Πόλεμος στην Ουκρανία: Που βρίσκονται τελικά τα «παγωμένα» Ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που «καίγεται» να αρπάξει η Φον ντερ Λάιεν; Κανείς, εκτός από το Βέλγιο, δεν θέλει να πει

Η πρόσφατη συζήτηση για την έκδοση δανείου επανορθώσεων προς την Ουκρανία φέρνει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: Πού ακριβώς έχουν καταλήξει τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας;

Πόλεμος στην Ουκρανία: Που βρίσκονται τελικά τα «παγωμένα» Ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που «καίγεται» να αρπάξει η Φον ντερ Λάιεν; Κανείς, εκτός από το Βέλγιο, δεν θέλει να πει

Ο Βέλγος πρωθυπουργός Bart De Wever προκάλεσε αναστάτωση στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ τον προηγούμενο μήνα, μπλοκάροντας ένα φιλόδοξο σχέδιο για την έκδοση δανείου ύψους 140 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, το οποίο προέβλεπε αξιοποίηση των «παγωμένων» περιουσιακών στοιχείων της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας. Στην παρέμβασή του, παραπονέθηκε για την απομόνωσή του από τους άλλους ηγέτες.

Η ουσία είναι ότι το σχέδιο στηρίζεται κυρίως σε κεφάλαια που βρίσκονται στο Euroclear, το κεντρικό αποθετήριο τίτλων στις Βρυξέλλες, παρά τις διαβεβαιώσεις συμμάχων της G7 ότι διαθέτουν συνολικά περίπου 300 δισ. ευρώ σε ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία στις δικαιοδοσίες τους.

«Το πιο ‘παχύ κοτόπουλο’ βρίσκεται στο Βέλγιο, αλλά υπάρχουν και άλλα γύρω», σχολίασε χαρακτηριστικά ο De Wever. «Κανείς δεν μιλάει ποτέ γι’ αυτά». Και πράγματι, σχεδόν κανείς δεν το κάνει.

Το Euronews επικοινώνησε με διάφορες δυτικές χώρες για να διαπιστώσει ποια έχουν στην κατοχή τους μερίδιο των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, σύμφωνα με διαθέσιμες αναλύσεις και δημοσιεύματα. Οι χώρες αυτές περιλαμβάνουν τη Γαλλία, το Λουξεμβούργο, τη Γερμανία, την Ελβετία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ, τον Καναδά, την Ιαπωνία και την Αυστραλία. Όλες συμμετέχουν στη διεθνή προσπάθεια περιορισμού των οικονομικών δυνατοτήτων του Κρεμλίνου.

Παράδοξο, οι πιο σαφείς απαντήσεις προήλθαν από δύο χώρες που συχνά συνδέονται με οικονομική διακριτικότητα: το Λουξεμβούργο και την Ελβετία.

Σύμφωνα με μελέτη της ερευνητικής υπηρεσίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το Λουξεμβούργο διατηρεί περίπου 10–20 δισ. ευρώ σε ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία. Ωστόσο, σε κοινή δήλωση των υπουργών Οικονομικών και Εξωτερικών, το Μεγάλο Δουκάτο ανέφερε ότι το ποσό που είναι επίσημα δεσμευμένο «είναι κάτω από 10.000 ευρώ».

Η ουδέτερη Ελβετία, από την πλευρά της, επιβεβαίωσε ότι κατέχει 7,45 δισ. ελβετικά φράγκα (περίπου 8 δισ. ευρώ) σε ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία, που βρίσκονται σε εμπορικές τράπεζες. Αν και δεν ανήκει ούτε στην ΕΕ ούτε στην G7, παρακολουθεί στενά τη διαδικασία, επισημαίνοντας ότι οι αποφάσεις της θα λάβουν υπόψη το ελβετικό και διεθνές δίκαιο, την εξωτερική πολιτική και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Που βρίσκονται τελικά τα «παγωμένα» Ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που «καίγεται» να αρπάξει η Φον ντερ Λάιεν; Κανείς, εκτός από το Βέλγιο, δεν θέλει να πει

Οι περισσότερες άλλες χώρες απέφυγαν να δώσουν λεπτομέρειες. Η Γερμανία επικαλέστηκε προστασία δεδομένων και νομοθεσία κυρώσεων της ΕΕ, ενώ η Ιαπωνία απέφυγε να επιβεβαιώσει τα εκτιμώμενα 25–30 δισ. ευρώ σε ρωσικά περιουσιακά στοιχεία. Ο De Wever ανέφερε πως η Ιαπωνία ενδεχομένως κατέχει μέχρι 50 δισ. ευρώ, χωρίς επίσημη επιβεβαίωση.

Η Γαλλία αρνήθηκε να σχολιάσει, παρά τις προηγούμενες δηλώσεις του πρώην υπουργού Οικονομικών για δέσμευση 22,8 δισ. ευρώ. Οι ΗΠΑ δεν απάντησαν καν, αν και εκτιμήσεις του 2023 από ομάδα εργασίας (REPO) υπολόγιζαν 4,41 δισ. ευρώ σε ρωσικά περιουσιακά στοιχεία εντός αμερικανικών τραπεζών.

Η σιωπή της Δύσης έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το Βέλγιο, όπου η Euroclear δημοσιεύει τακτικά αναλυτικές εκθέσεις για τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων των νομισμάτων και των κερδών τους. Τα δεδομένα είναι προσβάσιμα σε πολιτικούς, δημοσιογράφους και αναλυτές, καθώς το αποθετήριο υπόκειται σε αυστηρά πρότυπα διαφάνειας, σε αντίθεση με τις ιδιωτικές τράπεζες όπου η μυστικότητα θεωρείται «ιερή».

Από σήμερα, οι σύμμαχοι της G7 δεν μπορούν να παρέχουν ολοκληρωμένη ανάλυση για τα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία που κατέχουν, θέτοντας αμφιβολίες για την υλοποίηση του δανείου επανορθώσεων των 140 δισ. ευρώ.

Ο Δρ Szymon Zaręba, ανώτερος ερευνητής στο Πολωνικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων, τόνισε ότι η έλλειψη διαφάνειας εμποδίζει ακόμη και έμπειρους ερευνητές να εντοπίσουν τα ακριβή ποσά και τις τοποθεσίες των ρωσικών κεφαλαίων.

Όπως παρατήρησε ο De Wever, «η Ρωσία γνωρίζει ακριβώς πού βρίσκονται τα κεφάλαιά της και ποια περιουσία να στοχεύσει». Ένα ακόμα εμπόδιο είναι η διάκριση μεταξύ κρατικών περιουσιακών στοιχείων και ιδιωτικής περιουσίας Ρώσων ολιγαρχών, που συχνά συγχέεται στα δημοσιεύματα.

Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει δεσμεύσει 28,7 δισ. στερλίνες, αλλά ο αριθμός αφορά κυρίως ιδιωτικά περιουσιακά στοιχεία και όχι αυτά της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας. Ο Καναδάς ανέφερε 114 εκατ. ευρώ σε παγωμένα περιουσιακά στοιχεία, αλλά δεν διευκρίνισε πόσα ανήκουν στην κεντρική τράπεζα. Η Αυστραλία, με μικρότερο ποσό, επίσης αρνήθηκε να δώσει λεπτομέρειες.

Όπως επισημαίνει ο Francis Bond από το Macfarlanes, «η κατάσταση είναι εντελώς αξιοσημείωτη και ασυνήθιστη». Η έλλειψη δημόσιας εποπτείας και σαφούς οδικού χάρτη καθιστά τις νομικές, οικονομικές και πολιτικές συνέπειες εξαιρετικά υψηλές.