Ντόναλντ Τραμπ: «Δεν μπορούμε να αφήσουμε το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα»- Αναχώρησε για την Κίνα δίνοντας τον τόνο της συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ

Η εύθραυστη κατάσταση στη Μέση Ανατολή και οι διεθνείς ανησυχίες για την πορεία της εκεχειρίας φέρνουν στο επίκεντρο τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο, σε μια χρονική συγκυρία όπου γεωπολιτική, ενέργεια και παγκόσμια οικονομία συνδέονται άμεσα.

Η πιο άμεση προτεραιότητα για το Πεκίνο παραμένει η αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου η μισή ποσότητα αργού πετρελαίου που εισάγει η Κίνα, με οποιαδήποτε παρατεταμένη κρίση να προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές.

Ο Ντόναλντ Τραμπ αναχώρησε για την Κίνα προκειμένου να έχει σειρά επαφών με την κινεζική ηγεσία, ενώ ξεκαθάρισε πως το Ιράν θα βρεθεί μεταξύ των θεμάτων που θα συζητήσει με τον Σι Τζινπίνγκ. Παράλληλα, στην κορυφή της ατζέντας αναμένεται να βρεθούν και οι εμπορικές σχέσεις Ουάσιγκτον – Πεκίνου, οι οποίες εξακολουθούν να κινούνται σε εύθραυστο περιβάλλον.

Η επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου στην κινεζική πρωτεύουσα θα διαρκέσει τρεις ημέρες. Κατά την αναχώρησή του, ο Τραμπ προανήγγειλε εκτεταμένες συνομιλίες με τον Κινέζο ομόλογό του, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι δύο πλευρές θα επιχειρήσουν να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών εντάσεων.

«Θα έχουμε μια μακρά συζήτηση για το θέμα αυτό. Πιστεύω ότι έχει συμπεριφερθεί μάλλον καλά», απάντησε ο Τραμπ σε ερώτηση δημοσιογράφου για τον πόλεμο, ενώ στη συνέχεια αρνήθηκε ότι το Ιράν θα είναι το κυρίαρχο θέμα στις συζητήσεις τους θέλοντας να δώσει το στίγμα ότι το θέμα του πολέμου είναι υπό έλεγχο. «Έχουμε πολλά πράγματα να συζητήσουμε, δεν θα έλεγα ότι το Ιράν είναι ένα από αυτά, για να είμαι ειλικρινής μαζί σας, επειδή το Ιράν το ελέγχουμε σε μεγάλο βαθμό. Το Ιράν είτε θα κάνει το σωστό είτε θα τελειώσουμε τη δουλειά. Σκέφτομαι ένα πράγμα – δεν μπορούμε να αφήσουμε το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα».

Η ατζέντα της κρίσιμης συνάντησης

Για το Πεκίνο, βασικός στόχος της συνάντησης είναι να αποφευχθεί μια νέα περίοδος εμπορικής σύγκρουσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι υψηλοί δασμοί που είχε επιβάλει ο Τραμπ την προηγούμενη χρονιά –οι οποίοι σε ορισμένες περιπτώσεις είχαν φτάσει ακόμη και το 145% πριν συμφωνηθεί προσωρινή αποκλιμάκωση τον Οκτώβριο– εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχία στην κινεζική οικονομία.

Την ίδια στιγμή, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί νέες πιέσεις. Η πιθανότητα παρατεταμένης αποσταθεροποίησης γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ προκαλεί προβληματισμό στις κινεζικές αρχές, καθώς οποιαδήποτε διακοπή στις ενεργειακές ροές μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο την Ασία αλλά και την παγκόσμια ανάπτυξη.

Παρότι η Κίνα θεωρείται περισσότερο προστατευμένη απέναντι σε ένα ενεργειακό σοκ, χάρη στα μεγάλα στρατηγικά αποθέματα και τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας, το μεγαλύτερο ρίσκο αφορά την παγκόσμια οικονομία. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει ήδη προειδοποιήσει ότι μια γενικευμένη κρίση γύρω από το Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε διεθνή ύφεση, εξέλιξη που θα έπληττε άμεσα και την κινεζική οικονομία, η οποία στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εξαγωγές.

Περίπου το ένα πέμπτο του κινεζικού ΑΕΠ προέρχεται από το εξωτερικό εμπόριο, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη διατήρηση της διεθνούς ζήτησης. Εάν οι μεγάλες οικονομίες περιορίσουν τις εισαγωγές και την κατανάλωση εξαιτίας μιας νέας γεωπολιτικής κρίσης, το Πεκίνο θα βρεθεί αντιμέτωπο με σοβαρές πιέσεις.

