Ντιοσδάδο Καμπέγιο: Αυτός είναι ο «αόρατος δικτάτορας» που κυβερνά τη Βενεζουέλα μετά τη σύλληψη του Μαδούρο

Ο ισχυρός άνδρας του υπουργείου Εσωτερικών, με τον έλεγχο των μυστικών υπηρεσιών και των μηχανισμών καταστολής, αναδεικνύεται στον πραγματικό πυλώνα του καθεστώτος μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο.

Ντιοσδάδο Καμπέγιο: Αυτός είναι ο «αόρατος δικτάτορας» που κυβερνά τη Βενεζουέλα μετά τη σύλληψη του Μαδούρο

Ο Μαδούρο μπορεί να βρίσκεται εκτός πολιτικού παιχνιδιού, ωστόσο το σύστημα εξουσίας που οικοδόμησε παραμένει στη θέση του. Οι στενότεροι συνεργάτες του εξακολουθούν να κρατούν τα ηνία σε μια χώρα με τεράστια ενεργειακά αποθέματα και στρατηγική σημασία.

Η σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας από τις Ηνωμένες Πολιτείες, μια κίνηση που ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε «εντυπωσιακή και ισχυρή», δημιούργησε ένα πολιτικό κενό και έντονη αβεβαιότητα γύρω από το ποιος ασκεί πλέον την πραγματική εξουσία στο Καράκας.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι η αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες, μέλος του σκληρού πυρήνα της κυβέρνησης, ορκίστηκε αμέσως μετά τη σύλληψη Μαδούρο και είχε επαφές με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, γεγονός που τροφοδότησε σενάρια περί μεταβατικής προεδρίας.

Τυπικά, το Σύνταγμα της Βενεζουέλας προβλέπει ότι η Ροντρίγκες αναλαμβάνει υπηρεσιακή πρόεδρος σε περίπτωση απουσίας του Μαδούρο, κάτι που επικύρωσε και απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου το βράδυ του Σαββάτου.

Ωστόσο, λίγες ώρες αργότερα, η ίδια εμφανίστηκε στη δημόσια τηλεόραση πλαισιωμένη από τον αδελφό της και πρόεδρο της Εθνοσυνέλευσης Χόρχε Ροντρίγκες, τον υπουργό Εσωτερικών Ντιοσδάδο Καμπέγιο και τον υπουργό Άμυνας Βλαντίμιρ Παντρίνο Λόπες. Με κοινό μήνυμα, υπογράμμισαν ότι ο Μαδούρο παραμένει ο μοναδικός και νόμιμος πρόεδρος της χώρας.

Η εικόνα αυτή κατέδειξε πως ο στενός κύκλος εξουσίας γύρω από τον Μαδούρο παραμένει συμπαγής, τουλάχιστον σε επίπεδο δημόσιας στάσης, στέλνοντας μήνυμα συνέχειας και αποτροπής κάθε εσωτερικής αμφισβήτησης.

Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ απέκλεισε το ενδεχόμενο στήριξης της ηγέτιδας της αντιπολίτευσης και νομπελίστριας Ειρήνης, Μαρίας Κορίνα Ματσάδο, υποστηρίζοντας ότι δεν διαθέτει επαρκή εσωτερική υποστήριξη. Η Ματσάδο είχε αποκλειστεί από τις προεδρικές εκλογές του 2024, με διεθνείς παρατηρητές να αναφέρουν ότι ο αντικαταστάτης της επικράτησε καθαρά, παρά την επίσημη ανακοίνωση νίκης από το καθεστώς Μαδούρο.

Ένα καθεστώς ισορροπιών μεταξύ πολιτικής και στρατού

Εδώ και πάνω από δέκα χρόνια, η πραγματική εξουσία στη Βενεζουέλα συγκεντρώνεται σε έναν περιορισμένο κύκλο πολιτικών και στρατιωτικών αξιωματούχων. Το σύστημα αυτό στηρίζεται σε δίκτυα πιστότητας, εκτεταμένη παρακολούθηση και βαθιά διαφθορά, σύμφωνα με αναλυτές και δυτικούς αξιωματούχους.

Ντιοσδάδο Καμπέγιο: Αυτός είναι ο «αόρατος δικτάτορας» που κυβερνά τη Βενεζουέλα μετά τη σύλληψη του Μαδούρο

Στην κορυφή, διατηρείται μια εύθραυστη ισορροπία: από τη μία πλευρά η πολιτική πτέρυγα, με τη Ντέλσι και τον Χόρχε Ροντρίγκες, και από την άλλη η στρατιωτική, με τον Παντρίνο και κυρίως τον Ντιοσδάδο Καμπέγιο. Ο καθένας διαθέτει αυτόνομα δίκτυα επιρροής και συμφέροντα, καθιστώντας την αποδόμηση του καθεστώτος εξαιρετικά περίπλοκη.

