Παιχνίδια κατασκοπείας πάνω από την Τεχεράνη: Πως η Μοσάντ «στρατολόγησε» τον πρώην πρόεδρο του Ιράν Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ για την ανατροπή του καθεστώτος των μουλάδων- Σε κατ’ οίκον περιορισμό ο άλλοτε ισχυρός άνδρας του Ιράν!

Η πρώτη μυστική συνάντηση στη Βουδαπέστη, το συνέδριο για την κλιματική αλλαγή που λειτούργησε ως κάλυψη, οι επαφές με Ισραηλινούς πράκτορες, το φερόμενο σχέδιο διαδοχής στην Τεχεράνη και η κατάρρευση της επιχείρησης. Ο πρώην πρόεδρος του Ιράν ζει σήμερα απομονωμένος, υπό αυστηρή επιτήρηση.

Παιχνίδια κατασκοπείας πάνω από την Τεχεράνη: Πως η Μοσάντ «στρατολόγησε» τον πρώην πρόεδρο του Ιράν Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ για την ανατροπή του καθεστώτος των μουλάδων- Σε κατ’ οίκον περιορισμό ο άλλοτε ισχυρός άνδρας του Ιράν!

Στις αρχές του 2024, ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Δημόσιας Διοίκησης Ludovika στη Βουδαπέστη, καθηγητής Γκέργκελι Ντέλι, δέχθηκε ένα αίτημα που, όπως περιγράφεται, έμελλε να τον φέρει στο επίκεντρο μιας από τις πλέον αμφιλεγόμενες υποθέσεις διεθνούς κατασκοπείας.

Σύμφωνα με το ίδιο αφήγημα, ανώτατος Ούγγρος κυβερνητικός αξιωματούχος τού ζήτησε να διοργανώσει ένα επιστημονικό συνέδριο με θέμα την κλιματική αλλαγή, προσκαλώντας έναν εξαιρετικά ασυνήθιστο ομιλητή: τον πρώην πρόεδρο του Ιράν, Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ.

Ωστόσο, όπως φέρεται να του αποκαλύφθηκε, το συνέδριο δεν αποτελούσε παρά το ιδανικό προκάλυμμα για έναν πολύ διαφορετικό σκοπό. Πίσω από τις ακαδημαϊκές εργασίες και τις δημόσιες εμφανίσεις, ο Αχμαντινετζάντ θα είχε την ευκαιρία να πραγματοποιήσει διακριτικές συναντήσεις με στελέχη των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών, της Μοσάντ, παρά το γεγονός ότι το Ισραήλ αποτελεί τον διαχρονικό γεωπολιτικό αντίπαλο της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Ο ίδιος ο Ντέλι αντιλήφθηκε αμέσως το βάρος της απόφασης. Γνώριζε ότι μια τέτοια πρωτοβουλία θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις και να πλήξει τόσο το προσωπικό του κύρος όσο και το κύρος του πανεπιστημίου. Παρ’ όλα αυτά, όπως εξήγησε αργότερα, θεώρησε πως ίσως εξυπηρετούσε έναν ανώτερο σκοπό.

«Όταν δύο εχθροί θέλουν να μιλήσουν μεταξύ τους, το καλύτερο που έχεις να κάνεις είναι να διευκολύνεις αυτόν τον διάλογο», εξήγησε.

Η πολυετής επιχείρηση στρατολόγησης

Κατά πληροφορίες που επικαλούνται οι New York Times, οι δύο επισκέψεις του Αχμαντινετζάντ στη Βουδαπέστη, το 2024 και το 2025, δεν ήταν μεμονωμένα γεγονότα, αλλά εντάσσονταν σε μια μακρόχρονη επιχείρηση της Μοσάντ. Ο στόχος, σύμφωνα με Αμερικανούς και Ιρανούς αξιωματούχους που επικαλείται η εφημερίδα, ήταν να μετατραπεί ο πρώην πρόεδρος σε πολύτιμο πληροφοριακό συνεργάτη και, εφόσον δημιουργούνταν οι κατάλληλες συνθήκες, να αποτελέσει τη λύση για την επόμενη ημέρα στην ηγεσία του Ιράν.

Η σημασία που απέδιδε το Ισραήλ στην επιχείρηση αποτυπώνεται, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, στο γεγονός ότι ο τότε επικεφαλής της Μοσάντ, Νταβίντ Μπαρνέα, ταξίδεψε προσωπικά στη Βουδαπέστη προκειμένου να έχει απευθείας επαφή με τον πρώην Ιρανό πρόεδρο. Ακολούθως, οι ισραηλινές υπηρεσίες φέρονται να ενημέρωσαν και τη CIA για την εξέλιξη των επαφών.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη μοιάζει σχεδόν παράδοξη, αν αναλογιστεί κανείς ότι ο ίδιος ο Αχμαντινετζάντ υπήρξε επί χρόνια μία από τις πλέον σκληρές αντιισραηλινές φωνές στη Μέση Ανατολή. Ως πρόεδρος επιτάχυνε το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας του, προχώρησε σε εμπρηστικές δηλώσεις κατά του Ισραήλ και αμφισβήτησε δημόσια το Ολοκαύτωμα.