Ο ρόλος της Κίνας στο Ιράν και οι ισορροπίες με τις ΗΠΑ

Σύμφωνα με πληροφορίες που είχαν μεταδοθεί το προηγούμενο διάστημα, η Κίνα φέρεται να διαδραμάτισε παρασκηνιακό ρόλο στις επαφές μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον, ενθαρρύνοντας το Ιράν να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για την κατάπαυση του πυρός.

Την περασμένη εβδομάδα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί συναντήθηκε στο Πεκίνο με τον Κινέζο ομόλογό του Ουάνγκ Γι. Σύμφωνα με την κινεζική πλευρά, ο επικεφαλής της κινεζικής διπλωματίας ζήτησε «συνολική παύση των εχθροπραξιών» στη Μέση Ανατολή, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η Κίνα «υποστηρίζει το Ιράν στη διασφάλιση της εθνικής κυριαρχίας και ασφάλειάς του».

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται πλέον να αναγνωρίζουν πιο ανοιχτά ότι η επιρροή της Κίνας στην Τεχεράνη μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για την επίτευξη μιας νέας συμφωνίας ή έστω μιας προσωρινής σταθεροποίησης στην περιοχή.

Αυτό το δεδομένο αναμένεται να επηρεάσει συνολικά τη δυναμική της συνάντησης Τραμπ – Σι, καθώς το Πεκίνο ενδέχεται να αξιοποιήσει τον ρόλο του στο ιρανικό ζήτημα ως διαπραγματευτικό πλεονέκτημα τόσο στο εμπόριο όσο και στο θέμα της Ταϊβάν.

Εμπόριο, δασμοί και γεωπολιτική

Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025, ΗΠΑ και Κίνα κινήθηκαν αρκετές φορές στα όρια μιας νέας εμπορικής αντιπαράθεσης, προκαλώντας ανησυχία στις διεθνείς αγορές για τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει μια νέα σύγκρουση ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη.

Ο Τραμπ προχώρησε επανειλημμένα σε αυξήσεις αλλά και μειώσεις δασμών σε κινεζικά προϊόντα, επιχειρώντας να πιέσει το Πεκίνο σε μια σειρά θεμάτων που σχετίζονται με το εμπορικό ισοζύγιο και τις κινεζικές επιδοτήσεις.

Από την πλευρά της, η Κίνα αντέδρασε περιορίζοντας τις εξαγωγές σπάνιων γαιών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και μειώνοντας τις αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων, πλήττοντας ιδιαίτερα πολιτείες που αποτελούν εκλογικά προπύργια του Τραμπ.

Η ένταση αποκλιμακώθηκε σε σημαντικό βαθμό μετά τη συνάντηση των δύο ηγετών στη Νότια Κορέα τον περασμένο Οκτώβριο, ενώ καταλυτικό ρόλο φέρεται να έπαιξε και η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ τον Φεβρουάριο, η οποία περιόρισε τη δυνατότητα του Αμερικανού προέδρου να επιβάλλει μονομερώς νέους δασμούς.

Παρόλα αυτά, τα ανοιχτά μέτωπα παραμένουν πολλά. Ο Τραμπ αναμένεται να ζητήσει αύξηση των κινεζικών εισαγωγών αμερικανικών αγροτικών προϊόντων, ενώ το Πεκίνο θα πιέσει για τον τερματισμό των αμερικανικών ερευνών περί αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέο γύρο κυρώσεων και δασμών.

Σύμφωνα με το Reuters, στην αποστολή του Αμερικανού προέδρου συμμετέχουν και κορυφαίοι επιχειρηματικοί παράγοντες, καθώς έχουν προσκληθεί να τον συνοδεύσουν οι επικεφαλής των Nvidia, Apple, Exxon, Boeing και άλλων μεγάλων αμερικανικών εταιρειών.

Παρότι η κινεζική οικονομία έχει μειώσει σταδιακά την εξάρτησή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε σχέση με την πρώτη προεδρική θητεία Τραμπ, το Πεκίνο εξακολουθεί να επιδιώκει σταθερότητα στις διεθνείς αγορές και στις εμπορικές σχέσεις.

Η Κίνα παραμένει ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος για περισσότερες από 120 χώρες παγκοσμίως, ωστόσο ο Σι Τζινπίνγκ γνωρίζει ότι η συνάντηση με τον Τραμπ απαιτεί προσεκτικούς χειρισμούς και λεπτές ισορροπίες, σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές εξελίξεις μπορούν να μεταβάλουν άμεσα το παγκόσμιο οικονομικό σκηνικό.