Πόλεμος στην Ουκρανία: Πώς η «κατάρρευση» του Δούναβη μπορεί να αποτελέσει ένα ανέλπιστο υπερόπλο στα χέρια του Πούτιν- Ο Ζελένσκι αντιμέτωπος με τον εφιάλτη του λιμού και ενεργειακού στραγγαλισμού της Ουκρανίας

Η δραματική υποχώρηση της στάθμης του Δούναβη αποκαλύπτει τα σκουριασμένα κουφάρια του ναζιστικού στόλου από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στο Πράχοβο της Σερβίας. Εκεί περισσότερα από 200 πολεμικά πλοία που παρέμεναν βυθισμένα και ξεχασμένα από το 1944.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Πώς η «κατάρρευση» του Δούναβη μπορεί να αποτελέσει ένα ανέλπιστο υπερόπλο στα χέρια του Πούτιν- Ο Ζελένσκι αντιμέτωπος με τον εφιάλτη του λιμού και ενεργειακού στραγγαλισμού της Ουκρανίας

Η μακάβρια αυτή αποκάλυψη, ωστόσο, δεν αποτελεί παρά το ορατό σημάδι μιας πολύ μεγαλύτερης και σύγχρονης απειλής. Γιατί κάτω από την επιφάνεια του ποταμού δεν κρύβονται μόνο τα απομεινάρια ενός παλιού πολέμου. Ο ίδιος ο Δούναβης, η ζωτική υδάτινη αρτηρία που διασχίζει την καρδιά της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, δοκιμάζεται πλέον από μια πρωτοφανή σύμπτωση πολέμου, ξηρασίας και ακραίων θερμοκρασιών.

Σε διπλό κλοιό η Ουκρανία: Ρωσικοί πύραυλοι και φονική ξηρασία

Με τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας γύρω από την Οδησσό να βρίσκονται διαρκώς στο στόχαστρο της Μόσχας — μόνο τον Ιούλιο καταγράφηκαν δεκάδες επιθέσεις εναντίον πλοίων και λιμενικών υποδομών — ο Δούναβης είχε εξελιχθεί στην τελευταία μεγάλη «σανίδα σωτηρίας» για τις εξαγωγές των ουκρανικών σιτηρών.

Τώρα, όμως, μια νέα και απρόβλεπτη παγίδα στήνεται από την ίδια τη φύση.

Η παρατεταμένη ανομβρία, σε συνδυασμό με αλλεπάλληλα κύματα ακραίου καύσωνα, έχει συρρικνώσει τη ροή του Δούναβη στη Ρουμανία, προκαλώντας σοβαρότατα προβλήματα στη ναυσιπλοΐα. Πλοία με εμπορεύματα δυσκολεύονται να κινηθούν, τα φορτία περιορίζονται και μια κρίσιμη εμπορική δίοδος απειλείται να μετατραπεί σε στενό λαιμό της ίδιας της ουκρανικής οικονομίας.

Και σαν να μην έφτανε αυτό, οι ρωσικές δυνάμεις έπληξαν τη στρατηγικής σημασίας γέφυρα Μαγιάκι, η οποία συνδέει την Οδησσό με τη Μολδαβία και τη Ρουμανία, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τις εναλλακτικές οδούς μεταφοράς και εξαγωγής.

Έτσι, η Ουκρανία βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν διπλό κλοιό: από τη μία οι ρωσικοί πύραυλοι και από την άλλη ένας ποταμός που στερεύει.

Απειλή για 30 εκατομμύρια τόνους σιτηρών

Το διακύβευμα είναι τεράστιο. Ο Ουκρανός υπουργός Γεωργίας, Ταράς Βισότσκι, προειδοποιεί ότι τεράστιες ποσότητες της αγροτικής παραγωγής κινδυνεύουν να εγκλωβιστούν, καθώς οι χερσαίες μεταφορές με τρένα και η ποτάμια οδός του Δούναβη μπορούν μαζί να καλύψουν μόλις περίπου το ένα τρίτο της χωρητικότητας που προσέφεραν οι θαλάσσιες διαδρομές της Μαύρης Θάλασσας.

