Οικονομία: Μονιμοποιούν μηχανισμούς παρακολούθησης των πολιτών με πρόσχημα την πάταξη του μαύρου χρήματος- Πώς θα ελέγχονται οι συναλλαγές μας σε «πραγματικό χρόνο»

Ένα ακόμη κατασκοπευτικό εργαλείο για την παρακολούθηση των τραπεζικών καταθέσεων των πολιτών μπήκε σε λειτουργία, με την επίφαση της καταπολέμησης του «μαύρου χρήματος».

Οικονομία: Μονιμοποιούν μηχανισμούς παρακολούθησης των πολιτών με πρόσχημα την πάταξη του μαύρου χρήματος- Πώς θα ελέγχονται οι συναλλαγές μας σε «πραγματικό χρόνο»

Πρόκειται για μια νέα ψηφιακή πλατφόρμα, η οποία δίνει τη δυνατότητα στους ελεγκτικούς μηχανισμούς να συλλέγουν σε πραγματικό χρόνο στοιχεία από τράπεζες, εποπτικές αρχές, δημόσιους οργανισμούς και άλλους σχετικούς φορείς.

Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις, ο σκοπός της είναι η πρόληψη και η ανίχνευση ξέπλυματος χρημάτων και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Ωστόσο, πέρα από τη διακηρυγμένη «διαφάνεια και ακρίβεια» στις συναλλαγές, το εργαλείο αυξάνει σημαντικά την κρατική δυνατότητα παρακολούθησης των πολιτών.

Η πλατφόρμα φέρει τον τίτλο Ψηφιακή Πλατφόρμα Συλλογής και Τήρησης Στατιστικών Στοιχείων και αναπτύχθηκε από το υπουργείο Οικονομικών σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Η δομή της περιλαμβάνει σχεδόν 4.000 πεδία δεδομένων, τα οποία, σύμφωνα με τους αρμόδιους, καλύπτουν τις ανάγκες όλων των εμπλεκόμενων φορέων και σέβονται τις διατάξεις περί προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Στην πλατφόρμα εισάγονται και τηρούνται στατιστικά στοιχεία από τις δημόσιες αρχές που εμπλέκονται στην πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.

Ήδη, εκτός από την αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Οικονομικών, έχουν εγγραφεί ως χρήστες το υπουργείο Δικαιοσύνης, το υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, δικαστικές και εισαγγελικές αρχές, αστυνομικές υπηρεσίες, φορολογικές αρχές και άλλοι θεσμικοί φορείς. Αυτοί, μετά από ηλεκτρονική ειδοποίηση, καταχωρούν τα στατιστικά στοιχεία που υπάγονται στην αρμοδιότητά τους.

Η πλατφόρμα λειτουργεί με διαβαθμισμένη και ελεγχόμενη πρόσβαση: μέσω υποσυστήματος διαχείρισης χρηστών, οι εξουσιοδοτημένοι φορείς βλέπουν μόνο τα δεδομένα και τις λειτουργίες που σχετίζονται με τον ρόλο τους — τουλάχιστον έτσι υποτίθεται ότι συμβαίνει.

Επιπλέον, περιλαμβάνει υποσύστημα δημιουργίας αναφορών που επεξεργάζεται τα στατιστικά δεδομένα και παράγει εκθέσεις, οι οποίες, για παράδειγμα, χρησιμοποιούνται για την ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από την αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Οικονομικών.

Οικονομία: Μονιμοποιούν μηχανισμούς παρακολούθησης των πολιτών με πρόσχημα την πάταξη του μαύρου χρήματος- Πώς θα ελέγχονται οι συναλλαγές μας σε «πραγματικό χρόνο»

Η δυνατότητα διασύνδεσης με τραπεζικά συστήματα και εποπτικές αρχές, σε συνδυασμό με την άντληση στοιχείων σε πραγματικό χρόνο, αυξάνει την αποτελεσματικότητα των ελέγχων, μειώνει τα «τυφλά σημεία» και επιταχύνει τη ροή πληροφοριών προς τις ερευνητικές αρχές.

Ωστόσο, οι σοβαρές ανησυχίες για την προστασία προσωπικών δεδομένων παραμένουν: Ποιος αντλεί ποια δεδομένα και με ποια εξουσιοδότηση; Πόσο διατηρούνται; Ποιοι έχουν πρόσβαση σε σύνθετες αναφορές; Και ποιοι ελέγχουν τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των συστημάτων;

Το υπουργείο Οικονομικών διαβεβαιώνει ότι έχουν ληφθεί μέτρα προστασίας προσωπικών δεδομένων και ότι η πλατφόρμα λειτουργεί εντός του νομικού πλαισίου, ωστόσο η εμπιστοσύνη των πολιτών παραμένει περιορισμένη.

Ειδικοί και οργανώσεις προστασίας δεδομένων προειδοποιούν για κινδύνους όπως αυξημένο ρίσκο διαρροών, πιθανή επεκτατική χρήση των δεδομένων πέρα από τον αρχικό σκοπό και δυσκολία επαλήθευσης των αιτημάτων πρόσβασης.

Όσο δεν θεσπίζονται ξεκάθαρες νομικά κατοχυρωμένες δικλείδες, που να εξασφαλίζουν άμεση τιμωρία για την παράνομη χρήση προσωπικών δεδομένων, η πλατφόρμα θα παραμένει κυρίως ένα εργαλείο εκτεταμένης παρακολούθησης.

Οι ειδικοί προτείνουν πρακτικά μέτρα περιορισμού των κινδύνων, όπως: αυστηρό logging και διαφανείς μηχανισμοί ελέγχου για κάθε πρόσβαση, ανεξάρτητους εποπτικούς και δικαστικούς ελέγχους, εφαρμογή αρχής ελάχιστης συγκέντρωσης δεδομένων, σαφείς πολιτικές διαγραφής και περιορισμούς στη διαβίβαση αναφορών σε τρίτους.

Ζούμε σε εποχές όπου, με το πρόσχημα της προστασίας της Δημοκρατίας, υλοποιούνται πρακτικές που θα ζήλευαν ακόμη και τα πιο σκληρά ολοκληρωτικά καθεστώτα.