SAFE: Δεν «πέρασαν» οι ασφυκτικές πιέσεις των Γερμανών για ένταξη της Τουρκίας!- Τούρκοι και Βρετανοί οριστικά εκτός του αμυντικού προγράμματος των 150 δις!

Παρά τις διαρκείς προσπάθειες και την έντονη διπλωματική υποστήριξη της γερμανικής κυβέρνησης προς την Άγκυρα, η Τουρκία μένει τελικά εκτός του ευρωπαϊκού αμυντικού μηχανισμού SAFE, ύψους 150 δις ευρώ.

SAFE: Δεν «πέρασαν» οι ασφυκτικές πιέσεις των Γερμανών για ένταξη της Τουρκίας!- Τούρκοι και Βρετανοί οριστικά εκτός του αμυντικού προγράμματος των 150 δις!

Η Αθήνα, προτάσσοντας το ενεργό casus belli και το σύνολο των τουρκικών αναθεωρητικών πρακτικών, αντιστάθηκε στις πιέσεις του Βερολίνου, μπλοκάροντας τα σχέδια για συμμετοχή μιας χώρας που διατηρεί ανοικτή απειλή πολέμου κατά κράτους-μέλους της ΕΕ. Παράλληλα, η Ελλάδα διεκδικεί πλέον σημαντικά ποσά για την ενίσχυση της δικής της αμυντικής αποτρεπτικής ικανότητας.

Στον ίδιο «πάγο» με την Τουρκία τοποθετείται και η Μεγάλη Βρετανία, η οποία ύστερα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις δεν αποδέχθηκε τους όρους της ΕΕ για πλήρη πρόσβαση στο νέο δανειοδοτικό σχήμα, οδηγώντας τις συνομιλίες σε αδιέξοδο. Εκτός πλαισίου μένει και η Νότια Κορέα, ολοκληρώνοντας το τρίπτυχο των χωρών που μένουν οριστικά εκτός SAFE.

Το βλέμμα των Βρυξελλών στρέφεται πλέον στη 30ή Νοεμβρίου, τελευταία ημέρα για την κατάθεση των πλήρων εθνικών σχεδίων από τα 19 κράτη-μέλη που ζήτησαν χρηματοδότηση. Ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, Τομάς Ρενιέ, τόνισε τον κατεπείγοντα χαρακτήρα της διαδικασίας, επισημαίνοντας ότι το SAFE αποτελεί εργαλείο «έκτακτης ανάγκης» και η Επιτροπή θα κινηθεί με διαδικασίες εξπρές.

Η αξιολόγηση των σχεδίων εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί εντός του έτους, με την πρώτη προκαταβολή –έως 15% των συνολικών αιτούμενων κονδυλίων– να εκταμιεύεται αμέσως μετά την τελική έγκριση του Συμβουλίου της ΕΕ. Τα χρήματα αυτά θα επιτρέψουν στα κράτη-μέλη να ξεκινήσουν άμεσα συμβασιοποίηση με αμυντικές βιομηχανίες και παρόχους κρίσιμων τεχνολογιών.

SAFE: Δεν «πέρασαν» οι ασφυκτικές πιέσεις των Γερμανών για ένταξη της Τουρκίας!- Τούρκοι και Βρετανοί οριστικά εκτός του αμυντικού προγράμματος των 150 δις!

Απαντώντας σε ερώτημα για τη συμμετοχή τρίτων χωρών, ο κ. Ρενιέ ξεκαθάρισε πως τόσο η Τουρκία όσο και η Νότια Κορέα δεν πληρούν πλέον τα χρονικά όρια, καθώς, παρότι κατέθεσαν επίσημα αιτήματα, αυτά δεν αξιολογήθηκαν εγκαίρως και πλέον «είναι πολύ αργά» για να εξεταστούν.

Μετά τη λήξη της προθεσμίας, η Κομισιόν θα δημοσιοποιήσει ποιες χώρες υπέβαλαν πλήρη και εμπρόθεσμα σχέδια – περιλαμβανομένων προϋπολογισμών, λιστών έργων και συνεργαζόμενων φορέων. Η Ελλάδα έχει ήδη καταθέσει από τα τέλη Ιουλίου 2025 αίτημα για δανεισμό ύψους 1,2 δισ. ευρώ.

Η τηλεφωνική επικοινωνία του Χακάν Φιντάν με τον Γιοχάν Βάντεφουλ επιβεβαίωσε για ακόμη μία φορά ότι η Γερμανία εξακολουθεί να βλέπει την Τουρκία ως «κρίσιμο γεωστρατηγικό παράγοντα» για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Παρά τις σοβαρές αντιρρήσεις Αθήνας και Λευκωσίας –αλλά και τον σκεπτικισμό πολλών άλλων κρατών– το Βερολίνο πίεσε μέχρι τέλους για την ένταξη της Τουρκίας στο SAFE, υιοθετώντας το τουρκικό επιχείρημα περί ανάγκης συμμετοχής όλων των «στρατηγικά απαραίτητων χωρών».

Η Γερμανία επιδιώκει ρόλο κεντρικού βιομηχανικού κόμβου στην ευρωπαϊκή αμυντική αλυσίδα και θεωρεί ότι η συνεργασία με την ταχέως αναπτυσσόμενη τουρκική αμυντική βιομηχανία θα ενισχύσει τη θέση της. Η Άγκυρα, με τη σειρά της, επένδυσε σε αυτή την προοπτική, θεωρώντας ότι μέσω του SAFE θα αποκτήσει πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κεφάλαια και τεχνολογίες.

Η ελληνική πλευρά τονίζει σε κάθε επίπεδο ότι το θέμα δεν είναι μια απλή τεχνοκρατική διαφωνία, αλλά αφορά τις ίδιες τις θεμελιώδεις αρχές της Ένωσης. Το επιχείρημα που διατυπώνεται σταθερά είναι σαφές: δεν μπορεί να ζητά ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μια χώρα που:

• διατηρεί ενεργό casus belli κατά κράτους-μέλους,

• κατέχει ευρωπαϊκό έδαφος στην Κύπρο,

• αμφισβητεί ευθέως τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ,

• και ταυτόχρονα επιδιώκει καθεστώς «αξιόπιστου εταίρου».

Κοινοτικές πηγές τονίζουν ότι η ελληνική αναφορά στο casus belli αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα –και πολιτικά δυσκολότερα να αγνοηθούν– επιχειρήματα του φακέλου Αθήνας–Λευκωσίας.

Παράλληλα, η Ελλάδα έχει ήδη ολοκληρώσει την κατάρτιση της δικής της λίστας έργων που θα ενταχθούν στο SAFE. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει:

• προμήθεια πυρομαχικών,

• ανάπτυξη και παραγωγή drones,

• αναβάθμιση συστημάτων επιτήρησης και διοίκησης,

• ενίσχυση δορυφορικών επικοινωνιών,

• εκσυγχρονισμό υποδομών στρατιωτικής κινητικότητας.

Στόχος είναι να αξιοποιηθούν οι ευρωπαϊκοί πόροι για την πραγματική ενδυνάμωση της εθνικής άμυνας — και όχι να χρηματοδοτηθεί έμμεσα η τουρκική αμυντική βιομηχανία ή να αποκτήσει η Άγκυρα επιπλέον τεχνολογικό και επιχειρησιακό βάθος.