαρακτηριστικά και η οργάνωση των σκληροπυρηνικών μελών τους υπερβαίνουν κατά πολύ τα ειωθότα, ενώ τα μέλη της οπαδικής οργάνωσης δεν κρύβουν τα ακροδεξιά φρονήματά τους, χρησιμοποιώντας σύμβολα των Ουστάσι, της εθνικιστικής πολιτοφυλακής που συνεργάστηκε με τις δυνάμεις των Γερμανών Ναζί και των φασιστών της Ιταλίας, στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Εμπνευστής για τους «Bad Blue Boys» θεωρείται ο Άντε Πάβελιτς, ηγετική μορφή των Κροατών που συνεργάστηκαν με τους Γερμανούς και τους Ιταλούς φασίστες ως ιδρυτής των Ουστάσι, την μορφή του οποίου, όπως και του Αδόλφου Χίτλερ, αντίκρισαν στους τοίχους Κροάτες αστυνομικοί σε έφοδο τους το 2018 στα γραφεία των «Bad Blue Boys», όπου κατέσχεσαν όπλα, πυρομαχικά και πυροτεχνήματα.