Σεργκέι Λαβρόφ: «Tο 1922 δώσαμε όπλα, εφόδια, χρυσό και χρήματα στους Τούρκους για να νικήσουν τους Έλληνες»

Σε μια ιστορικής σημασίας δήλωση, ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, παραδέχθηκε για πρώτη φορά επισήμως ότι το προγενέστερο κράτος της Σοβιετικής Ρωσίας –σε μια περίοδο κατά την οποία δεν είχε ακόμη συγκροτηθεί η Σοβιετική Ένωση– παρείχε όπλα, εφόδια, χρήματα και χρυσό τον Κεμάλ και την Τουρκία εναντίον των Ελλήνων το 1922.

Σεργκέι Λαβρόφ: «Tο 1922 δώσαμε όπλα, εφόδια, χρυσό και χρήματα στους Τούρκους για να νικήσουν τους Έλληνες»

Η παραδοχή αυτή δεν εισάγει νέα ιστορικά δεδομένα, καθώς ο ρόλος των Μπολσεβίκων στη Μικρασιατική Εκστρατεία ήταν γνωστός στους ιστορικούς κύκλους. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν είχε υπάρξει δημόσια και επίσημη αναγνώριση από ρωσικά χείλη για την έκταση και τη σημασία της σοβιετικής εμπλοκής στη Μικρασιατική Καταστροφή.

Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ρώσος υπουργός: «Το 2025 τιμήσαμε την 105η επέτειο από την αναγνώριση της κυβέρνησης της Μεγάλης Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης από τη Σοβιετική Ρωσία. Δεν περιοριστήκαμε μόνο στη διπλωματική αναγνώριση, αλλά προσφέραμε και ουσιαστική υλική βοήθεια – όπλα, πυρομαχικά και χρυσό. Πρόκειται για μια ένδοξη σελίδα της στρατηγικής μας συνεργασίας, η οποία αξίζει να μνημονεύεται τόσο στη Ρωσία όσο και στην Τουρκία».

Η δημόσια αυτή τοποθέτηση συνιστά επίσημη, καταγεγραμμένη παραδοχή για τον καθοριστικό ρόλο που διαδραμάτισε η Σοβιετική Ρωσία στην ενίσχυση του κεμαλικού κινήματος, σε μια κρίσιμη χρονική περίοδο που έκρινε την έκβαση της Μικρασιατικής Εκστρατείας.

Ο Σεργκέι Λαβρόφ υπογράμμισε επίσης ότι «η Ρωσία υπήρξε από τις πρώτες χώρες που άνοιξαν πρεσβεία στην Τουρκία, αναγνωρίζοντας τον Κεμάλ», επιβεβαιώνοντας το βάθος και τη στρατηγική φύση της τότε συνεργασίας.

Η πολιτική, οικονομική και εξοπλιστική υποστήριξη της Μόσχας προς τον Κεμάλ αποδείχθηκε καθοριστική. Σε μια εποχή κατά την οποία το κεμαλικό καθεστώς βρισκόταν σε διεθνή απομόνωση και δεχόταν έντονες στρατιωτικές πιέσεις, η σοβιετική βοήθεια παρείχε στην Άγκυρα τα απαραίτητα μέσα για να αντέξει και, τελικά, να περάσει στην αντεπίθεση.

Σύμφωνα με ιστορικές εκτιμήσεις, η βοήθεια αυτή περιλάμβανε περίπου 10 εκατομμύρια χρυσά ρούβλια, τα οποία αξιοποιήθηκαν για τη μισθοδοσία των τουρκικών δυνάμεων και την αγορά οπλισμού από ευρωπαϊκές χώρες – κυρίως τη Γαλλία και την Ιταλία, που άρχισαν να αποστασιοποιούνται από την ελληνική πλευρά. Παράλληλα, παραδόθηκαν περισσότερα από 39.000 τυφέκια, 327 πολυβόλα, 54 πυροβόλα, περίπου 63 εκατομμύρια φυσίγγια, καθώς και καύσιμα και κρίσιμα εφόδια για τη μετακίνηση και τον ανεφοδιασμό του τουρκικού στρατού.

Χωρίς αυτή τη σοβιετική συνδρομή, ο Κεμάλ δεν θα είχε τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσει και να υλοποιήσει τη Μεγάλη Επίθεση (Büyük Taarruz) τον Αύγουστο του 1922, η οποία οδήγησε στη συντριβή του ελληνικού μετώπου.

Την ίδια περίοδο, ο ελληνικός στρατός, υπερεκτεταμένος και εξαντλημένος οικονομικά, βίωνε τη διπλωματική εγκατάλειψη από τις μεγάλες δυνάμεις, την ώρα που ο αντίπαλος ανανεωνόταν και ενισχυόταν με ρωσικό χρυσό και πολεμικό υλικό.

Φυσικά την δήλωση του Λαβρόφ έσπευσε να την σχολιάσει ο υπουργός Υγείας Α.Γεωργιάδης με ανάρτησή του στο Χ:

«Εδώ ο Ρώσος ΥΠΕΞ αναγνωρίζει επισήμως και υπερηφανεύεται μάλιστα για το ότι πριν από 105 χρόνια, δηλαδή το 1921, η ΕΣΣΔ όχι μόνον αναγνώρισε την Τουρκική Εθνοσυνέλευση δηλ την Τουρκία του Κεμάλ, αλλά ότι την εξόπλισε με πολλά όπλα.

Ενα χρόνο μετά με αυτή την αποστολή των όπλων συνέβη η Μικρασιατική Καταστροφή…σας ευχαριστούμε δεν το ξεχνάμε».

Σεργκέι Λαβρόφ: «Tο 1922 δώσαμε όπλα, εφόδια, χρυσό και χρήματα στους Τούρκους για να νικήσουν τους Έλληνες»

Ωστόσο, η Σοβιετική Ρωσία δεν ήταν η μόνη δύναμη που στήριξε τον Κεμάλ. Την ίδια κατεύθυνση ακολούθησαν και οι τότε υποτιθέμενοι σύμμαχοι της Ελλάδας – Βρετανοί, Γάλλοι, Ιταλοί και Αμερικανοί – γεγονός που συχνά αποσιωπάται στη δημόσια συζήτηση.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η επιλογή των Μπολσεβίκων να στηρίξουν ανοιχτά τον Κεμάλ είχε και σαφές πολιτικό υπόβαθρο. Το 1919, ο Ελευθέριος Βενιζέλος είχε αποστείλει ελληνικό εκστρατευτικό σώμα στη νότια Ρωσία και τη σημερινή Ουκρανία, το οποίο πολέμησε στο πλευρό των Γάλλων εναντίον των Μπολσεβίκων, υποστηρίζοντας τους Λευκούς στον ρωσικό εμφύλιο.

Την περίοδο εκείνη, η έκβαση του εμφυλίου πολέμου δεν είχε κριθεί και ο Βενιζέλος εκτιμούσε ότι οι Λευκοί θα επικρατούσαν, επενδύοντας στρατηγικά στη μελλοντική τους υποστήριξη. Η εκτίμηση αυτή, ωστόσο, αποδείχθηκε λανθασμένη.

Οι Μπολσεβίκοι δεν λησμόνησαν τη στάση της Ελλάδας και, μόλις τους δόθηκε η ευκαιρία, ανταπέδωσαν ενισχύοντας τον Κεμάλ σε τέτοιο βαθμό, ώστε το τελικό αποτέλεσμα να είναι η μεγαλύτερη καταστροφή που γνώρισε ο Ελληνισμός στη σύγχρονη Ιστορία του.