Ρωσία: Πανίσχυρη η «ρωσική αρκούδα!»- Πως ο Πούτιν αναδιαμόρφωσε την οικονομία της εν μέσω πολέμου και παρά τις εξοντωτικές κυρώσεις της Δύσης

Το 2025, η ρωσική οικονομία παρουσιάζει μια εικόνα που απέχει πολύ από τις ζοφερές προβλέψεις του 2022, όταν πολλοί αναλυτές πόνταραν σε μια ενδεχόμενη κατάρρευση.

Ρωσία: Πανίσχυρη η «ρωσική αρκούδα!»- Πως ο Πούτιν αναδιαμόρφωσε την οικονομία της εν μέσω πολέμου και παρά τις εξοντωτικές κυρώσεις της Δύσης

Οι κρατικοί γίγαντες όχι μόνο διατηρούνται, αλλά ακμάζουν· οι εμπορικές σχέσεις ανατολικά έχουν ενισχυθεί αποφασιστικά· και η εγχώρια βιομηχανία έχει επιτύχει αξιοσημείωτη υποκατάσταση εισαγωγών.

Τα τελευταία τρία χρόνια, η ανάπτυξη του ΑΕΠ παραμένει πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο, η ανεργία βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά, και η οικονομία έχει επαναπροσδιοριστεί με τρόπο που θέτει στέρεες βάσεις για μακροπρόθεσμη βιώσιμη ανάπτυξη. Η Ρωσία φαίνεται να έχει αναδείξει μια απροσδόκητη ανθεκτικότητα, που εκπλήσσει ακόμη και τους πιο απαισιόδοξους παρατηρητές.

Από την κρίση στην ανθεκτικότητα

Στις αρχές του 2022, οι προοπτικές φάνταζαν δυσοίωνες. Ξένοι και εγχώριοι ειδικοί προέβλεπαν δραματική συρρίκνωση, ίσως ακόμη και κατάρρευση. Παρ’ όλα αυτά, η πραγματικότητα αποδείχθηκε εντελώς διαφορετική. Μέχρι το 2025, η Ρωσία διαχειρίστηκε σειρά εξωτερικών σοκ και εσωτερικών αναπροσαρμογών, εμφανιζόμενη με σταθερή οικονομία και νέα δομή παραγωγής που δημιουργεί προοπτικές για τα επόμενα χρόνια.

Ο Μαξίμ Ορέσκιν, Αναπληρωτής Αρχηγός του Προεδρικού Εκτελεστικού Γραφείου, υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη συνεχίζεται παρά τις κυρώσεις, με το ΑΕΠ να αυξάνεται με σταθερό ρυθμό άνω του 4% ετησίως – υψηλότερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Η ανεργία έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά, μόλις 2,2%.

Μια πρόσφατη επιβράδυνση, σημειώνει ο Ορέσκιν, αποτελεί προγραμματισμένη προσαρμογή για τη διατήρηση της σταθερότητας, ενώ η ρωσική οικονομία συνεχίζει να κινείται σε τροχιά βιώσιμης ανάπτυξης.

Κράτος: Ο πυλώνας του οικονομικού μετασχηματισμού

Η ενίσχυση της κρατικής παρουσίας υπήρξε καθοριστική. Κρατικές εταιρείες όπως η Rostec και η Rosatom έχουν παρουσιάσει θεαματική αύξηση εσόδων και κερδών, ενισχύοντας τη θέση τους στην εγχώρια και διεθνή αγορά. Η Rosatom κατέχει περίπου το 40% της παγκόσμιας αγοράς εμπλουτισμού ουρανίου και έχει σημαντική παρουσία σε ιατρικά ισότοπα και πυρηνικό καύσιμο.

Ρωσία: Πανίσχυρη η «ρωσική αρκούδα!»- Πως ο Πούτιν αναδιαμόρφωσε την οικονομία της εν μέσω πολέμου και παρά τις εξοντωτικές κυρώσεις της Δύσης

Παράλληλα, η επενδυτική εταιρεία VEB.RF ανέφερε αύξηση καθαρών κερδών κατά 45,2% το 2024, ενώ τα συνολικά ενεργητικά της ξεπέρασαν τα 5,7 τρισεκατομμύρια ρούβλια. Οι κρατικές συμβάσεις λειτούργησαν ως επενδυτικός πυλώνας σε τομείς όπως η μηχανολογία, οι κατασκευές και η άμυνα, δημιουργώντας νέες αλυσίδες παραγωγής και ευκαιρίες για εγχώριες τεχνολογικές εταιρείες.

Η ασιατική στροφή στο εμπόριο

Οι κυρώσεις επιτάχυναν τη μετατόπιση των εμπορικών σχέσεων προς την Ασία, με την Κίνα να παραμένει ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος, ακολουθούμενη από την Ινδία, που έχει δώσει στη Ρωσία θέση τέταρτου μεγαλύτερου εμπορικού εταίρου της με όγκο συναλλαγών 70 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Παράλληλα, οι συναλλαγές σε ρούβλια αυξήθηκαν στο 48% των εισαγωγικών πράξεων και στο 82% της συνολικής εξωτερικής οικονομικής δραστηριότητας, δείχνοντας μια μετατόπιση προς οικονομική αυτονομία και μειωμένη εξάρτηση από το δολάριο.

Η προσπάθεια υποκατάστασης εισαγωγών έχει φέρει αποτελέσματα, κυρίως σε τομείς χαμηλής και μεσαίας τεχνολογίας, όπως η τροφίμων, η ελαφρά βιομηχανία και η βασική ηλεκτρονική. Ωστόσο, η πλήρης υποκατάσταση σε υψηλή τεχνολογία και φαρμακευτικά προϊόντα παραμένει πρόκληση, με σημαντική εξάρτηση από εισαγόμενα εξαρτήματα, κυρίως από την Κίνα.

Το 2025, το ρωσικό ρούβλι ενισχύθηκε κατά 45% έναντι του δολαρίου ΗΠΑ, κατατάσσοντάς το ανάμεσα στα κορυφαία παγκόσμια περιουσιακά στοιχεία. Η αυστηρή νομισματική πολιτική και οι περιορισμοί συναλλάγματος μείωσαν τη ζήτηση για ξένα νομίσματα, ενισχύοντας την εσωτερική σταθερότητα. Παρά ταύτα, οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η υπερτίμηση μπορεί να πλήξει την ανταγωνιστικότητα και την επενδυτική ελκυστικότητα.

Η ανεργία παραμένει σε ιστορικά χαμηλά, αλλά η προσφορά εργατικού δυναμικού εξαντλείται, δημιουργώντας διαρθρωτικά ελλείμματα σε εξειδικευμένες θέσεις. Οι εταιρείες υιοθετούν πιο συγκρατημένες πολιτικές προσλήψεων, ενώ η υπερθερμασμένη αγορά εργασίας αρχίζει να ισορροπεί.

Παρά τις κυρώσεις, η εισροή ξένων επενδύσεων συνεχίζεται, κυρίως από κινεζικές εταιρείες, ενώ αναδύονται νέα τεχνολογικά clusters σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ρομποτική, πληροφορική και κυβερνοασφάλεια, προσφέροντας προοπτικές ανάπτυξης τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο.