“Περίεργα παιχνίδια” από την ΑΑΔΕ με το IRIS: Στο “στόχαστρο” της Κυβέρνησης ακόμη και τα χαρτζιλίκια – Ασάφειες και γενικότητες για να μπορούν να φορολογούν όποιον θέλουν, όποτε και όπως θέλουν

Νέα συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται φορολογικά οι ηλεκτρονικές μεταφορές χρημάτων έχει ανοίξει, με το IRIS να βρίσκεται στο επίκεντρο.

Η ΑΑΔΕ προχώρησε σε διευκρινίσεις για τις μεταφορές μικρών ποσών μεταξύ συγγενών και ειδικότερα για χρήματα που δίνονται από γονείς ή παππούδες σε παιδιά και εγγόνια για καθημερινές ανάγκες. Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις, τα μικροποσά δεν αποτελούν από μόνα τους αντικείμενο ιδιαίτερου φορολογικού ενδιαφέροντος, εκτός εάν εντοπίζεται συγκεκριμένο μοτίβο καταχρηστικής πρακτικής.

Η εξέλιξη έρχεται μετά τις αντιδράσεις και τη σύγχυση που δημιουργήθηκε γύρω από το ενδεχόμενο φορολόγησης χρηματικών μεταφορών μέσω IRIS, με αποτέλεσμα πολλοί πολίτες να αναρωτιούνται πλέον ακόμη και για το εάν μια απλή οικογενειακή οικονομική ενίσχυση μπορεί να προκαλέσει φορολογικές συνέπειες.

ΑΠΟ ΤΟ ΧΑΡΤΖΙΛΙΚΙ ΣΤΟΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ

Το IRIS έχει γίνει πλέον καθημερινό εργαλείο για εκατομμύρια συναλλαγές.

Γονείς στέλνουν χρήματα στα παιδιά τους, παππούδες βοηθούν τα εγγόνια τους, φίλοι μοιράζονται λογαριασμούς και πολίτες μεταφέρουν μικρά ποσά για καθημερινές ανάγκες.

Το πρόβλημα δημιουργείται όταν το φορολογικό πλαίσιο δεν γίνεται απολύτως κατανοητό από τον πολίτη.

Η ίδια η ΑΑΔΕ έχει διευκρινίσει ότι μικρές μεταφορές χρημάτων για την κάλυψη καθημερινών αναγκών των παιδιών, μεταξύ άλλων μέσω IRIS, δεν θεωρούνται δωρεές και δεν απαιτούν σχετική δήλωση.

Και εδώ βρίσκεται το βασικό ερώτημα:

Γιατί χρειάστηκε να δημιουργηθεί τόσο μεγάλη σύγχυση μέχρι να δοθούν οι απαραίτητες διευκρινίσεις;

Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΟΦΕΙΛΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΞΕΚΑΘΑΡΟΥΣ

Η φορολογική διοίκηση έχει δικαίωμα και υποχρέωση να ελέγχει ύποπτες οικονομικές κινήσεις και να αντιμετωπίζει τη φοροδιαφυγή.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο απλός πολίτης πρέπει να αισθάνεται πως κάθε μεταφορά χρημάτων από τον έναν οικογενειακό λογαριασμό στον άλλο μπορεί να εξελιχθεί σε φορολογική περιπέτεια.

Η κυβέρνηση έχει ευθύνη να διαμορφώνει ένα φορολογικό σύστημα που να είναι σαφές, προβλέψιμο και κατανοητό.

Όταν οι πολίτες χρειάζονται συνεχώς διευκρινίσεις για να γνωρίζουν εάν μια καθημερινή οικονομική συναλλαγή είναι νόμιμη ή εάν μπορεί να θεωρηθεί δωρεά, τότε υπάρχει πρόβλημα επικοινωνίας αλλά και σχεδιασμού.

