Πόλεμος στο Ιράν: Οι εμμονές του Τραμπ εξαντλούν την υπομονή του Πούτιν!-Πώς οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή μπορούν να μετατρέψουν ξανά δυο «άσπονδους φίλους» σε «θανάσιμους εχθρούς»

Η στρατιωτική εμπλοκή της Ουάσιγκτον και του Τελ Αβίβ κατά της Τεχεράνης φέρνει τις ρωσοαμερικανικές σχέσεις σε επίπεδα που θυμίζουν την «προ-Αλάσκας» εποχή.

Πόλεμος στο Ιράν: Οι εμμονές του Τραμπ εξαντλούν την υπομονή του Πούτιν!-Πώς οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή μπορούν να μετατρέψουν ξανά δυο «άσπονδους φίλους» σε «θανάσιμους εχθρούς»

«Ο Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος μπορεί να ξεσπάσει ανά πάσα στιγμή, αν ο Ντόναλντ Τραμπ συνεχίσει την επικίνδυνη πορεία του». Αυτή η προειδοποίηση του αντιπροέδρου του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας και πρώην προέδρου της χώρας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, αποτυπώνει την ταχύτατη επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, σε συνέχεια της έντασης που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν.

Η δήλωση του Μεντβέντεφ, θεωρούμενου από τους «σκληρούς» του Κρεμλίνου, έγινε σε συνέντευξη στο ρωσικό πρακτορείο TASS, συνοδευόμενη από την εκτίμηση ότι «η στρατιωτική παρέμβαση του Τραμπ συνιστά ολέθριο λάθος» με στόχο τη διατήρηση της παγκόσμιας κυριαρχίας των ΗΠΑ. Ο ίδιος δεν δίστασε να χαρακτηρίσει τους ευρωπαίους ηγέτες «υποτακτικούς υπηρέτες» και προέβλεψε ότι «το Ιράν θα επιδιώξει πλέον την απόκτηση πυρηνικών όπλων με διπλάσια αποφασιστικότητα».

Στη συνέχεια, η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι εκμεταλλεύτηκαν μια «φανταστική» απειλή από το Ιράν ως πρόσχημα για να επηρεάσουν τη συνταγματική τάξη της χώρας και χαρακτήρισε τις εκκλήσεις της Ουάσιγκτον προς τους Ιρανούς να ανατρέψουν την ηγεσία τους «κυνικές και απάνθρωπες» (04/03).

Παρά το γεγονός ότι η Μόσχα συχνά έχει χρησιμοποιήσει σκληρή γλώσσα κατά της «συλλογικής Δύσης», αυτή είναι η πρώτη φορά που στο στόχαστρο τίθεται ανοιχτά ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος, στον οποίο μέχρι πρόσφατα απέδιδε τον ρόλο του «ειρηνοποιού» λόγω της προσπάθειας για διευθέτηση της ουκρανικής κρίσης. Η προσδοκία βασιζόταν στην προσωπική χημεία Τραμπ – Πούτιν, όπως φάνηκε στη συνάντησή τους στις 15 Αυγούστου στο Άνκορατζ της Αλάσκας.

Πόλεμος στο Ιράν: Οι εμμονές του Τραμπ εξαντλούν την υπομονή του Πούτιν!-Πώς οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή μπορούν να μετατρέψουν ξανά δυο «άσπονδους φίλους» σε «θανάσιμους εχθρούς»

Μόλις έξι μήνες αργότερα, ο Πούτιν, σχολιάζοντας τον θάνατο του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, έκανε λόγο για «κυνική δολοφονία που παραβιάζει κάθε ανθρώπινη ηθική και το Διεθνές Δίκαιο», υπονοώντας εμμέσως τον Αμερικανό ομόλογό του.

Ιράν: Πεδίο σύγκρουσης ή ευκαιρία;

Η πρόσφατη ένταση αποδίδεται κυρίως στο Ιράν, που αναδεικνύεται σε κρίσιμο πεδίο για τις σχέσεις των δύο πυρηνικών δυνάμεων. Από τη ρωσική οπτική, η πιθανή κατάρρευση ενός τόσο στρατηγικού συμμάχου αποτελεί πλήγμα στην επιρροή της. Η κατάσταση επιδεινώνεται από σειρά διαψεύσεων των συμμάχων του Κρεμλίνου, όπως η κρίση στη Βενεζουέλα με τον Νικολάς Μαδούρο και η σταθερή αδυναμία υποστήριξης του Μπασάρ αλ Άσαντ στη Συρία.

Η Τατιάνα Καστουεβά-Ζαν, ερευνήτρια στο IFRI, επισημαίνει ότι «στη Συρία, τη Βενεζουέλα, ακόμα και στην αντιπαράθεση Αρμενίας–Αζερμπαϊτζάν, η Μόσχα δεν κατάφερε να προστατεύσει τους συμμάχους της». Παράλληλα, η Νικόλ Γκραγιέφσκι του Sciences Po Paris σημειώνει ότι η ρωσική στρατιωτική βοήθεια προς την Τεχεράνη περιορίζεται σε ψηφιακή επιτήρηση και καταστολή, ενώ ενεργή στρατιωτική εμπλοκή δεν φαίνεται πιθανή.

Ωστόσο, ορισμένοι αναλυτές βλέπουν στο χάος που προκαλούν οι ιρανικές επιθέσεις σε υποδομές των χωρών του Κόλπου μια σπάνια ευκαιρία για τη Ρωσία να ανακτήσει μερίδιο στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, ενώ ταυτόχρονα διευκολύνονται στρατιωτικά σχέδια της Μόσχας στην Ουκρανία.

Ρήξη ή προσωρινή ένταση;

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η αντιπαράθεση Κρεμλίνου – Ουάσιγκτον θα είναι μακροχρόνια. Ο Ίαν Χιλ, πρώην πρέσβης της Νέας Ζηλανδίας στη Ρωσία, αναφέρει στο Lowy Institute ότι η Ρωσία ελπίζει σε μια κοστοβόρα εμπλοκή των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, ώστε να παρέμβει αργότερα και να αναδιοργανώσει διπλωματικά τους συμμάχους της.

Μια πρώτη ένδειξη των περιθωρίων για διαπραγμάτευση φαίνεται στην επιστολή του Πούτιν προς τον Ιρανό ομόλογό του Μασούντ Πεζεσκιάν, όπου καταδίκαζε την επίθεση χωρίς να αναφέρει άμεσα τις ΗΠΑ ή τον Τραμπ, δείχνοντας τα ελαστικά όρια στις διεθνείς σχέσεις.