Πρόκειται για μια ασφυκτική κατάσταση σε μια χώρα που αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σιτοβολώνες του πλανήτη. Κάθε επιπλέον εμπόδιο στη μεταφορά των ουκρανικών σιτηρών δεν αφορά μόνο το Κίεβο, αλλά ολόκληρη την παγκόσμια επισιτιστική αλυσίδα.

Η απειλή αφορά δεκάδες εκατομμύρια τόνους προϊόντων που πρέπει να βρουν δρόμο προς τις διεθνείς αγορές. Εάν οι δρόμοι κλείσουν, τα τρένα δεν επαρκούν και ο Δούναβης δεν μπορεί να σηκώσει τα απαιτούμενα φορτία, τότε το πρόβλημα παύει να είναι απλώς ουκρανικό. Μετατρέπεται σε παγκόσμιο πρόβλημα τροφίμων.

Ενεργειακός στραγγαλισμός: Στο «κόκκινο» οι πυρηνικοί σταθμοί της Ευρώπης

Η κρίση του Δούναβη, όμως, δεν απειλεί μόνο τα σιτηρά. Αγγίζει έναν ακόμη κρίσιμο πυλώνα της ευρωπαϊκής ασφάλειας: την ενέργεια.

Την ώρα που η Ουκρανία εξαρτάται όλο και περισσότερο από εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας από τις γειτονικές χώρες για να διατηρήσει όρθιο το ενεργειακό της σύστημα, οι ίδιες οι χώρες που τη στηρίζουν βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα διαφορετικό, αλλά εξίσου επικίνδυνο πρόβλημα: την έλλειψη νερού για την ψύξη των πυρηνικών αντιδραστήρων.

Η Ουγγαρία βρίσκεται στα όριά της, καθώς ο μοναδικός πυρηνικός σταθμός της χώρας, στο Πακς, αναγκάστηκε να υποβαθμίσει τη λειτουργία του σχεδόν στο 10% της ισχύος του λόγω έλλειψης νερού ψύξης!

Πόλεμος στην Ουκρανία: Πώς η «κατάρρευση» του Δούναβη μπορεί να αποτελέσει ένα ανέλπιστο υπερόπλο στα χέρια του Πούτιν- Ο Ζελένσκι αντιμέτωπος με τον εφιάλτη του λιμού και ενεργειακού στραγγαλισμού της Ουκρανίας

Πρόκειται για μια δραματική υπενθύμιση του πόσο ευάλωτες μπορούν να καταστούν ακόμη και οι πλέον προηγμένες ενεργειακές υποδομές όταν οι υδάτινοι πόροι υποχωρούν.

Ακόμη πιο πρωτοφανή είναι τα μέτρα που έχουν ληφθεί στη Ρουμανία. Στο πυρηνικό εργοστάσιο του Τσερναβόντα, οι αρχές έφτασαν στο σημείο να ανατινάζουν βράχους στην κοίτη του ποταμού και να βυθίζουν φορτηγίδες γεμάτες πέτρες, επιχειρώντας να εκτρέψουν τη ροή των υδάτων ώστε να εξασφαλίσουν το πολύτιμο νερό που απαιτείται για την ψύξη των αντιδραστήρων.

Ο άλλοτε πανίσχυρος Δούναβης μετατρέπεται έτσι από εμπορική λεωφόρο σε κρίσιμο παράγοντα ενεργειακής ασφάλειας — και η στάθμη του καθορίζει πλέον όχι μόνο τη μετακίνηση φορτίων, αλλά και την ικανότητα ολόκληρων χωρών να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια.

Φλέγεται η ουκρανική γη: Η κλιματική κρίση «οπλίζει» το χέρι της Μόσχας

Στην Ουκρανία, το σκηνικό γίνεται ακόμη πιο ζοφερό.

Οι βομβαρδισμοί και τα πυρομαχικά προκαλούν ανεξέλεγκτες πυρκαγιές κατά μήκος της γραμμής του μετώπου, την ώρα που οι εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες και η παρατεταμένη ξηρασία μετατρέπουν τις εκτάσεις της χώρας σε μια τεράστια εύφλεκτη ζώνη.

Μόνο το 2024, περισσότερα από 9.600.000 στρέμματα γης κάηκαν στην Ουκρανία — έκταση υπερδιπλάσια από εκείνη που καταστράφηκε από πυρκαγιές σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση μαζί!

