Πνέει τα λοίσθια το ΕΣΥ: Έρευνα-καταπέλτης του ΟΟΣΑ αποκαλύπτει τη δυσπιστία των Ελλήνων

Μόνο 1 στους 4 Έλληνες εμπιστεύεται το δημόσιο σύστημα υγείας (ΕΣΥ). Έλλειψη προσωπικού, ξεπερασμένες υποδομές και χαμηλή χρηματοδότηση συνθέτουν ένα ζοφερό τοπίο για την ελληνική υγειονομική περίθαλψη.

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Ελλάδας καταρρέει υπό το βάρος χρόνιων παθογενειών, με τους πολίτες να έχουν χάσει σχεδόν ολοκληρωτικά την εμπιστοσύνη τους σε αυτό. Σύμφωνα με νέα έκθεση του ΟΟΣΑ, η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση μεταξύ 19 χωρών όσον αφορά την εμπιστοσύνη των πολιτών στο δημόσιο σύστημα υγείας. Ενώ το 36% των Ελλήνων δηλώνει πως θεωρεί αξιόπιστο το ΕΣΥ, το ποσοστό πέφτει στο 25% μεταξύ όσων έχουν πρόσφατη εμπειρία από τις υπηρεσίες του. Με απλά λόγια, όσο περισσότερο έρχεται κανείς σε επαφή με το σύστημα, τόσο λιγότερο το εμπιστεύεται.

ΕΣΥ: Ένα σύστημα σε βαθιά κρίση

Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα από 107.000 ασθενείς σε 1.800 υγειονομικά ιδρύματα 19 χωρών, συμπεριλαμβανομένων χωρών με αναπτυγμένα συστήματα περίθαλψης όπως η Ολλανδία και η Ισπανία. Τα αποτελέσματα είναι απογοητευτικά για την Ελλάδα, καθώς οι πολίτες της κατατάσσουν το σύστημα υγείας τους στον πάτο της λίστας, υποδεικνύοντας πως η χώρα βρίσκεται σε μόνιμη υγειονομική κρίση.

Οι ελλείψεις σε προσωπικό και εξοπλισμό, οι μεγάλοι χρόνοι αναμονής και η δυσλειτουργική πρωτοβάθμια φροντίδα είναι μόνο μερικά από τα συμπτώματα μιας κατάστασης που επιδεινώνεται εδώ και χρόνια. Ειδικά μετά την οικονομική κρίση, οι περικοπές έχουν απογυμνώσει το ΕΣΥ, αφήνοντας γιατρούς και νοσηλευτές να λειτουργούν σε συνθήκες εξουθένωσης, με ξεπερασμένα μέσα και ελάχιστη κρατική στήριξη.

Χρόνιες παθήσεις χωρίς διαχείριση

Το 80% των πολιτών άνω των 45 ετών που επισκέφθηκαν ιατρό τους τελευταίους έξι μήνες, διαγνώστηκαν με τουλάχιστον μία χρόνια πάθηση που δεν είχε διαγνωστεί μέχρι τότε. Παρά την κρίσιμη ανάγκη για διαχείριση αυτών των ασθενειών, το ΕΣΥ αποδεικνύεται αναποτελεσματικό. Η απουσία ηλεκτρονικών φακέλων υγείας και ο κατακερματισμός των παρόχων καθιστούν την περίθαλψη χαοτική και ασυντόνιστη. Ακόμα και αν ένας ασθενής βρει γιατρό, η παρακολούθηση και η συνέχεια στη φροντίδα είναι σχεδόν αδύνατες.

Η πρωτοβάθμια περίθαλψη: Ο μεγάλος «ασθενής»

Ενώ σε χώρες όπως η Ισπανία και η Ολλανδία η πρωτοβάθμια φροντίδα παίζει κομβικό ρόλο στη διαχείριση των ασθενών, στην Ελλάδα παραμένει ουσιαστικά ανύπαρκτη. Οι περισσότεροι ασθενείς καταφεύγουν κατευθείαν στα νοσοκομεία, επιβαρύνοντας τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών και αυξάνοντας τους χρόνους αναμονής. Αντί να ενισχύσει τα κέντρα υγείας και τους γενικούς ιατρούς, το κράτος συνεχίζει να διοχετεύει πόρους σε νοσοκομεία που ήδη λειτουργούν στα όριά τους.

Οι χαμηλές δαπάνες για την υγεία επιδεινώνουν την κατάσταση. Μετά από χρόνια λιτότητας, το ελληνικό κράτος εξακολουθεί να επενδύει ελάχιστα στο ΕΣΥ, με αποτέλεσμα οι εγκαταστάσεις να μοιάζουν περισσότερο με σκηνικά από ταινία της δεκαετίας του ’80 παρά με σύγχρονα νοσοκομεία. Οι μισθοί των γιατρών και των νοσηλευτών παραμένουν χαμηλοί, με αποτέλεσμα το φαινόμενο του «brain drain» να συνεχίζεται αμείωτο: οι Έλληνες γιατροί μεταναστεύουν κατά χιλιάδες, αφήνοντας τα νοσοκομεία υποστελεχωμένα και ανήμπορα να ανταποκριθούν στις ανάγκες των πολιτών.

Τι πρέπει να γίνει εδώ και τώρα

Ο ΟΟΣΑ προτείνει μια σειρά από ουσιαστικές παρεμβάσεις, οι οποίες αν δεν γίνουν άμεσα, η κατάσταση θα επιδεινωθεί ακόμα περισσότερο:

• Ενίσχυση της πρωτοβάθμιας περίθαλψης, ώστε οι πολίτες να έχουν πρόσβαση σε γιατρούς χωρίς να καταφεύγουν στα νοσοκομεία.
• Αύξηση της χρηματοδότησης, τόσο για τις υποδομές όσο και για την πρόσληψη προσωπικού.
• Εκσυγχρονισμός των υπηρεσιών, με την εισαγωγή ηλεκτρονικών φακέλων υγείας και την ανάπτυξη της τηλεϊατρικής.
• Μείωση των ανισοτήτων στην πρόσβαση, ώστε οι κάτοικοι αγροτικών περιοχών να μην είναι πολίτες δεύτερης κατηγορίας.
• Καλύτερες συνθήκες εργασίας για το ιατρικό προσωπικό, ώστε να σταματήσει η διαρροή επιστημόνων προς το εξωτερικό.

Θα γίνει επιτέλους κάτι ή θα συνεχίσουμε την κατρακύλα;

Παρά τις επανειλημμένες διαπιστώσεις και τις προτάσεις διεθνών οργανισμών, η πολιτική βούληση για ουσιαστικές αλλαγές στο ΕΣΥ παραμένει υποτονική. Η ελληνική κυβέρνηση συνεχίζει να αναβάλλει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, την ώρα που οι πολίτες βιώνουν καθημερινά την αναποτελεσματικότητα του συστήματος. Αν δεν υπάρξει άμεση δράση, η εμπιστοσύνη των πολιτών θα συνεχίσει να καταρρέει, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη δημόσια υγεία.

Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν το ΕΣΥ βρίσκεται σε κρίση. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει πραγματική πρόθεση να σωθεί…