Πολιτικός “σεισμός” στην Τουρκία: Ο Ερντογάν ανοίγει δρόμο για τρίτη θητεία – Η αποχώρηση από το Αφρίν και τα σενάρια μεγάλης συμφωνίας με τους Κούρδους

Νέες εξελίξεις στη Συρία και στο εσωτερικό της Τουρκίας τροφοδοτούν έντονη πολιτική συζήτηση για τις πραγματικές επιδιώξεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η σταδιακή αποχώρηση του τουρκικού στρατού από περιοχές γύρω από το Αφρίν συμπίπτει χρονικά με τις διεργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη για πιθανή αναθεώρηση του τουρκικού Συντάγματος, γεγονός που οδηγεί αρκετούς αναλυτές στο συμπέρασμα ότι οι δύο εξελίξεις ενδέχεται να συνδέονται πολιτικά.

Σύμφωνα με πληροφορίες που προέρχονται από κουρδικές πηγές, οι τουρκικές δυνάμεις έχουν αρχίσει να εγκαταλείπουν στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην περιοχή Ρατζό, δυτικά του Αφρίν. Παράλληλα, κάτοικοι χωριών που είχαν εκτοπιστεί μετά την τουρκική επιχείρηση του 2018 ενημερώνονται ότι σύντομα θα μπορέσουν να επιστρέψουν στις κατοικίες και τις περιουσίες τους.

Ο ακτιβιστής ανθρωπίνων δικαιωμάτων Ιμπραήμ Σεχό ανέφερε ότι η διαδικασία αποχώρησης βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και ότι οι τοπικές κοινότητες έχουν λάβει διαβεβαιώσεις πως, μόλις ολοκληρωθεί η εκκένωση των στρατιωτικών εγκαταστάσεων, θα επιτραπεί η επιστροφή των εκτοπισμένων.

Εφόσον επιβεβαιωθεί, πρόκειται για την πρώτη ουσιαστική αποχώρηση τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων από το Αφρίν μετά την κατάληψη της περιοχής τον Μάρτιο του 2018, γεγονός που αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία.

Την ίδια στιγμή, στο εσωτερικό της Τουρκίας βρίσκεται σε εξέλιξη μια δύσκολη πολιτική εξίσωση. Το ισχύον Σύνταγμα προβλέπει ανώτατο όριο δύο προεδρικών θητειών, ωστόσο ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει επανειλημμένα αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας υποψηφιότητας, κάτι που προϋποθέτει συνταγματικές αλλαγές ή διαφορετική νομική διαδικασία.

Για την αναθεώρηση του Συντάγματος απαιτούνται ευρύτερες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες, τις οποίες η κυβερνητική συμμαχία δεν διαθέτει από μόνη της. Έτσι, πολιτικοί παρατηρητές εκτιμούν ότι η στάση του φιλοκουρδικού πολιτικού χώρου θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστική σε οποιαδήποτε προσπάθεια αλλαγής του θεσμικού πλαισίου.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι πρόσφατες δημόσιες παρεμβάσεις του φυλακισμένου ηγέτη του PKK, Αμπντουλάχ Οτσαλάν, ο οποίος έχει απευθύνει εκκλήσεις για αποκλιμάκωση της σύγκρουσης. Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι οι κινήσεις αυτές ίσως αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής διαπραγμάτευσης, χωρίς όμως να υπάρχουν επίσημες αποδείξεις που να επιβεβαιώνουν μια τέτοια σύνδεση.

Παράλληλα, η τουρκική πολιτική σκηνή εξακολουθεί να βρίσκεται σε έντονη αναταραχή μετά τις εξελίξεις που αφορούν την αντιπολίτευση και τις δικαστικές υποθέσεις κορυφαίων πολιτικών προσώπων, γεγονός που έχει αναδιαμορφώσει τις πολιτικές ισορροπίες ενόψει των επόμενων εξελίξεων.

Η πιθανή αποχώρηση από το Αφρίν, οι επαφές με τον κουρδικό παράγοντα και οι συζητήσεις για συνταγματικές αλλαγές συνθέτουν ένα ιδιαίτερα σύνθετο πολιτικό σκηνικό. Το αν όλα αυτά αποτελούν μεμονωμένες κινήσεις ή μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου για τη διατήρηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην εξουσία θα φανεί τους επόμενους μήνες, καθώς οι εξελίξεις στην Τουρκία και στη Συρία παραμένουν εξαιρετικά ρευστές.