Οι νάρκες, οι κατεστραμμένοι δρόμοι και οι βομβαρδισμένες υποδομές δυσχεραίνουν δραματικά το έργο των πυροσβεστών. Και πάνω από όλα βρίσκεται ένας αμείλικτος φυσικός σύμμαχος της φωτιάς: ένα ολοένα θερμότερο και ξηρότερο κλίμα, που μετατρέπει τις πεδιάδες σε μπαρουταποθήκη.

Την ίδια στιγμή, η καταστροφή του φράγματος της Καχόβκα έχει αφήσει περισσότερα από 5.000.000 στρέμματα καλλιεργήσιμης γης στη νότια Ουκρανία χωρίς επαρκή άρδευση. Η γεωργική παραγωγή δέχεται έτσι ένα ακόμη πλήγμα, σε μια χώρα που ήδη παλεύει να διατηρήσει τις εξαγωγικές της δυνατότητες.

Και σε ένα από τα πιο ανησυχητικά μέτωπα, ο γιγαντιαίος πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα επάρκειας νερού, αναζητώντας μέσω γεωτρήσεων τις απαραίτητες ποσότητες για την ψύξη των εγκαταστάσεών του.

Ο πόλεμος, η ξηρασία και η ενεργειακή ανασφάλεια δεν εξελίσσονται πλέον σε παράλληλες κρίσεις. Συγκλίνουν επικίνδυνα, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο στον οποίο κάθε νέα καταστροφή επιβαρύνει την επόμενη.

Το «παιχνίδι» του Κρεμλίνου: «Ποιος θα πληρώσει την αποτυχία της Ευρώπης;»

Όπως αναλύει το Newsweek, η Μόσχα έχει ήδη εντοπίσει τη χρυσή ευκαιρία που δημιουργείται μέσα σε αυτό το χάος. Στελέχη του Κρεμλίνου, όπως ο Ανατόλι Τιχόνοφ της Ρωσικής Προεδρικής Ακαδημίας, περιγράφουν τους ακραίους καύσωνες ως «οικονομική ετυμηγορία» για τη Δύση.

Η λογική της ρωσικής στρατηγικής είναι σαφής: όσο οι ευρωπαϊκές υποδομές πιέζονται από την ξηρασία, όσο οι ουκρανικές εξαγωγές στραγγαλίζονται και όσο η παγκόσμια αγορά τροφίμων γίνεται πιο ευάλωτη, η Ευρώπη θα αναγκάζεται να ανταγωνιστεί τις φτωχότερες χώρες της Αφρικής και της Ασίας για ολοένα μικρότερες ποσότητες διαθέσιμων τροφίμων.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η Ρωσία επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο απαραίτητος «ρυθμιστής» της παγκόσμιας επισιτιστικής αλυσίδας, αξιοποιώντας τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις που προκαλεί η κρίση.

Ο Πούτιν δεν μπορεί να ελέγξει τον καιρό. Μπορεί, όμως, να εκμεταλλευτεί τις συνέπειές του.

Και καθώς οι εναλλακτικές υποδομές της Ουκρανίας και της Ευρώπης λυγίζουν κάτω από το διπλό βάρος των πυραύλων και της ξηρασίας, το Κρεμλίνο βλέπει να ανοίγεται μπροστά του ένα νέο πεδίο γεωπολιτικής επιρροής.

Γιατί η πραγματική απειλή δεν βρίσκεται μόνο στη στάθμη ενός ποταμού που υποχωρεί. Βρίσκεται στην αλυσιδωτή αντίδραση που μπορεί να προκαλέσει: λιγότερα σιτηρά, ακριβότερη ενέργεια, πιεσμένες υποδομές, μεγαλύτερη εξάρτηση και, τελικά, νέες εστίες γεωπολιτικής αστάθειας.

Ο Δούναβης αποκαλύπτει σήμερα τα ναυάγια ενός πολέμου που τελείωσε πριν από οκτώ δεκαετίες. Ταυτόχρονα, όμως, αποκαλύπτει και κάτι πολύ πιο σύγχρονο και δυσοίωνο: πόσο εύκολα η κλιματική κρίση μπορεί να μετατραπεί σε όπλο στα χέρια ενός κόσμου που ήδη φλέγεται από τον πόλεμο.