Ψηφίστηκε το νομοσχέδιο για την ενδοοικογενειακή βία – Ηχηρό «όχι» από την αντιπολίτευση στο επίμαχο άρθρο 41 για τη συγκρότηση Τριμελούς Επιτροπής Ιατροδικαστών

Στη Βουλή προς ψήφιση ήρθε σήμερα, Παρασκευή 24/1, το νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης για την ενδοοικογενειακή βία, με τίτλο «Αντιμετώπιση νέων μορφών βίας κατά των γυναικών – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1385 – Πρόσθετες ρυθμίσεις στον νόμο περί ενδοοικογενειακής βίας – Αναδιοργάνωση των ιατροδικαστικών υπηρεσιών – Ενίσχυση της λειτουργίας της Eurojust – Μέτρα για την προστασία των ανηλίκων και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας – Δικονομικές διατάξεις αρμοδιότητας των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων και άλλες ρυθμίσεις», το οποίο και ψηφίστηκε από την Ολομέλεια της Βουλής, κατά πλειοψηφία, επί της αρχής των άρθρων και του συνόλου του.

Ωστόσο, το άρθρο 41 του νομοσχεδίου, το οποίο προβλέπει τη συγκρότηση Τριμελούς Επιτροπής Ιατροδικαστών, υπερψήφισαν μόνο οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, ενώ σύσσωμοι οι βουλευτές της αντιπολίτευσης το καταψήφισαν, στο πλαίσιο ονομαστικής ψηφοφορίας που είχε ζητήσει το ΚΚΕ. Ειδικότερα, επί 292 παρόντων βουλευτών, μόνο οι 157 βουλευτές της κυβερνώσας παράταξης ψήφισαν «ναι», με τους 135 βουλευτές της αντιπολίτευσης να ψηφίζουν «όχι», επί της αρχής και του άρθρου.

Αιτία για το μαζικό «όχι» στο επίμαχο αυτό άρθρο, είναι, σύμφωνα με την αντιπολίτευση το ότι αποτελεί «φωτογραφική» διάταξη που αφορά την υπόθεση των Τεμπών.

Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο καθιστά την Ελλάδα την πρώτη χώρα της Ε.Ε. που ενσωματώνει στο Δίκαιό της την κοινοτική Οδηγία 2024/1385 και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Το πακέτο των αλλαγών περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ποινές άνω των δύο ετών χωρίς αναστολή ή μετατροπή, προσδιορισμό δίκης σε σύντομο χρονικό διάστημα χωρίς την έκδοση βουλεύματος, καθώς επίσης δημιουργία αρχείου αναφορών ενδοοικογενειακής βίας.

Στο πλέγμα των αλλαγών που οδηγούν συνολικά στην ενίσχυση του πλαισίου προστασίας εντάσσεται η διάταξη που θέλει κάθε υποτροπή του δράστη να καθιερώνεται ως επιβαρυντική περίπτωση ενδοοικογενειακής βίας, η οποία οδηγεί σε μεγαλύτερη ποινή. Αν πρόκειται για πλημμέλημα, που τιμωρείται με φυλάκιση έως ένα έτος, το ελάχιστο όριο της ποινής αυξάνεται κατά έξι μήνες, ενώ στις λοιπές περιπτώσεις πλημμελημάτων το ελάχιστο όριο αυξάνεται κατά ένα έτος. Στην περίπτωση κακουργήματος το ελάχιστο όριο ποινής αυξάνεται κατά δύο έτη.

Σημειώνεται πως η αρχική σκέψη για υποχρεωτική επιβολή προσωρινής κράτησης για κακουργηματικής φύσεως αδικήματα φαίνεται πως υποχώρησε, με τη διάταξη να κινείται προς την επιβολή βραχιολιού ηλεκτρονικής επιτήρησης. Σύμφωνα με την προωθούμενη διάταξη, «στα κακουργήματα, και σε όσα πλημμελήματα ενδοοικογενειακής βίας προβλέπεται ποινή φυλάκισης τουλάχιστον ενός έτους, επιβάλλεται σε εξαιρετικές περιπτώσεις, εφόσον κριθεί αιτιολογημένα ότι δεν επαρκούν οι περιοριστικοί όροι, κατ’ οίκον περιορισμός με ηλεκτρονική επιτήρηση ή, εφόσον κριθεί αιτιολογημένα ότι δεν επαρκεί ούτε αυτός, προσωρινή κράτηση». Στα πλημμελήματα το ανώτατο όριο τέτοιου είδους μέτρων είναι διάρκειας έως έξι μήνες, χωρίς δυνατότητα παράτασης και με ενδιάμεσο έλεγχο της διάρκειας αυτών στους τρεις μήνες.

Στο σχέδιο νόμου προβλέπεται και παράταση της κράτησης έως πέντε ημέρες για τα αυτόφωρα εγκλήματα ενδοοικογενειακής βίας, εκτός αν το δικαστήριο, αφού ακούσει και το θύμα, κρίνει αιτιολογημένα ότι δεν συντρέχει κίνδυνος τέλεσης νέων αδικημάτων. Παράλληλα, ο εισαγγελέας Πρωτοδικών που επιλαμβάνεται καταγγελίας για ενδοοικογενειακή βία προβαίνει αυτεπάγγελτα σε εισαγγελική έρευνα για το αν πρέπει να αλλάξει και το καθεστώς επιμέλειας των παιδιών, ενώ του παρέχεται δυνατότητα να μη δεχθεί συμφωνία των μερών για διαμεσολάβηση ή να την ανακαλέσει, όταν συντρέχουν στοιχεία που θα μπορούσαν να μειώσουν την ικανότητα του θύματος για συνειδητή επιλογή.

Στο νομοσχέδιο ενσωματώνεται η οδηγία 2024/1385 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην οποία περιγράφεται συγκεκριμένη, πλέον, διαδικασία υποβολής καταγγελίας. Η καταγγελία μπορεί να υποβάλλεται προφορικά μέσω τηλεφώνου ή άλλων συστημάτων φωνητικών μηνυμάτων ή μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, προσβάσιμης και σε άτομα με αναπηρία, στην αρμόδια υπηρεσία της ΕΛ.ΑΣ.

Αντίστοιχα, η αρμόδια υπηρεσία της ΕΛ.ΑΣ. οφείλει να προβεί στην άμεση διερεύνηση του περιεχομένου της αναφοράς και λαμβάνοντας τα προβλεπόμενα στον νόμο μέτρα για την προστασία του θύματος και την πρόσβασή του σε νομική συνδρομή με την τήρηση των υποχρεώσεων εχεμύθειας.

Αυστηροποίηση έρχεται και στο αδίκημα που αφορά στην απειλή ενδοοικογενειακής βίας, με το άρθρο 333 Π.Κ. να διατηρεί την ποινή του ενός έτους ή τη χρηματική ποινή για όποιον προκαλεί σε άλλον τρόμο ή ανησυχία απειλώντας τον με βία ή άλλη παράνομη πράξη ή παράλειψη. Η ποινή αυξάνεται έως δύο έτη φυλάκισης για όποιον προκαλεί σε άλλον τρόμο ή ανησυχία με την επίμονη καταδίωξη ή παρακολούθηση των κινήσεων και των δραστηριοτήτων του, όπως ιδίως με την επιδίωξη διαρκούς επαφής με τη χρήση τηλεπικοινωνιακού ή ηλεκτρονικού μέσου ή με επανειλημμένες επισκέψεις στο οικογενειακό, κοινωνικό ή εργασιακό περιβάλλον του.