Ρωσία: Πόσο θα βλάψουν τελικά τον Πούτιν οι κυρώσεις του Τραμπ σε Rosneft και Lukoil- «Ζημιά αλλά όχι καταστροφή» λένε οι ειδικοί

Οι νέες κυρώσεις των ΗΠΑ θα πλήξουν την οικονομία της Ρωσίας, αλλά δεν αναμένεται να την καταστρέψουν.

Ρωσία: Πόσο θα βλάψουν τελικά τον Πούτιν οι κυρώσεις του Τραμπ σε Rosneft και Lukoil- «Ζημιά αλλά όχι καταστροφή» λένε οι ειδικοί

Η αιφνιδιαστική απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει κυρώσεις στις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες της Ρωσίας, Rosneft και Lukoil, δεν πρόκειται να παγώσει τη «μηχανή πολέμου» του Βλαντιμίρ Πούτιν, ωστόσο ενδέχεται να διευκολύνει την Ευρωπαϊκή Ένωση να αποκοπεί οριστικά από το ρωσικό πετρέλαιο.

Την Τετάρτη, ο Τραμπ ανακοίνωσε «τεράστιες» κυρώσεις, οι οποίες αποτελούν την πρώτη σοβαρή επίθεση των ΗΠΑ στη Μόσχα από την ανάληψη των καθηκόντων του. Οι λεπτομέρειες των μέτρων παραμένουν υπό διαμόρφωση, όμως θεωρητικά απειλούν να αναγκάσουν τις δύο εταιρείες να πουλήσουν περιουσιακά στοιχεία και να διακόψουν τις εναπομείνασες προμήθειες πετρελαίου προς την Ευρώπη.

«Αυτό είναι ένα σημαντικό βήμα», σχολίασε η Kimberly Donovan, ειδική στις κυρώσεις στο think tank Atlantic Council. «Θα αναγκάσει τις ευρωπαϊκές χώρες και τις εταιρείες που συνεχίζουν να εισάγουν ρωσική ενέργεια να επανεξετάσουν τις συναλλαγές τους» πριν από την 21η Νοεμβρίου, ημερομηνία εφαρμογής των κυρώσεων.

Η ανακοίνωση έρχεται έναν μήνα μετά την κριτική του Τραμπ προς την Ευρώπη για τη συνεχιζόμενη «αδικαιολόγητη» αγορά ρωσικής ενέργειας, που αντιστοιχεί σε περίπου το ένα τέταρτο των εσόδων του Κρεμλίνου. Εκείνη την εποχή είχε προειδοποιήσει: «Είμαι έτοιμος να επιβάλω μεγάλες κυρώσεις στη Ρωσία, μόλις όλες οι χώρες του NATO σταματήσουν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο». Τώρα προχωρά στην πράξη.

Σύμφωνα με το Politico, οι κυρώσεις θα προκαλέσουν άμεση οικονομική πίεση, αλλά δεν θα περιορίσουν ουσιαστικά τη ρωσική στρατιωτική δράση στην Ουκρανία.

Η Rosneft και η Lukoil ελέγχουν περίπου τα δύο τρίτα των 4,4 εκατομμυρίων βαρελιών αργού που εξάγει καθημερινά η Ρωσία, σύμφωνα με τον David Fyfe, επικεφαλής οικονομολόγο της Argus. Οι κυρώσεις απειλούν να μειώσουν τις προμήθειες κατά «το μισό», καθώς εμποδίζουν την πώληση φορτίων σε δολάρια, το κύριο νόμισμα του διεθνούς εμπορίου πετρελαίου.

Για τη Lukoil, οι κυρώσεις θα έχουν ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες, σύμφωνα με πρώην στέλεχος της εταιρείας. Πιθανότατα θα αναγκαστεί να πουλήσει τις συμμετοχές της σε διεθνή έργα από την Αίγυπτο έως το Ιράκ, πλήττοντας έως και το 20% των εσόδων της.