Παρά το βαρύ αυτό παρελθόν, αμερικανικές πηγές υποστηρίζουν ότι τα τελευταία χρόνια το Ισραήλ κάλυπτε διακριτικά μέρος των εξόδων μετακίνησης και διαμονής του, ενώ επαφές με στελέχη της Μοσάντ πραγματοποιούνταν εκτός ιρανικού εδάφους.

Παιχνίδια κατασκοπείας πάνω από την Τεχεράνη: Πως η Μοσάντ «στρατολόγησε» τον πρώην πρόεδρο του Ιράν Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ για την ανατροπή του καθεστώτος των μουλάδων- Σε κατ’ οίκον περιορισμό ο άλλοτε ισχυρός άνδρας του Ιράν!

Το σχέδιο διαφυγής που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ

Η κορύφωση της επιχείρησης φέρεται να σημειώθηκε στα τέλη Φεβρουαρίου του τρέχοντος έτους, κατά τις πρώτες ημέρες της πολεμικής αντιπαράθεσης ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν.

Το σχέδιο προέβλεπε την απομάκρυνση του Αχμαντινετζάντ από την κατοικία του στην Τεχεράνη, όπου βρισκόταν υπό στενή επιτήρηση, ώστε να τεθεί επικεφαλής μιας ευρύτερης επιχείρησης ανατροπής του καθεστώτος. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η επιχείρηση δεν εξελίχθηκε όπως είχε σχεδιαστεί.

Στις 28 Φεβρουαρίου, ισραηλινή αεροπορική επιδρομή έπληξε το συγκρότημα όπου διέμενε, καταστρέφοντας, μεταξύ άλλων, το φυλάκιο της προσωπικής του φρουράς και το θωρακισμένο όχημά του. Λίγα λεπτά αργότερα, ένα μαύρο Peugeot προσέγγισε την περιοχή, παρέλαβε τον πρώην πρόεδρο και αποχώρησε με μεγάλη ταχύτητα.

Πηγές υποστηρίζουν ότι το αυτοκίνητο οδηγούσαν πράκτορες της Μοσάντ, οι οποίοι τον μετέφεραν σε ασφαλές κρησφύγετο εντός του Ιράν.

Εκεί, όμως, η επιχείρηση φέρεται να άρχισε να καταρρέει. Ο Αχμαντινετζάντ εμφανίστηκε ιδιαίτερα ανήσυχος για την εξέλιξη των γεγονότων και, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, έχασε την εμπιστοσύνη του στον σχεδιασμό. Υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες εγκατέλειψε το κρησφύγετο, εξαφανίστηκε και παρέμεινε εκτός δημόσιας εικόνας μέχρι την αιφνιδιαστική του εμφάνιση στην κηδεία του Ανώτατου Ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Έκτοτε, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, βρίσκεται υπό κατ’ οίκον περιορισμό και στενή επιτήρηση από τους Φρουρούς της Επανάστασης, καθώς οι ιρανικές υπηρεσίες ασφαλείας φέρονται να έχουν χαρτογραφήσει τις επαφές του με το Ισραήλ.

Το σχέδιο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, προέβλεπε ακόμη την εκπαίδευση και τον εξοπλισμό Κούρδων αντικαθεστωτικών στο βόρειο Ιράκ, οι οποίοι θα κινούνταν προς το δυτικό Ιράν με τελικό προορισμό την Τεχεράνη. Η επιχείρηση αυτή δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ.

«Ήταν μια σειρά πολύ ιδιαίτερων ειδικών επιχειρήσεων που έπρεπε να εκτελεστούν, και ο Αχμαντινετζάντ ήταν μέρος αυτού του σχεδιασμού», επιβεβαίωσε τον Μάιο ο Ταμίρ Χάιμαν, πρώην επικεφαλής των στρατιωτικών πληροφοριών του Ισραήλ (IDF).

Από σκληροπυρηνικός σε μεταρρυθμιστή

Κατά την οκταετή προεδρική του θητεία, από το 2005 έως το 2013, ο Αχμαντινετζάντ ταυτίστηκε με τη σκληρή γραμμή του καθεστώτος, τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων του 2009 και τη σκληρή αντιμετώπιση κάθε μορφής αντιπολίτευσης.

Τα επόμενα χρόνια, όμως, η δημόσια εικόνα του άρχισε να μεταβάλλεται αισθητά.

Υιοθέτησε πιο μετριοπαθή ρητορική, μίλησε θετικά για πλευρές της δυτικής ποπ κουλτούρας, επέκρινε τη βία των μηχανισμών ασφαλείας και κατηγόρησε ανοιχτά την πολιτική ελίτ της χώρας για εκτεταμένη διαφθορά.

