Παγόβουνο στο μέγεθος του Μανχάταν «απέδρασε» από τη Γροιλανδία-Πλέει στον Αρκτικό Ωκεανό

Ένα τεράστιο κομμάτι πάγου αποκολλήθηκε από τον παγετώνα Petermann στη Γροιλανδία, δημιουργώντας ένα νέο παγόβουνο με έκταση περίπου όσο το Μανχάταν.

Παγόβουνο στο μέγεθος του Μανχάταν «απέδρασε» από τη Γροιλανδία-Πλέει στον Αρκτικό Ωκεανό

Η αποκόλληση καταγράφηκε στις 4 Αυγούστου από τους δορυφόρους Sentinel-1 του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus. Το τμήμα που αποσπάστηκε έχει έκταση περίπου 76 τετραγωνικά χιλιόμετρα και προερχόταν από την ανατολική πλευρά του πλωτού τμήματος του παγετώνα.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη απώλεια πλωτού πάγου από τον Petermann εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία.

Οι εικόνες που έδωσε στη δημοσιότητα ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος δείχνουν ότι η αποκόλληση είχε αρχίσει να διαμορφώνεται μήνες νωρίτερα. Από τον Απρίλιο, οι επιστήμονες είχαν εντοπίσει παραμορφώσεις και ρωγμές στο τμήμα του παγετώνα που εκτείνεται πάνω στη θάλασσα.

Μέχρι τις αρχές Αυγούστου, οι ρωγμές είχαν μεγαλώσει αισθητά και η κατάσταση στο κεντρικό τμήμα του πάγου είχε επιδεινωθεί. Την επόμενη ημέρα, το νέο «νησί» πάγου είχε αποκοπεί πλήρως.

Ο Petermann είναι ένας από τους μεγαλύτερους παγετώνες της Γροιλανδίας που καταλήγουν στη θάλασσα. Η πλωτή προέκτασή του εκτείνεται πάνω από τον ωκεανό και κατά διαστήματα χάνει μεγάλα κομμάτια πάγου, τα οποία μετατρέπονται σε παγόβουνα.

Οι επιστήμονες παρακολουθούν συστηματικά τις μεταβολές του μέσω δορυφόρων από το 2019.

Η Μόλι Χάμοντ, υποψήφια διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο του Λιντς που επεξεργάστηκε τα δεδομένα του Sentinel-1, είπε ότι οι αλλαγές επιταχύνθηκαν ιδιαίτερα λίγο πριν από την αποκόλληση.

«Οι μεταβολές που παρατηρήσαμε στον παγετώνα Petermann συνέβαιναν πολύ γρήγορα πριν από την αποκόλληση, οπότε ήταν εντυπωσιακό να μπορούμε να παρακολουθούμε σχεδόν σε πραγματικό χρόνο την εξάπλωση των ρωγμών», ανέφερε.

Τα δεδομένα επέτρεψαν στους ερευνητές να καταγράψουν με μεγάλη ακρίβεια πώς οι ρωγμές προχωρούσαν μέσα στον πάγο μέχρι τον τελικό διαχωρισμό.

Γροιλανδία: Νέα παγόβουνα πρόκειται να αποκολληθούν

Ο Petermann έχει χάσει και στο παρελθόν ακόμη μεγαλύτερα τμήματα. Το 2010 αποκολλήθηκε παγόβουνο έκτασης περίπου 251 τετραγωνικών χιλιομέτρων και το 2012 ένα ακόμη, περίπου 130 τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι μπορεί να ακολουθήσουν τουλάχιστον δύο ακόμη μεγάλες αποκολλήσεις, καθώς υπάρχουν ήδη ρωγμές που συνεχίζουν να επεκτείνονται στο πλωτό άκρο του παγετώνα.

Τα δύο πιθανά νέα παγόβουνα υπολογίζεται ότι θα μπορούσαν να έχουν έκταση περίπου 94 και 84 τετραγωνικά χιλιόμετρα αντίστοιχα.

Τα λεγόμενα «νησιά πάγου» αποτελούν μια ιδιαίτερη κατηγορία πολύ μεγάλων παγόβουνων. Έχουν συνήθως επίπεδη επιφάνεια και πολύ μεγάλο πλάτος σε σχέση με το ύψος τους.

Σχηματίζονται όταν τεράστια τμήματα αποσπώνται από πλωτές προεκτάσεις παγετώνων ή παγοκρηπίδες, κυρίως στη βορειοδυτική Γροιλανδία και στο βόρειο τμήμα του νησιού Έλσμιρ.

Είναι πιο σπάνια από τα συνηθισμένα μεγάλα παγόβουνα και μπορούν να παραμείνουν στον ωκεανό για χρόνια πριν αρχίσουν να διαλύονται.

Οι ερευνητές θα συνεχίσουν να παρακολουθούν τόσο τον Petermann όσο και το νέο παγόβουνο μέσω δορυφορικών εικόνων, εναέριων παρατηρήσεων και δεδομένων εντοπισμού, ώστε να καταγράψουν την πορεία του και τον τρόπο με τον οποίο θα διασπάται με τον χρόνο.

Ο Μάρτιν Γουέρινγκ του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος σημείωσε ότι αποστολές όπως η Sentinel-1 επιτρέπουν στους επιστήμονες να παρακολουθούν τέτοιες μεταβολές για μεγάλα χρονικά διαστήματα και να κατανοούν καλύτερα τι οδηγεί στην αποκόλληση μεγάλων τμημάτων πάγου και ποιες συνέπειες μπορεί να έχει αυτή η διαδικασία για το πολικό περιβάλλον.