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΛΕΣ ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ «ΔΩΡΕΕΣ»

Η ΑΑΔΕ επιχειρεί πλέον να ξεχωρίσει τις καθημερινές οικογενειακές ενισχύσεις από τις πραγματικές δωρεές και γονικές παροχές.

Οι μεταφορές μικρών ποσών δεν αντιμετωπίζονται αυτομάτως ως φορολογητέες δωρεές. Αντίθετα, όταν πρόκειται για πραγματική δωρεά ή γονική παροχή, εφαρμόζονται οι αντίστοιχοι φορολογικοί κανόνες.

Για χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές μεταξύ προσώπων της πρώτης κατηγορίας συγγένειας προβλέπεται αφορολόγητο μέχρι 800.000 ευρώ υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, ενώ για το υπερβάλλον ποσό εφαρμόζεται ο αντίστοιχος φόρος.

Αυτό όμως καθιστά ακόμη πιο σημαντικό να γνωρίζει ο φορολογούμενος πού ακριβώς βρίσκεται η διαχωριστική γραμμή.

Ο ΦΟΒΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής είναι απαραίτητη.

Δεν μπορεί όμως να δημιουργείται η εντύπωση ότι το κράτος αντιμετωπίζει κάθε μικρή οικονομική κίνηση ενός πολίτη ως πιθανή φορολογική παράβαση.

Η ψηφιακή εποχή προσφέρει στις φορολογικές αρχές τεράστιες δυνατότητες διασταυρώσεων. Μαζί με αυτές, όμως, έρχεται και μια μεγάλη ευθύνη:

να προστατεύεται ο συνεπής φορολογούμενος από αυθαίρετες ερμηνείες και περιττή ταλαιπωρία.

Η κυβέρνηση πρέπει να φροντίσει ώστε η ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης να σημαίνει περισσότερη διαφάνεια και δικαιοσύνη – όχι περισσότερη ανασφάλεια.

ΤΟ IRIS ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΤΑΤΡΑΠΕΙ ΣΕ ΠΗΓΗ ΑΝΗΣΥΧΙΑΣ

Το IRIS σχεδιάστηκε ως ένα γρήγορο και εύχρηστο μέσο πληρωμών και μεταφοράς χρημάτων.

Εάν οι πολίτες αρχίσουν να φοβούνται ότι ακόμη και μια μικρή μεταφορά προς το παιδί τους μπορεί να δημιουργήσει φορολογικό πρόβλημα, τότε χάνεται μέρος της εμπιστοσύνης που απαιτείται για την ομαλή μετάβαση στις ψηφιακές συναλλαγές.

Οι πρόσφατες διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ ήταν επομένως αναγκαίες. Παράλληλα, όμως, αναδεικνύουν την ανάγκη για ένα πλαίσιο που να μην αφήνει χώρο για αντικρουόμενες ερμηνείες.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

Η κυβέρνηση πρέπει να αποδείξει ότι η ψηφιακή φορολογική διοίκηση λειτουργεί προς όφελος του πολίτη και όχι ως ένας ακόμη μηχανισμός που ενισχύει το αίσθημα ανασφάλειας.

Ο στόχος πρέπει να είναι ξεκάθαρος:

Να εντοπίζονται οι πραγματικές περιπτώσεις φοροδιαφυγής.

Να προστατεύονται οι συνεπείς φορολογούμενοι.

Να υπάρχουν σαφείς κανόνες.

Και κυρίως, να γνωρίζει ο πολίτης από πριν τι επιτρέπεται και τι όχι.

Γιατί το κράτος δεν μπορεί να ζητά από τους πολίτες να είναι απολύτως συνεπείς απέναντι στη φορολογία, ενώ την ίδια στιγμή το φορολογικό πλαίσιο αφήνει περιθώρια για σύγχυση.

Το μήνυμα προς την κυβέρνηση είναι απλό: καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, ναι. Φορολογική ασάφεια και φόβος για το καθημερινό χαρτζιλίκι, όχι.