Ο Τραμπ «παίρνει πίσω» τα ιπτάμενα τάνκερ που μας είχε υποσχεθεί ο Μπλίνκεν – Πλήγμα για την Πολεμική Αεροπορία σε Κύπρο και Ανατολική Μεσόγειο

Το ΓΕΑ αναζητά άμεσα λύσεις σε ένα ιδιαίτερα κρίσιμο επιχειρησιακό κενό, ενώ η Άγκυρα εντείνει τις πιέσεις και τις προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο Τραμπ «παίρνει πίσω» τα ιπτάμενα τάνκερ που μας είχε υποσχεθεί ο Μπλίνκεν – Πλήγμα για την Πολεμική Αεροπορία σε Κύπρο και Ανατολική Μεσόγειο

Με υποσχέσεις μείναμε –και πάλι– όσον αφορά την ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με ιπτάμενα τάνκερ από τα αποθέματα των ΗΠΑ. Παρά τις διαβεβαιώσεις που είχαν δοθεί εγγράφως από τον πρώην υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Άντονι Μπλίνκεν, για την ενδεχόμενη παραχώρηση τριών έως τεσσάρων αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού, η νέα διοίκηση Τραμπ έβαλε φρένο, απορρίπτοντας το ελληνικό αίτημα με το πρόσχημα των αυξημένων δικών της αναγκών.

Πίσω από αυτή την αλλαγή στάσης κρύβεται πιθανώς η νέα πολιτική προσέγγιση του Τραμπ – τίποτα χωρίς ανταλλάγματα, τίποτα χωρίς κόστος. Ή, ίσως, μια απροθυμία να δυσαρεστηθεί ο «φίλος Ερντογάν», εν μέσω ανακατατάξεων στις ισορροπίες της Ανατολικής Μεσογείου.

Το γεγονός παραμένει: η Ελλάδα υπέγραψε συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, βασιζόμενη σε πολιτικές δεσμεύσεις που δεν τηρήθηκαν. Η Καθημερινή σημειώνει χαρακτηριστικά ότι «η υπόσχεση αφορούσε την εξέταση του ελληνικού αιτήματος ‘σε περίπτωση διαθεσιμότητας αεροσκαφών KC-135R’», την ίδια στιγμή που ήταν γνωστό από αμερικανικής πλευράς πως επίκειται η απόσυρση 14 τέτοιων αεροσκαφών έως το 2026. Κι όμως, τελικά, το αίτημα της Ελλάδας απορρίφθηκε, καθώς η νέα ηγεσία στην Ουάσιγκτον έθεσε διαφορετικές προτεραιότητες.

Επιχειρησιακό κενό με γεωστρατηγικές προεκτάσεις

Η Πολεμική Αεροπορία, μέσω του ΓΕΑ, καλείται πλέον να καλύψει με ίδιες δυνάμεις το στρατηγικό κενό που δημιουργείται. Τα αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού δεν αποτελούν πολυτέλεια, αλλά κρίσιμο πολλαπλασιαστή ισχύος για το Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιοχή – από την Κύπρο έως τη Λιβύη.

Η επιχειρησιακή αξία τέτοιων μέσων έχει επανειλημμένα αποδειχθεί. Επιτρέπουν στα μαχητικά μας να παραμένουν στον αέρα για πολύ περισσότερη ώρα, να δρουν σε αποστάσεις πέραν της φυσικής τους ακτίνας και να δημιουργούν διαρκή αεροπορική παρουσία, ακόμα και σε απομακρυσμένες περιοχές. Αυτή η δυνατότητα συνιστά αναντικατάστατο στρατηγικό πλεονέκτημα σε περιόδους έντασης – ή, πολύ περισσότερο, σε περίοδο επιχειρήσεων.

Ο Τραμπ «παίρνει πίσω» τα ιπτάμενα τάνκερ που μας είχε υποσχεθεί ο Μπλίνκεν – Πλήγμα για την Πολεμική Αεροπορία σε Κύπρο και Ανατολική Μεσόγειο

Την ίδια στιγμή, καθυστερήσεις παρατηρούνται και σε άλλα ζωτικά προγράμματα. Η παραχώρηση μεταφορικών αεροσκαφών C-130 από τις ΗΠΑ παραμένει επίσης στον αέρα, με την απάντηση της Ουάσιγκτον να είναι πανομοιότυπη: δεν υπάρχει διαθεσιμότητα, παρά το γεγονός ότι αρκετά τέτοια αεροσκάφη βρίσκονται σε αποθήκευση εδώ και χρόνια.

Ακόμα πιο ανησυχητική είναι η απουσία προόδου στην επανένταξη του εκσυγχρονισμένου ναυτικού αεροσκάφους P-3 Orion, το οποίο δεν έχει ακόμη πραγματοποιήσει την πρώτη του πτήση, παρότι είχαν τεθεί ορόσημα για δοκιμές ήδη από τον προηγούμενο μήνα. Πρόκειται για ένα κρίσιμο εργαλείο επιτήρησης και ελέγχου στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η παρουσία του ΠΝ καθίσταται ολοένα και πιο επιτακτική.

Ερντογάν, Λιβύη και η στρατηγική περικύκλωση

Η συγκυρία δεν είναι απλώς δυσμενής. Η Τουρκία εντείνει τις στρατηγικές της κινήσεις, με φόντο την Ανατολική Μεσόγειο. Η συμμαχία με την Ιταλία, οι επαφές με τη Λιβύη και η αναβίωση του παράνομου Τουρκολιβυκού μνημονίου αποκαλύπτουν το σχέδιο Άγκυρας για στρατηγική περικύκλωση της Ελλάδας, ειδικά νοτίως της Κρήτης.

Η Τουρκία επιδιώκει εξορύξεις στη λιβυκή ΑΟΖ – μια ΑΟΖ που η μεταβατική κυβέρνηση της Λιβύης επιμήκυνε σκόπιμα μέχρι τις ακτές της Κρήτης, θέτοντας υπό αμφισβήτηση την ελληνική κυριαρχία και κατηγορώντας τη χώρα μας για «μαξιμαλιστικές απαιτήσεις». Την ώρα που το καθεστώς Ερντογάν σχεδιάζει και κινείται, η Ελλάδα παραμένει εγκλωβισμένη στις υποσχέσεις τρίτων.

Η ανάγκη για ευρωπαϊκή στρατηγική εναλλακτική

Μπροστά σε αυτές τις εξελίξεις, η λύση δεν μπορεί να είναι η αναμονή. Το ΓΕΑ ήδη εξετάζει εναλλακτικές λύσεις, με πρώτη και πιο άμεση την αναζήτηση μεταχειρισμένων αεροσκαφών ανεφοδιασμού από ευρωπαϊκές χώρες, κυρίως από τη Γαλλία, η οποία έχει αποδείξει εμπράκτως την πρόθεσή της να στηρίξει την Ελλάδα σε στρατηγικό επίπεδο.

Η κάλυψη του επιχειρησιακού κενού πρέπει να προχωρήσει άμεσα – όχι μόνο για λόγους στρατιωτικούς, αλλά και για τη διασφάλιση της γεωπολιτικής σταθερότητας στην περιοχή, όπου η Ελλάδα οφείλει να έχει ρόλο, φωνή και αποτρεπτική ισχύ.