Παράλληλα, φρόντισε να αλλάξει και την προσωπική του εικόνα. Το χαρακτηριστικό χακί μπουφάν έδωσε τη θέση του σε κομψά κοστούμια, η εμφάνισή του έγινε πιο επιμελημένη, υποβλήθηκε σε αισθητικές παρεμβάσεις και ξεκίνησε μαθήματα αγγλικών, εμφανιζόμενος πλέον διαφορετικός τόσο πολιτικά όσο και επικοινωνιακά.

Την ίδια περίοδο, καλλιέργησε στενή σχέση με τα λαϊκά στρώματα, δεχόμενος καθημερινά πολίτες στο γραφείο του στην Τεχεράνη και επιχειρώντας να διατηρήσει την πολιτική του επιρροή.

«Ο Αχμαντινετζάντ δεν θα το έκανε αυτό για τα χρήματα. Έχει οικονομική επιφάνεια. Το έκανε για την εξουσία. Ήθελε να βρεθεί ξανά στο τιμόνι της χώρας», σχολίασε ο Αμπντολρέζα Νταβάρι, πρώην στενός του σύμβουλος.

Σύμφωνα με πρόσωπα του περιβάλλοντός του, ο πρώην πρόεδρος είχε πλέον απογοητευτεί βαθιά από το πολιτικό σύστημα, ιδίως μετά τον επανειλημμένο αποκλεισμό της υποψηφιότητάς του στις προεδρικές εκλογές. Εκτιμούσε ότι σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ θα στήριζαν κάποιον εξόριστο πολιτικό, χωρίς ουσιαστική γνώση της ιρανικής πραγματικότητας, γεγονός που θα οδηγούσε τη χώρα σε παρατεταμένη αστάθεια.

Ο ίδιος, σύμφωνα με συνεργάτες του, θεωρούσε ότι θα μπορούσε να διαδραματίσει ρόλο ανάλογο με εκείνον του Μπόρις Γέλτσιν στη μετασοβιετική Ρωσία και διαβεβαίωνε πως, αν επέστρεφε στην εξουσία, θα αναγνώριζε το Ισραήλ και θα επιδίωκε εξομάλυνση των σχέσεων μέσω των «Συμφωνιών του Αβραάμ».

Οι ύποπτες κινήσεις στο εξωτερικό

Οι υποψίες της ιρανικής αντικατασκοπείας φέρεται να άρχισαν ήδη από το 2017, όταν ο Αχμαντινετζάντ απέστειλε δημόσιες επιστολές τόσο στον Ντόναλντ Τραμπ όσο και στον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.

Οι πρώτες επαφές με Ισραηλινούς πράκτορες φέρεται να πραγματοποιήθηκαν το 2023, κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στη Γουατεμάλα. Οι ιρανικές αρχές είχαν επιχειρήσει να του απαγορεύσουν την αναχώρηση, γεγονός που οδήγησε σε πολύωρη καθιστική διαμαρτυρία του στο αεροδρόμιο, πριν τελικά του επιτραπεί να ταξιδέψει.

Το επόμενο έτος ακολούθησε το πρώτο ταξίδι στη Βουδαπέστη και, τον Ιούνιο του 2025, μια δεύτερη επίσκεψη στο Πανεπιστήμιο Ludovika, λίγες ημέρες πριν από την έναρξη του πολέμου.

Σύμφωνα με τους Ιρανούς σωματοφύλακές του, κατά τη διάρκεια εκείνης της επίσκεψης ο πρώην πρόεδρος κατάφερε τουλάχιστον δύο φορές να απομακρυνθεί από την ομάδα ασφαλείας του και να παραμείνει άφαντος για αρκετές ώρες. Όταν κλήθηκε να δώσει εξηγήσεις, υποστήριξε ότι συναντούσε πανεπιστημιακούς.

Την ίδια στιγμή, η δημόσια παρουσία του στο συνέδριο προκάλεσε αίσθηση. Μίλησε στα αγγλικά, απέφυγε για πρώτη φορά να ξεκινήσει την ομιλία του με τα καθιερωμένα κορανικά εδάφια και επέλεξε να αναφερθεί στην «κοινή ανθρωπότητα» και στη «νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων».

Στην πρόσφατη κηδεία του Χαμενεΐ, η εικόνα του ήταν εμφανώς διαφορετική. Φορώντας βαρύ μπουφάν παρά τη ζέστη και χειρουργική μάσκα, στεκόταν αμίλητος, με σκυμμένο το κεφάλι και περικυκλωμένος από ισχυρή δύναμη ασφαλείας. Σε αντίθεση με άλλους πρώην προέδρους, ήταν ο μοναδικός στον οποίο επετράπη να παραστεί στην τελετή, σε μια εμφάνιση που πολλοί εκτιμούν ότι ίσως αποδειχθεί και η τελευταία του πριν επιστρέψει στην πλήρη απομόνωση.