Παρά τις δυσκολίες, οι κύριοι αγοραστές από Κίνα και Ινδία αναμένεται να συνεχίσουν να εισάγουν ρωσικό πετρέλαιο λόγω των χαμηλότερων τιμών και της περιορισμένης διαθεσιμότητας εναλλακτικών. Μετά από μια αρχική αναστάτωση, «οι περισσότεροι αγοραστές θα επιστρέψουν στην αγορά», εκτίμησε ο Homayoun Falakshahi της Kpler.

Ρωσία: Πόσο θα βλάψουν τελικά τον Πούτιν οι κυρώσεις του Τραμπ σε Rosneft και Lukoil- «Ζημιά αλλά όχι καταστροφή» λένε οι ειδικοί

Ο Vladimir Milov, πρώην αναπληρωτής υπουργός Ενέργειας της Ρωσίας, σημείωσε ότι τα μέτρα θα περιπλέξουν το εμπόριο, αλλά οι εταιρείες ήδη διαθέτουν εναλλακτικά σχέδια, επομένως η ζημία θα είναι περιορισμένη.

Ο ίδιος ο Πούτιν παραδέχτηκε την Πέμπτη ότι οι κυρώσεις είναι «σοβαρές», χαρακτηρίζοντας την κίνηση ως «μη φιλική ενέργεια που δεν ενισχύει τις ρωσο-αμερικανικές σχέσεις».

Επιπτώσεις στην Ευρώπη

Στην Ευρώπη, τα μέτρα αναμένεται να έχουν πιο εμφανή αποτελέσματα. Η ΕΕ προσπαθεί εδώ και πάνω από τρία χρόνια να περιορίσει την εξάρτησή της από τη ρωσική ενέργεια, επιβάλλοντας εμπάργκο σε ρωσικό αργό, καύσιμα και άνθρακα. Το μερίδιο του Κρεμλίνου στην αγορά φυσικού αερίου έχει μειωθεί από 45% σε 13% και ένα νομοσχέδιο υπό ψήφιση προβλέπει την πλήρη διακοπή.

Η Rosneft έχει σχεδόν απογυμνωθεί στην Ευρώπη μετά την ανάληψη του τοπικού της υποκαταστήματος από τη Γερμανία στα τέλη του 2022. Αντιθέτως, η Lukoil διατηρεί σημαντική παρουσία, με εκατοντάδες πρατήρια, διυλιστήρια και συμμετοχές σε εργοστάσια σε Βέλγιο, Ρουμανία, Βουλγαρία και Ολλανδία. Παρά την πίεση της ΕΕ, χώρες όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία εξακολουθούν να στηρίζονται στο ρωσικό πετρέλαιο.

Η εφαρμογή των κυρώσεων

Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ προειδοποίησε ότι μπορεί να επεκτείνει τις κυρώσεις σε οποιονδήποτε συνεργάζεται με τις ρωσικές εταιρείες, αποκλείοντας ουσιαστικά τις ευρωπαϊκές τράπεζες από τη διαχείριση πληρωμών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει επίσης απαγόρευση συναλλαγών με τη Lukoil.

Οι επιπτώσεις γίνονται ήδη αισθητές: η φινλανδική Neste ανέστειλε παραδόσεις καυσίμων στη θυγατρική της Lukoil, Teboil. Στη Ρουμανία, η Lukoil θα πρέπει να πουλήσει το διυλιστήριο Petrotel πριν την εφαρμογή των κυρώσεων, ενώ στην Ολλανδία και τη Βουλγαρία η εταιρεία αναμένεται να εκποιήσει τις συμμετοχές της ή να διακόψει τη λειτουργία των διυλιστηρίων.

Όπως σημείωσε πρώην στέλεχος της Lukoil, η αναγκαστική πώληση των περιουσιακών στοιχείων θα είναι «καταστροφική» για την εταιρεία.