Όπως επισημαίνουν πρώην και νυν Αμερικανοί αξιωματούχοι, η απομάκρυνση ενός προσώπου – ακόμη και του ίδιου του Μαδούρο – δεν αρκεί για να αλλάξει το σύστημα. «Χρειάζεται συντονισμένη μετατόπιση πολλών κέντρων εξουσίας ταυτόχρονα», ανέφερε πρώην αξιωματούχος που συμμετείχε σε ποινικές έρευνες για τη Βενεζουέλα.

Ο ρόλος-κλειδί του Ντιοσδάδο Καμπέγιο

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί ο Ντιοσδάδο Καμπέγιο, ο οποίος ασκεί καθοριστική επιρροή στον στρατό και στις πολιτικές και στρατιωτικές υπηρεσίες αντικατασκοπείας. Οι υπηρεσίες αυτές διεξάγουν συστηματική εσωτερική καταστολή, με τον ΟΗΕ να έχει τεκμηριώσει εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας από τη SEBIN και τη στρατιωτική DGCIM.

«Όλα τα βλέμματα στρέφονται πλέον στον Καμπέγιο», σημειώνει ο αναλυτής Χοσέ Γκαρσία. «Είναι ο πιο ιδεολογικά ακραίος, βίαιος και απρόβλεπτος παράγοντας του καθεστώτος».

Πρώην κρατούμενοι έχουν περιγράψει στο Reuters φρικτές πρακτικές βασανιστηρίων, από ηλεκτροσόκ μέχρι εικονικούς πνιγμούς και σεξουαλική κακοποίηση, σε μυστικές εγκαταστάσεις της DGCIM. «Θέλουν να αισθάνεσαι μικρός και ανίσχυρος», ανέφερε πρώην πράκτορας που συνελήφθη το 2020 με κατηγορίες προδοσίας.

Τις τελευταίες εβδομάδες, εν μέσω της μεγαλύτερης αμερικανικής στρατιωτικής ενίσχυσης στη Λατινική Αμερική εδώ και δεκαετίες, ο Καμπέγιο εμφανίστηκε επανειλημμένα στη δημόσια τηλεόραση, καλώντας τις υπηρεσίες ασφαλείας να «συλλάβουν τους τρομοκράτες» και προειδοποιώντας ότι καμία απόκλιση δεν θα μείνει ατιμώρητη. Το Σάββατο, εμφανίστηκε με αλεξίσφαιρο γιλέκο και κράνος, περιστοιχισμένος από βαριά οπλισμένους φρουρούς.

Παράλληλα, διατηρεί στενές σχέσεις με φιλοκυβερνητικές πολιτοφυλακές, κυρίως τα διαβόητα colectivos – ένοπλες ομάδες πολιτών που δρουν με μοτοσικλέτες και χρησιμοποιούνται για εκφοβισμό και καταστολή.

Αν και ο στρατός υπάγεται επισήμως στον υπουργό Άμυνας Παντρίνο, ο Καμπέγιο ασκεί επιρροή σε κρίσιμα τμήματά του. Η Βενεζουέλα διαθέτει περίπου 2.000 στρατηγούς και ναυάρχους, αναλογία πρωτοφανή διεθνώς. Πολλοί εξ αυτών ελέγχουν τη διανομή τροφίμων, πρώτων υλών και την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία PDVSA, ενώ συμμετέχουν και σε διοικητικά συμβούλια ιδιωτικών επιχειρήσεων.

Πέρα από τα επίσημα συμβόλαια, στρατιωτικοί αξιωματούχοι φέρονται να εμπλέκονται και σε παράνομες δραστηριότητες, σύμφωνα με αυτομόλους και Αμερικανούς ερευνητές. Έγγραφα της αντιπολίτευσης δείχνουν ότι διοικητές προσκείμενοι στον Καμπέγιο και τον Παντρίνο έχουν τοποθετηθεί σε στρατηγικές ταξιαρχίες κατά μήκος των συνόρων και σε βασικούς βιομηχανικούς κόμβους, οι οποίοι συμπίπτουν με διαδρομές λαθρεμπορίου.

Κατά εκτιμήσεις νομικών που γνωρίζουν το εσωτερικό του καθεστώτος, θα έπρεπε να απομακρυνθούν δεκάδες ανώτατοι αξιωματικοί για να καταρρεύσει πλήρως το σύστημα εξουσίας. Παρότι κάποιοι στρατηγοί φέρονται να διερευνούν το ενδεχόμενο συμφωνίας με τις ΗΠΑ, προσφέροντας πληροφορίες με αντάλλαγμα ασυλία, όσοι βρίσκονται κοντά στον Καμπέγιο υποστηρίζουν ότι, προς το παρόν, δεν δείχνει καμία διάθεση διαπραγμάτευσης.

Σε αυτό το ρευστό σκηνικό, ο «αόρατος δικτάτορας» παραμένει ο άνθρωπος-κλειδί πίσω από την κουρτίνα της εξουσίας.